15 yazar 25 başlıq və 39 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
hasbi rabbi kulinariya reçitativ rıçaq toz içində çiçək czech fantasy kassir midnight cowboy michael haneke oliqopoliya kuba 3 sözlük yazarlarından şüarlar 2 asılılıq yaradan oyunlar 12 modernizm tərcüməçi qəzəb qüvvəsi eldamar dikanka yaxınlığında bir kənddə axşamlar azərbaycandakı həyatın demo olması kuber-pedi 2 1907 jason bourne çörəkarası saçaq pendir tantuni ahmet ümit penitente pontius pilatus 2 maitre gims yazarları düşündürən suallar 4 satıcı mizantrop 8 qara mamba 3 sözlük yazarlarından aforizmlər azərbaycanlılar üçün application ideyaları 4 deep purple 3 nova synteza teksun 2 strawbs far cry 3 2 playlist ian anderson 3 cem adrian 3 hell or high water nailə əliyeva ballda of francis alabadalejo the last of us part 2 too old to rock 'n' roll: too young to die! the jethro tull christmas album crest of a knave erik erikson wikipedia cinayət prosessual məcəlləsi suspense məsləhətli sənədli filmlər yazarlar haqqında başlıq açmağın məntiqi string driven thing yazarların başına gələn maraqlı hadisələr 3 əli mirəliyev kasıb çalğıçı fizikanın təkamülü 2 masturbasiya 6 local uncharted: the lost legacy reveal tirnidus yify the last of us 3 cinayət məcəlləsi mother of mine black hawk down gagma napiri no man's land hotel rwanda təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər 2 4 dekabr 2015 neft daşlarında qəza 2 siyasi aktivist müptezeller yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər sözlükçülərin ən sevdiyi cizgi film personajları homoseksuallığın xəstəlik olmadığı gerçəyi yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər booky.io favoritus.com sezen aksu 2 azərbaycan iqtisadiyyatı social media manager sosial partlayış

səfəvilər imperiyası


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. əsası 1501-ci ildə şah ısmayıl xətayi tərəfindən təbrizdə qoyulub. şah ismayıl tərəfdarlarə özlərini qızılbaş adlandırıdılar, onlar ordunun əasını təşkil edirdilər, türk dilli tayfalar çoxluq teşkil edirdi. paytaxtları təbriz, qəzvin, isfahan olub. şah ismayılın dövründə dövlət dili azərbaycan tükrçəsi olub, şah abbasın vaxtından dövlət farslaşdırılıb. tarixçilərin səfəvilərin mənşəyi haqqda fikir ayrılıqları var. bir çox tarixçi razılaşır kı, dövlət qurulduğu zaman sülalədə türkcə danışırdılar. bəzi tarixçilər sülalənin fars əsilli olub, ancaq sonradan türkləşdiyini iddia edir. bəzi tarixçilər isə sülalənin sırf türk dilli olduğunu deyir. *
    2. biz tərəflərə şah ismayılın dövründə gəlib çatmadığı üçün şükürlər etdiyim imperiya. daha sonralar şah abbas dövründə isə bunlardan asılı olsaqda regionumuzda səfəvi təsiri 0-dır. allah yavuz sultan səlim xana qəni-qəni rəhmət eləsin. çaldıranda səfəviləri əksəriyyəti bildiyi kimi yalnızca hərbi mənada yenməmişdir. həmçinin bu döyüşdən sonra əhli-sünnə üzərində şiə-fars səfəviliyin dini,ictimai,siyasi,mədəni təsir gücü güclü zərbə almış daha sonrakı döyüşlərlə birlikdə bu təsir günümüzə qədər əhəmiyyətli səviyyəyə çatmamışdır.
    3. 1736-cı ildə nadir xan tərəfindən süquta uğradılmış imperiya, nadir 1733-cü ildə öz himayəsində olan körpə 3-cü şah abbası hakimiyyətə gətirib, onun müəmmalı ölümünden sonra hakimiyyeti ele alıb ve imperiyanın axrına çixib
    4. dünyanın ən boş imperiyası. mövcud olduğu 235 il ərzində islam aləmi üçün sadəcə problem mənbəyi olmuşdur. şirvanşah,yaşılbaş şeybanilər kimi sünni dövlətlərin sünni əhalisinə divan tutmuş və məqsədyönlü şiələşdirmə siyasəti nəticəsində yaxın şərqdə məzhəbi və etnik tarazlıq pozulmuş və o dövrdən qalan problemlər bu gün belə öz həllini tapmamışdır. səfəvilər digər sünnilər kimi şanlı osmanlı dövlətinə düşmən olmuş,kin bəsləmiş və həyasızca,arvadca və bəzəndə şərəfsizcə arxadan zərbələrlə,sülh sazişlərini pozmaqla onların başını qatmış və xaşpərəst avropa üçün belə demək mümkündürsə xilaskar olmuşdur.lakin osmanlı ilə apardıqları mühariblərdən 10dan 7si səfəvilərin məğlubiyyəti ilə nəticələnmişdirsədə əhli-sünnə vəl cəmaata qarşı qara ürəklərindəki kin/həsəd/paxıllıq onlara dinclik verməmiş yenədə öz murdarlıqlarından geri durmamışlar. #129723 entrydə qeyd etdiyim kimi başda cənnətməkan yavuz sulatan səlim xan olmaqla cənabı allah səfəvi şərrindən islam aləmini qoruyan bütün osmanlılardan əbədən razı olsun onları firdevslə şərəfləndirsin.
    5. Qudretli olmayan imperiya. Shah abbasin olumunden sonra gelen ardicillari dovletin sonunu getirmishdir. Abbasin herbi islahatlarindan sonra ta nadir xana qeder ordu quruculugu ile duz-emelli meshgul olunmamish,bacariqsiz shahlarin iqtisadiyyatlari neticesinde 17-ci esrin sonlarina yaxin sefevilerde bohranlar baslamisdir. Bezi Sefevi shahlarinin elme ve kitaba ,xalqa qarshi olan laqeydliyi neticesinde acliq ve cehalet baslamishdir. 18ci esrin 20-30cu illerinde gelen serkerde,daha sonralarsa ozunu shah elan etmish nadirin herbi islahatlari ise olkenin her yerinde xalq qiyamlarina sebeb olmushdur. Nadirin sagliginda dovletin parchalanmamasinin sebebi de ele nadirin shexsi nufuzu olmushdur.
    6. əsasının qoyulması 1298 illərində şeyx səfiəddin tərəfindən yaradılmış ərdəbil hakimliyi ilə başlamışdır. sadəcə ərdəbildə hökm sürən səfəvilər xv əsrdə yavaş-yavaş siyasət meydanına çıxıblar. şeyx cüneyd, şeyx heydər, şeyx sultanəli səfəvilər dövlətinin yaranmasında böyük rol oynamış, sırası ilə 1460, 1488, 1494 illərində yenə sırasıyla şirvanşah-qaraqoyunlular, şirvanşah-ağqoyunlular və ağqoyunlular tərəfindən öldürülmüşdülər.

    ı. ismayıl (1501-1524) isə böyük çətinliklə gilana qaçırılmış, 1499-cu ildə gilandan yürüşə çıxmış və 1501-ci ildə təbrizə daxil olub ağqoyunlu dövlətinin birinci qolunu, 1503-cü ildə ikinci qolunu süquta uğratmışdır. səfəvilər dövləti 1504-cü ildə osmanlı imperiyası tərəfindən tanınmış (ii.bəyazid), 1508-ci ildə imperiyaya çevrilmiş, 1510-cu ildə mərv döyüşündən sonra şeybanilər dövlətinin varlığına son qoymuş, xorasanı tutmuşdur. məhşur çaldıran döyüşündə məğlubiyyətə uğramış səfəvilər ardınca qoçhisar döyüşündə də məğlubiyyətə uğrayıb bitlisdən rakkiyə, mosula qədər torpaqları itirmişdir.

    ı. təhmasibin dövründə (1524-1576) dövlət yenidən güclənmiş, osmanlılar ilə bir sıra müharibələr aparılmış, paytaxt qəzvinə köçürülmüşdür. 1565-ci ildə tacirlərdən alınan tamğa vergisini ləğv etməklə iqtisadiyyatı gücləndirmişdir.

    təhmasibdən sonra ölkə daxili çəkişmələrə məcbur qalmış, başına ıı. ismayıl (1576-1578) keçmiş, iki il hakimiyyətdən sonra kor şah məhəmməd xudabəndə (1578-1589) dövlətin başına keçmiş və demək olar ki, səfəvi dövləti ən zəif dövrünü yaşamışdır. bu dövrdə osmanlı sultanı ııı. murad azərbaycanın qaradağ, lənkəran, ərdəbil istisna olmaqla bütün vilayətlərini tutmuşdu.

    ı. şah abbas hakimiyyətə çətin şəraitdə gəlməsinə baxmayaraq, qısa müddətə səfəvilər dövlətinin keçmiş qüdrətini bərpa etmiş, alınan vilayətləri geri qaytarmışdır. osmanlılar ilə bir sıra uğurlu müharibələr aparmış, hörmüzü portuqaliyadan geri qaytarmışdır. paytaxtı isfahana köçürmüş, dövləti farslaşdırmışdır.

    ı. şah abbasdan sonra səfəvilər dövləti ruslarnan yaxınlıq etməyə başlamış (süleyman şahın dövründə), hüseyin şahın dövründə (1722) süqut etmə təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdır. 1722-1730-cu illərdə azərbaycan rusiya və osmanlı dövlətləri arasında bölüşdürülmüş, xəzəryanı vilayətlər ruslara, cənubi qafqazın qalanı osmanlılara verilmişdir.

    lakin, 1732-ci ildə ııı. abbasın qəyyumu olaraq dövləti idarə edən nadir xan kirmanşah (1732), rəşt (1732), bağdad (1733), gəncə (1735) müqavilələri ilə xəzəryanı vilayətləri qaytarmış, üçmüədzin döyüşü ilə osmanlıları tamamilə cənubi qafqazdan çıxarmışdır. 1736-cı ildə taxta çıxan nadir şah səfəvilər dövlətinə son qoymuş, əfşari dövlətini yaratmışdır.
    7. şah ismayıl tərəfindən əsası qoyulan imperiya rəsmi dillərindən biri azərbaycan dili olub
    8. hər nə qədər öz tarixçilərimiz tərəfindən aldadılsaq da, bütün dünyanın iran dövləti kimi tanıdığı imperiya. rəsmi dili fars dili olan bu imperiyanın hakim sülaləsi kürd əsilli səfəvi xanədanından ibarət olmuşdur. yaranma yeri türklərin (bizim cənubi azərbaycanlı deyə tanımladığımız) yaşadığı ərazidə olduğundan dövləti türk dövləti adlandırmaq olar. amma nə qədər elə hey bizimdi, azərbaycanındı desək də, reallıq budur ki, o dövrdə bizim öz dövlətimiz var idi. şirvanşahlar. və bu şərəfsiz səvəfi dövləti şirvanşahlar adlı azərbaycan dövlətini işğal edib. yəni biz səfəvi adlı dövlətin müstəmləkəsi olmuşuq, sahibi yox.


sən də yaz!