17 yazar 24 başlıq və 35 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
yazarların başına gələn maraqlı hadisələr 5 the last of us 3 mizantrop 2 cinayət məcəlləsi mother of mine black hawk down gagma napiri no man's land hotel rwanda təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər 3 masturbasiya 3 4 dekabr 2015 neft daşlarında qəza 2 siyasi aktivist müptezeller 2 yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər 2 sözlükçülərin ən sevdiyi cizgi film personajları 2 homoseksuallığın xəstəlik olmadığı gerçəyi yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər 2 booky.io favoritus.com sezen aksu 2 azərbaycan iqtisadiyyatı 2 social media manager 3 sosial partlayış 2 streptococcus mutans antediluvian manqurt sergio ramos ilham əliyev 5 yaraşıqlı olmaq 2 torrent westworld 2 tunqus meteoriti left 4 dead zövcə nihilizm şist emrah serbes şaurma yify extreme ways yazarların sinə ölçüləri 3 dekabr 2016 barcelona real madrid oyunu 4 sadəlövh 2 güzəran anyone 3 denis villeneuve krisnayayoxarcunayahe godspeed you black emperor god on trial 2 the imitation game 2 barış qrupu füzuli kantatası reconstruction englar alheimsins the breakfast club letters to father jacob james boy yazgı bang bang you're dead lilya 4-ever dogma 95 rosso come il cielo ekskursante 2:37 the broken circle breakdown einar wegener buda as sharm foru rikht la finestra di fronte mount and blade: with fire and sword ruhi əzablar alfred schnittke fanny edelman aurore hallelujah sözaltı sözlük qaza və elektrik enerjisinə limit əli novruzov schooldays rapunzel sindromu böyümək qaynaqçı

taylor düsturu


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Cənab brook taylor tərəfindən işlənilib hazırlanan, mürəkkəb qrafikə və xüsusiyyətlərə sahib funksiyaların, nisbətən asan başa düşülən polinom* şəklindəki funksiyalara "oxşadılmasına" yarayan düsturdur. Bəzən bir fenomenin, təbii prosesin riyazi izahının qrafiki həddindən çox qəliz* olur. Həmin funksiyanı bir qədər sadələşdirib, ortaya çıxacaq cüzi xətalara * göz yummaqla işləmək daha rahatdır. Bu sadələşdirmə taylor düsturu tərəfindən həyata keçirilir. Tək şərt funksiyanın hər nöqtədə törəməyə sahib olmasıdır. Düsturun tədbiq olunduğu a nöqtəsində funksiyanın heç bir xətası olmasa da, dəyişənin a-dan sağdakı və soldakı qiymətlərində xətalar əmələ gəlir. Amma çox vaxt bu xətalara göz yumula bilinir.
    taylor düsturunu görmək böyük ehtimal yalnız mühəndislərə, fiziklərə və riyaziyyatçılara qismət olsa da, düsturun tədbiqindən alınan sadələşdirilmiş polinom funksiyalarını orta məktəb fizika kursu keçmiş hər canlı görüb. Məsələn: naqilin müqavimətinin temperaturdan asılılıq düsturu: r(t)=r0+a*(t-t0) *. Bu düstur müqavimətin temperaturdan asılılığını göstərən həqiqi funksiyaya taylor düsturunu birinci dərəcəyə qədər tədbiq etməklə ortaya çıxmış xətti funksiyadır. Anlayacağınız bizə yalan deyiblər. Hətta bəziləriniz xatırlayar ki, bəzi xüsusi maddələr və ya böyük temperatur dəyişiklikləri üçün başqa düstur var idi: r(t)=r0+a(t-t0)+b(t-t0)^2 bu artıq bir parabolik funksiyadır. Məsələ burasındadır ki, bəzi maddələrdə və ya böyük temperatur fərqlərində uydurulmuş xətti funksiyanın qiyməti həqiqi funksiyadan o qədər uzaqlaşır ki, artıq xətalar göz yumulası olmur. Onda taylor düsturunu ikinci dərəcəyə qədər aparırlar, nəticədə parabolik bir əyri alınır və bu yeni əyri həqiqi funksiyanı daha az xəta ilə yamsılayır. Düsturu 3,4,5,... Sonsuz dərəcəyə qədər aparmaq mümkündür. Hər yeni dərəcədə "uydurulmuş" funksiyanın xətaları kiçilir. Sonsuza qədər tədbiq olunmuş taylor düsturu isə, 0 xəta ilə həqiqi funksiyanı yamsılayır. Və bu böyük praktiki əhəmiyyətə malikdir. Məsələn sinus funksiyasını polinom kimi təsvir oluna biləcəyini düşünün. Toplama, vurma və qüvvətlərdən ibarət bir sıra kimi. Soruşa bilərsiniz ki, düsturu sonsuz dərəcəyə kimi tədbiq etməkdənsə həqiqi funksiya ilə işləmək daha rahat olmazdımı? Xeyr. Taylor düsturunun tədbiqindən sonsuz dərəcəli bir polinom əmələ gəlir. Və bu sonsuza qədər uzanan polinomlar riyaziyyatda haqqlarında ən çox şey bilinən funksiyalardır. Hansı dəyərlərdə hara kimi gedir, hanaı intervallarda özünü necə aparır və s. Bu polinomlar haqqında 200-300 illik elmi iş var. Əvvəllər bütün funksiyaların onların köməyi ilə təsvir edilə bilinəcəyi düşünülürdü. Elektron hesablama maşınları yox idi və riyaziyyatçılar bu polinomlarla yatıb-dururdular.
    düsturun yuxarıdakı faydalarına görə taylor rəis əvəzsiz iş görüb deyə bilərik, riyaziyyatçılar canına duaçıdırlar. Fiziklər də onu çox sevirlər, amma onlar ateistdirlər, dua etmirlər.
    p.s. Düsturun sırf taylor tərəfindən işlənməsi haqqında dəqiq məlumatım yoxdu, basıb bağlamışam*.
    2. vertex cəbrini anlamaq üçün kilid rolunu oynayır. vertex cəbrini anlamayanda isə sicim nəzəriyyəsini (string theory) çətin anlayarsan.

    (bax: vertex cəbri)


sən də yaz!