wilhelm dilthey



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. alman filosofdur.
    insan qavramını anlamağı, insan həyatını başa düşməyi təbiət elmləri ilə deyil tarixlə açıqlamağa çalışıb. diltheyə görə tarix insan həyatını anlamaqda bir açardır. fəlsəfi araşdırmalarının təməlində həmişə tarix yatıb.
    2. * alman idealist filosofu, həyat fəlsəfəsinin nümayəndəsi. dilthey tarixi formalarda inkişaf edən canlı ruh haqqındakı anlayışı əsas hesab etmişdir. tarixi prosesin qanunauğunluqlarının dərk olunmasını inkar edirdi:
    --spoiler--

    fəlsəfə fövqəltəbii mahiyyətlərin dərk edilməsindən ibarət ola bilməz, yalnız elmlərin elmi, yəni elm haqqında təlim ola biər. elmlər aləmini təbiət və ruhlar haqqında elmlərə bölür, ruhlar haqqında elmlərin predmetini isə ictimai gerçəklik təşkil edir. fəlsəfə şüurun təhlilindən başlanmalıdır, çünki həmin təhlil guya "mən"in bilavasitə həyəcanlarından çıxış edərək təbii və ruhi həyatın mahiyyətini anlamaq üçün vasitə verir.

    --spoiler--
    bədii yaradıcılığı səciyyələndirərkən fantaziyanın rolunu göstərmişdir:
    --spoiler--

    fantaziyanın köməyi ilə şair təsadüfi olanı əhəmiyyətli bir mərtəbəyə qaldırır və tipik olanı fərdi olanın əsası kimi təsvir edir.

    --spoiler--
    ditlheyə görə fəlsəfə ilə tarix elmləri arasında əlaqələndirici vasitəni hermenevtika yaradır. dilthey onu keçmişin təkrarolunmayan və qapalı mədəni dünyasının bərpa olunması vasitəsi kimi başa düşürdü.


sən də yaz!