utopiya



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Tomas Morun 1516-cı ildə yazdığı “Utopiya” adlı əsəri ilə məşhur olan söz. mənası əslində mövcud olmayan mükəmməl dünya deməkdir. indi moddu yeniyetməlikdən yetkinliyə keçən gənc liberallar arasında ota-poxa utopiya demək.

    -sən anarxistsən?
    +hə.
    -aa, anarxiya utopiyadı eee.

    lan, mükəmməl dünyada yaşamağı kim istəməz? içində olduğumuz vəziyyətin biz də fərqindəyik hər halda, amma guya sosializmə, anarxiyaya, zırta-pırta utopiya deyib hansı kainatmiqyaslı yeni bir anlayış və tərif gətirirsənki elmə? utopiyanı istəmək mükəmməli istəməkdir, bu hər poxa utopiya deyən kəslər mənim gözümdə eynilə yolda ona "gəl sənə ev verək, iş tapaq, vəziyyətini yaxşılaşdıraq" deyilən bir dilənçinin vəziyyətinə sahibdir. adam ona görə dilənçidi ki, işləməkdən daha rahatdı bu. həyatında ancaq dilənçilik görüb. bir işə sahib olmaq bunun üçün utopiyadır. lan biz bəşəriyyət olaraq hansı sikimsonik güclə inkişaf edəcəyik bəs? ilk balıq yer üzünə çıxmasaydı, digər balıqlar ona "ala yerdə yaşamaq utopiyadı" desə biz necə təkamül edərdik? düşünün.
    2. ilk dəfə olaraq thomas more -un tələffüz etdiyi, "olmayan yer" mənasını verən söz. həmçinin yazarın eyniadlı əsəri vardır. əsər skolastik düşüncələrin mövcud olduğu dövrlərdə yazılıb, more öz fikirlərini hansı ki,dilə gətirə bilmədiyi düşüncələrini əsərdə raphael üzərinə köçürmüşdür. oxuyanda həm gülməli gəlir ki,yazar əməlli başlı doluyur camaatı, həm də yazma cəsarəti adamı təəccübləndirir baxmayaraq ki, sonunda boynu vurulur və onsuzda gec tez belə olacağını bilirdi. ölərkən belə öz yumorundan qalmır. əsəri oxuduğunuz zaman mükəmməl cəmiyyətin, idarəetmə sisteminin yaradılmasının elə də çətin olmadığının şahidi olursunuz. cəmiyyəti elə təsvir edir ki, bu qədər yaxşı topluluğun,idarənin olması, insanın egosunu,ehtirasını tapdalaması, hər şeyin hər kəs üçün olması, şəxsi mülkiyyətin olmaması və s. mümkünsüz göründüyü üçün istər istəməz məni qıcığ etdi, lakin oxunmalı əsərdir əlbəttə ki.
    3. Əksinə antitopiya anlayışı olan söz. Antitopiyani müdafiə edənlər bildirirdilər ki,əgər utopik cəmiyyəti yaratmaq üçün yene qan tökmək lazımdırsa,deməli utopiya da mükəmməl bir cəmiyyət deyilmiş. Misal olaraq,sosializmi nəzərdən keçirsək; lenin utopiyadan bəhrələnərək, sosialist cəmiyyət yaratmaq istəyirdisə,ideallarının həyata keçməsi nələrə səbəb oldu. Heç nəticə de olmadı o da ayrı məsələ
    6. Utopiya olmayan yer anlamına gələn, yazıçının xəyal dünyasını əks etdirən əsərdir. Belə əsərlərdə xəyal sanki realmış kimi oxucuya təqdim olunur. ilk dəfə 15-ci əsrdə, məşhur ingilis yazıçısı tomas mor "utopiya adası" adlı fantastik povestinə bu adı vermişdir.


sən də yaz!