20 yazar 41 başlıq və 49 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
krisnayayoxarcunayahe 3 dekabr 2016 barcelona real madrid oyunu nhajiyev 4 godspeed you black emperor god on trial 2 yazarların başına gələn maraqlı hadisələr 3 the imitation game 2 barış qrupu füzuli kantatası 2 reconstruction englar alheimsins the breakfast club letters to father jacob james boy yazgı bang bang you're dead lilya 4-ever dogma 95 rosso come il cielo ekskursante 2:37 the broken circle breakdown einar wegener buda as sharm foru rikht la finestra di fronte mount and blade: with fire and sword ruhi əzablar alfred schnittke fanny edelman aurore hallelujah sözaltı sözlük ilham əliyev 3 qaza və elektrik enerjisinə limit əli novruzov schooldays mizantrop rapunzel sindromu böyümək qaynaqçı timidus yazarların penis boyları kargüzar mannequin challenge 4 kədər bioqaz 2 notepub.com azərbaycanlıların tələffüz səhvləri 4 köhnə sevgilinin unudulmayan sözləri 3 sözlükçülərin ən sevdiyi cizgi film personajları 3 əfsanəvi başlıqlar 2 sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar 3 akkord eşidilməkdən bezilən şeylər 7 şəhər əfsanələri yağışlıq üçüncü mömin vaçaqan veksel rrrrrrr!!! 2 albert einstein yenilə yeniyetməyə ən çox yaraşan maşın 3 italyan zövq verən kiçik çılğınlıqlar səyyar 2 nissan qadına ən çox yaraşan maşın 6 qaqana ən çox yaraşan maşın 2 eddie redmayne suicide squad 2 türk serialları 3 şəb-i hicran lovğa amı götü dağıtdım geldim azərbaycan dilinə tərcümə olunmuş kitablar 2 marixuana 2 qonaq gələn ailədəki uşaq 4 nizami süleymanov ən bəyənilən ekşi sözlük entryləri türkləri sevmə səbəbləri qız tutmaq minasazlıq şabalıd vikings sinəsi tüklü şair xəzərin sahilində

noam chomsky


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. amerikalı filosof, politoloq, dünya üzre qebul edilmiş intelektual.

    iki mühasibesi tercüme edilib, yerleşdirim burda qalsın dedim:


    --alıntı--


    Tələbələr anarxist olmalıdır” - “Zeit Campus” universitet jurnalının Noam Chomski ilə müsahibəsi
    Noyabr 05, 2012

    Mən hakimiyyətin dəstəkçisi olmağı əxlaqi cəhətdən düzgün saymıram. Lakin, bu o demək deyil ki, mənim kimləsə düşmənçiliyim var. Elm adamlarının isə siyasi öncəgörmələri heç də başqalarından güclü deyil; nə də onlar başqalarından əxlaqi cəhətdən üstündürlər.




    ZEIT Campus: Professor Çomski, siz nəinki dünyada ən çox sitat gətirilən alimlərdən birisiniz, eyni zamanda, artıq 45 ildir ki, siyasi aktivistsiniz. Bugün biz siyasətə nəzər salarkən istər-istəməz bizi bir sual düşündürür: Sizin kimi ictimai nüfuzlu intellektualların nəyəsə nail olmaları mümkündürmü?

    Noam Çomski: Siz bu sualı necə verə bilərsiniz?

    ZEIT Campus: Əfqanstanda müharibədir. Dünya iqtisadi böhranın nəticələrindən əziyyət çəkir. Sosial gərginlik getdikcə artmaqdadır.

    Noam Çomski: Problem çox sadədir. intellektualların çoxu gücə xidmət edir, hakimiyyətin xeyrinə işləyirlər. Onlar özlərini ekspert adlandırır, prestij arxasınca qaçırlar. Bu nəinki bugün, əsrlər boyu belə olub. Bununla yanaşı, bütün cəmiyyətlərdə müəyyən sayda tənqidi intellektuallar da var. Hər iki qrupun təsiri var: gücə xidmət edənlərin və dissidentlərin.

    ZEIT Campus: Biz hələ də biraz şübhəliyik bu məsələdə. Siz keçən 45 il ərzində nəyi dəyişmisiniz?

    Noam Çomski: Mən şəxsən heç nəyi dəyişməmişəm. Mən bir hərəkatın üzvü olmuşam və bu hərəkat bir çox şeyə nail ola bilib. Bu gün dünya 45 il öncəkindən fundamental olaraq fərqlidir. Sivil hüquqlar, insan haqları, qadın hüquqları və ətraf mühitin qorunması uğrunda görülən işlər, repressiya və zorakılığa qarşı mübarizə tədbirləri dünyanı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Mən sizin heç nəyin dəyişmədiyinə dair iddianızı başa düşə bilmirəm.

    ZEIT Campus: Dünyanın bugün 40, 50 il əvvəlkindən daha yaxşı olduğuna inanırsınız?

    Noam Çomski: Tamamiylə! Massaçusets Texnologiya institutunun ərazisini bir gəzin... Tələbələrin yarısı qadınlardır. Üçdə biri etnik azlığa daxildir. Adamlar daha rahat geyinir və mövcud bütün fəaliyyət növlərinə qoşula bilirlər. Bura mənim 50 il əvvəl gəldiyim yerdən çox fərqlidir. O vaxtlar siz burada rəsmi geyimli və yalnız öz işlərinə maraq göstərən, öz işi ilə məşğul olan ağ dərili kişilər görə bilərdiniz. Siz bugünkü oxşar inkişafı Almaniyada və bütün dünyada da görə bilərsiz.

    ZEIT Campus: Yaxşı, bəs bu gün tələbələr siyasi proseslərə əvvəlkindən daha çox meyillidirmi? Yeni nəsli tez-tez dünya ilə maraqlanmamaqda qınayırlar.

    Noam Çomski: Məncə bu yanaşma səhvdir. Universitetlərdə yüksək siyasi aktivlik dövrü çox qısa, 1968-1970 illərdə olub. Bu tarixdən əvvəl tələbələr çox apolitik idilər. Gəlin Vietnam müharibəsinə, Soyuq müharibə dövründə baş verən ən dəhşətli cinayətlərdən birinə nəzər salaq. Birləşmiş Ştatlarda buna qarşı hər hansı açıq etirazın baş verməsi 4-5 il çəkdi və 1970-ci illərdə zəiflədi. iraq müharibəsindən əvvəl isə vəziyyət xeyli fərqli idi. Öz biliyimə əsasən deyə bilərəm ki, iraq müharibəsi, hələ ki, tarixdə özündən əvvəl nümayişlərin baş verdiyi yeganə müharibədir. Mənim tələbələrim nümayişlərə görə dərsi ötürürdülər. 50 il əvvəl bunların heç biri baş verə bilməzdi. Düzdür, etirazlar müharibənin qarşısını almadı, amma onu məhdudlaşdıra bildi. Birləşmiş Ştatlar Vietnamda törətdiklərinin kiçik bir hissəsini belə iraqda törədə bilmədi.

    ZEIT Campus: Bu cür etirazları yalnızca bir saman alovu hesab etmək olar?

    Noam Çomski: Xeyir. Siyasiləşmə bugün 1950-ci illərə baxanda daha çoxdur. Fəaliyyətimizin davamlılığı inkişaf etdikcə biz bir çox mübarizələrdən qalib çıxdıq. Məsələn, qadın hüquqları barədə davamlı irəliləyiş baş verdi. Əgər mən zamanında nənəmə hər hansı təzyiqə məruz qalması barədə sual versəydim, o heç söhbətin nədən getdiyini anlamayacaqdı. Anam deyərdi ki, “mən təzyiqə məruz qalıram, ancaq buna qarşı nə edəcəyimi bilmirəm.” Qızıma isə bu sualı versəm, o belə bir sualdan sonra üzünü çevirib üstümə qışqırardı. Dünyamız bugün daha humanistdir.

    ZEIT Campus: Tarixi inkişafa inanırsız?

    Noam Çomski: inkişaf yavaşdır, lakin məsələyə uzun zaman üfüqündən baxanda, bəli, dramatikdir. Quldarlığın ləğvi və ya ifadə azadlığının inkişafı haqda düşünün. Hüquqlar asanlıqla qazanılmır. Güclərini birləşdirən və birlikdə müqavimət göstərən insanlar ona nail olurlar. Lakin, tərəqqi bir xətt üzrə inkişaf edən proses deyil. Geriyə atılan addımlar da zaman-zaman baş verə bilir.

    ZEIT Campus: Əgər tərəqqi ilə yanaşı geriləmə də varsa, dünya 50 il sonra indikindən daha yaxşı ola bilərmi?

    Noam Çomski: 50 il sonra nəyin baş verəcəyi bugün ciddi şəkildə gənc nəslin fəaliyyətindən asılıdır. Dünyanın mövcudluğunu hal-hazırda iki böyük təhlükə hədələyir: Bizim ətraf mühitə olan münasibətimiz və nüvə silahları. Əgər biz bugün ətraf mühitin qorunmasıyla ciddi məşğul olmasaq, 50 il sonra təbii böhranın bataqlığında boğulacayıq. Hələ nüvə silahlarının yaratdığı riskləri demirəm. Fukuşima dəhşəti bizə göstərir ki, atom enerjisinin sülh məqsədilə istifadəsi belə dəhşətli nəticələr doğura bilər. Biz bu fakta heç bir halda biganə qala bilmərik.

    ZEIT Campus: 60 il sonra bu günün tələbələri sizin yaşınızda olacaq. Onlar gələcəkdə geriyə dönüb baxarkən həyatlarından məmnun qalmaları üçün bu gün nə etməlidirlər?

    Noam Çomski: Təbii olaraq deyə bilərlər ki, onlar öz dostları, uşaqları ilə birlikdə çox xoş bir həyat yaşayıblar. Lakin, doğurdan da mənalı və xoş bir ömür yaşamaq üçün problemləri tanımalısan və onların həllinə müəyyən töhvələr verməlisən. Əgər onlar 80 yaşlarında geriyə dönüb baxdıqları zaman “bəli, mən nəyisə qazanmışam” deyə bilməyəcəklərsə, deməli onlar uğursuzluğa düçar olublar.

    ZEIT Campus: Siz 82 yaşındasınız və bugün nail olduqlarınızla kifayətlənə bilirsiz?

    Noam Çomski: Kifayətlənmək mümkün deyil. Mənim həyatım çoxşaxəlidir: ailəm, ixtisasım, siyasət və bir sıra başqa şeylər. Həyatımda bəzi şeylərdən razıyam, amma bəzilərindən də razı deyiləm. Dünyanın problemləri kifayət qədər çoxdur. Birləşmiş Ştatlarda gəlir bərabərsizliyi 1920-ci illər səviyyəsinə qalxıb və iqtisadiyyatın cəmiyyətə təsiri yüksəkdir. Mən kifayətlənə bilmərəm.

    ZEIT Campus: Sizin siyasi fəallığınız elm adamları arasında nadirdir. Sizin dilinizlə desək, “gücə xidmət edənlərə” və yalnız öz akademik fəaliyyətləri ilə məşğul olan professor əməkdaşlarınıza qarşı bir küskünlüyünüz var?

    Noam Çomski: Mən hakimiyyətin dəstəkçisi olmağı əxlaqi cəhətdən düzgün saymıram. Lakin, bu o demək deyil ki, mənim kimləsə düşmənçiliyim var. Elm adamlarının isə siyasi öncəgörmələri heç də başqalarından güclü deyil; nə də onlar başqalarından əxlaqi cəhətdən üstündürlər. Lakin onlar siyasətçilərə həqiqəti axtarmaqda və tapmaqda kömək etməyə məcburdular.

    ZEIT Campus: Deyəsən yaşlaşdıqca biraz mülayimləşmisiniz.

    Noam Çomski: Yox, mənim siyasi görüşüm və mövqeyim onillərdir eynidir. Mən hələ də yeniyetmə vaxtlarımda inandığım dəyərlərə inanıram.

    ZEIT Campus: Təxminən 70 il əvvəl inandığın şeylərə hələ də inanmaq müsbət bir şeydirmi?

    Noam Çomski: Əgər söhbət fundamental prinsiplərdən gedirsə, bəli. Təbii ki, bir çox məsələlər barədə fikirlərim dəyişib, lakin ideallarım həminkidir.

    ZEIT Campus: Siz tez-tez anarxist olduğunuzu deyirsiniz. Bununla nə ifadə edirsiniz?

    Noam Çomski: Anarxistlər güc strukturlarını identifikasiya etməyə çalışır. Onlar hakimiyyətdə olanları öz əməllərində düzgün olduqlarını əsaslandırmağa vadar edirlər. Bu əsaslandırma çox vaxt uğurlu olmur. Bu halda anarxistər gücün (fərq etməz onlar patriarxal ailələrdəndir, Beynəlxalq Mafia sistemindəndir və ya iqtisadiyyatın özəl tiranlarıdır) qaranlıq fəaliyyətinə işıq salmaq və onlara nəzarət etməyə çalışırlar.

    ZEIT Campus: Sizi anarxist olmağa vadar edən bir hadisə olub?

    Noam Çomski: Xeyir, mən 12 yaşımda olarkən ikinci əl kitablar satılan dükanlara gedirdim. Onların çoxunu ispaniyadan gələn anarxistər işlədirdi. Buna görə də, anarxist olmaq o zamanlar mənə çox təbii görünürdü.

    ZEIT Campus: Bütün tələbələr anarxist olmalıdırmı?

    Noam Çomski: Bəli, tələbələr avtoritetlərə meydan oxumalı və köklü anarxist ənənələrə qoşulmalıdırlar.

    ZEIT Campus: “avtoritetlərə meydan oxumaq” – liberal və ya orta solçu da belə bir dəvəti qəbul edərdi.

    Noam Çomski: Bir adam nə qədər ki, qeyri-legitim gücü tanıyıb, ona meydan oxuyur və ona üstün gəlməyə çalışır, o anarxistdir. Çox adam anarxistdir. Onların özlərini necə adlandırmaları mənim üçün əhəmiyyətli deyil.

    ZEIT Campus: Bu günün tələbələri kimi və ya nəyi hədəf almalıdır?

    Noam Çomski: Dünya iztirablarla, fəlakətlərlə, zorakılıq və dəhşətlə doludur. Tələbələr qərar verməlidir: Səni nə isə maraqlandırır, ya yox? Mən isə belə deyirəm: ətrafınıza baxın, problemləri analiz edin, özünüzdən nə edə biləcəyinizi soruşun və hərəkətə keçin!



    Tərcümə etdi Səbinə Ağayeva

    14 iyun, 2011

    http://www.chomsky.info/interviews/20110614_en.htm link

    Almancadan ingiliscəyə tərcümə olunmuş variant

    http://www.zeit.de/campus/index link

    Zeit Campus - web-səhifəsi
    --alıntı--





    --alıntı--
    Noam ÇomskiTelevizorları söndürün
    Noyabr 06, 2012

    Noam Çomski – Amerikan linqivisti, filosof, ictimai fəal, çoxlu kitabların və siyasi analizlərin müəllifidir. O Massaçuset texnoloji instutunun əməkdar professoru və XX əsrin ən görkəmli elm adamlarından biridir. Onun dilçilik sahəsində fundamental əsərləri və siyasi sistemlərin analizinə həsr olunmuş tədqiqatları, elmi çevrələrdə böyük səs-küy yaradıb. Çomski həm də müasir anarxizmin parlaq ideoloqlarından biri kimi tanınır. O hər il ikiüzlü kapitalizmi və XXI əsrin bəlası olan qlobalizmin, insanların beynini uyuşdurmasının fəlsəfəsini bizim üçün izah edən yeni kitablar və məqalələr yazır.



    Kütləvi informasiya vasitələrinin köməyilə “Manipulyasiyanın 10 üsulu”

    1. Diqqəti yayındırmaq

    Cəmiyyəti idarə etməyin başlıca üsulu, siyasi və iqtisadi idarəetməylə məşğul olanlar tərəfindən, kütlənin diqqətini, həlli vacib olan problemlərdən yayındırmaq üçün informasiya məkanını daim önəmsiz, lakin maraqlı məlumatlarla doldurmaqdır. Diqqəti yayındırmanın belə üsulu insanların, iqtisadiyyat, psixologiya, neyrobiologiya və kibernetika elmləri sahəsində mühüm bilikləri qazanmağa mane olmaq üçündür.
    “Vətəndaşların diqqətini daim əsl sosial problemlərdən yayındırmaq üçün, onları gerçək önəmi olmayan mövzulara yönləndirmək, beləliklə onların ara vermədən, nəyləsə məşğul olmasına və düşünməyə vaxt qalmamasına nail olmaq kapitalist idarəetmənin əsas simasıdır. Onlar bununla insanları bütün başqa heyvanlar kimi sahələrdən damlara qovulmaq prinsipi ilə yaşamağa sövq etmək istəyirlər (“Sakit müharibə üçün, sakit silah” kitabından sitat)”.


    2. Problem yaratmaq, daha sonra onların həll yollarını təklif etmək

    Verilmiş metodu həm də “problem-reaksiya-həll” adlandırmaq olar. Hansısa “şəaritdə”, kütlə arasında müəyyən reaksiya doğurmağa hesablanmış problem yaradılır ki, kütlə özü yuxarılara sərf edən tədbirləri görməyi tələb etsin. Məsəlçün, hakimiyyət şəhərlərdə zorakılığın artan xətlə inkişaf etməsinə gizlicə dəstək verir və qanlı terror aktları təşkil edir ki, vətandaşlar təhlükəsizliyi artırmaq üçün tədbirlər görülməsini tələb etsin, bu da son nəticədə vətəndaşın öz azadlığının məhdudlaşmasına gətirib çıxarır. Yaxud iqtisadi böhranlar vasitəsilə hökümətə əl verən şəkildə insanların sosial haqlarını pozmaq və dövlət qulluğundakı əlavə iş yerlərini ixtisar etmək buna misal ola bilər.


    3. Tədricən qəbul etdirmək üsulu

    insanlar tərəfindən qəbul edilməyən hansısa tədbiri görə bilmək üçün, onu tədricən, günbəgün, ilbəil həyata keçirməklə qəbul edilən şəklə salmaq olar. Məhz bu yolla keçən əsrin 80-90-cı illərində tamamilə yeni sosial-iqtiasadi həyat şərtləri (neoliberalizm) cəmiyyətə yeridildi.
    Dövlətin funksiyalarını minimuma endirib, cəmiyyəti korporasiyaların istismarına buraxmaq, həyata inamsızlıq, qarışıqlıq, kütləvi işsizlik, normal həyat şərtlərini təmin etməyən aşağı əmək haqları; əgər bütün bunlar eyni vaxtda baş versəydi yəqin ki, inqilabın başlaması qaçılmaz olacaqdı.


    4. Vədlərin yerinə yetirilmə vaxtını uzatmaq

    Hal-hazırda xalq üçün əhəmiyyətli olan hansısa mühüm problemi özünə sərf edən şəkildə unutdurmaq üçün, başqa bir önəmsiz problemi “ağrılı və mühüm” adlandıraraq, önəmli problemin həllini gələcəyə saxlmaq adıyla xalqı aldadıb razı salmaq. Hal-hazırda nə isə qurban verməkdənsə, qurbanı gələcəyə saxlamaq insanlar üçün daha asandır.
    Birincisi bu dərhal baş vermir. ikincisi xalq təbiətinə uyğun olaraq həmişə “hər şeyin sabah yaxşılaşacağına” və nə isə qurban verməkdən yaxasını qurtara biləcəyinə sadəlövcəsinə ümid edir. Bu həmçinin vətəndaşların dəyişikliklər barəsində fikirlərə öyrəşməsi və vaxtı gələndə onları asanlıqla qəbul etməsi üçün yaxşı üsuldur.


    5. Xalqa müraciət edərkən balaca uşaqmış kimi davranmaq

    Geniş publikaya hesablanmış təbliğat çıxışlarının çoxunda elə dəlillərdən, personajlardan, söz və intonasiyadan sitifadə edirlər ki, sanki müraciət olunan kütlə əqli cəhətdən geri qalmış məktəb yaşında uşaqlar ya da hələ formalaşmamış şəxsiyyətlərdən ibarətdir.
    Çıxış edən şəxs dinləyiciləri nə qədər möhkəm aldadıb, başını tovlamaq istəyirsə, nitqini bir o qədər uşaqlara təsir etməyə hesablanmış elementlərlə zənginləşdirir. Niyə? “Əgər kimsə uzun müddət yetişkin insanla on iki yaşlı uşaqmış kimi davransa, onun inandırma gücü daha çox olur və buna müvafiq cavab ya da reaksiya alınır, həmçinin insan tərəfindən tənqidi qiymətləndirmə də xeyli azalır”.


    6. Diqqəti şüurlu düşüncədənsə emosiyalar üzərində toplamaq

    Emosiyalara təsir etmək, insanların rasional analiz etmə qabiliyyətini iflic etmək, nəticədə isə baş verənlərə ümumiyyətlə tənqidi yanaşmasının qarşısını almağa hesablanmış klassik üsuldur. Digər tərəfdən, emosiyonal faktordan istifadə etməklə şüuraltının qapılarını açıb, oraya arzulara, qorxulara, təhlükələrə, ehtiyaclara sövq edən davranış modelləri yeritmək olar.


    7. insanları cahillikdə saxlamaqla, haqqını tələb edə bilməyən qabiliyyətsiz nəsil yetişdirmək

    insanların hansı metodlarla idarə edilib vahid iradəyə tabe edildiyini anlaya bilməmələri üçün savadsız qalmaqları vacibdir. “Cəmiyyətin aşağı təbəqəsinə verilən təhsil mümkün olduqca daha zəif və kortəbii olmalıdır ki, aşağı təbəqədə yayılmış savadsızlıq insanlara, yuxarı təbəqənin çatdığı mənsəbə çatmasına mane olsun”.


    8. Vətəndaşlarda geridəqalmışlığa həvəs yaratmaq

    Əhalinin beyninə axmaqlığın, geridəqalmışlığın və tərbiyəsizliyin dəbdə olduğu düşüncəsini yeritmək.


    9. Günah hissini gücləndirmək

    insanı bədbəxtiyində yalnız özünün günahkar olduğuna inandırmaq. Güya bu onun əqli keyfiyyətlərində çatışmamazlıqdan və kifayət qədər əzmkar olmamasından doğur. Nəticədə insan iqtisadi sistemə üsyan etmək əvəzinə hər şeydə özünü günahkar bilərək özünü alçaltmağa başlayır, bu isə öz növbəsində ayağa qalxmalı olan kütləni əksinə fəaliyyətsizliyə, əzikliyə və depressiyaya sürükləyir. Fəaliyyətsizlik vəziyyətində isə heç bir inqilabdan söz gedə bilməz!


    10. insanlar haqda özləri özləri haqda bildiklərindən çox bilmək

    Son 50 il ərzində elmin inkişafındakı uğurlar, sadə insanların biliyi ilə hakim təbəqənin sahib olduğu və xalqa qarşı istifadə etdiyi bilik arasında get-gedə böyüyən uçurumun əmələ gəlməsinə səbəb olub.
    Biologiya, neyrobiologiya və tətbiqi psixologiyanın sayəsində “sistem” insan, onun psixikası və fiziologiyası haqqında mühüm bilikləri əlində cəmləşdirir. Bu minvalla hakimiyyətlər adi insanlar haqqında onların özləri özləri haqda bildiklərindən çox bilik toplaya bilmişlər. Bu əksər hallarda sistemin daha geniş hakimiyyətə sahib olması və insanları daha yüksək səviyyədə idarə edə bilməsi anlamına gəlir.

    Çeviri: Namiq Hüseynli
    Kultura.az
    --alıntı--
    2. amerikalı dilçi. dilçilik elminin az qala bütün sahələrində adı var.
    3. dilçiliyə competence və performance kimi terimlər gətirmiş dilçi.hər dildə danışanın fərqli cümlələr qura bilməsini, dinləyənin də bu cümlələri anlaya bilməsini təmin edən, qanunlar olduğunu iddia edib adam.yəni bu qanunlar danışmağı öyrənən hər insan tərəfindən bilinir, ancaq insanlar bu qanunları bildiklərini bilmirlər və onları düşünmədən istifadə edirlər
    4. soyadının hələ də necə tələffüz olunduğunu bilmədiyim amerikalı dilçi,filosof
    6. deyilənə görə, ən çox onun quote`ləri işlənir. bildiyin aforizm torbası.


sən də yaz!