2001: a space odyssey



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. Stanley Kubrick şahəsəri film. filmi izlərkən sıxıla bilərsiniz amma bu sıxıcılıqda da bir sənətkarlıq vardır. Arthur C. Clarkeın romanı əsasında çəkilib deyilir amma belə bir də fikir var ki film əsasında kitab yazılıb. Kubrick və Arthur yaxın dost olublar və bir gün oturub belə bir şey yaratmaq fikrinə gəliblər. çox düz hərəkət eləyiblər. filmdə insan təkamülünə dair fərqli bir baxış vardır. bu baxışı sevdim
    2. möhtəşəm sountracki üçün
    (youtube: )
    3. filmi şübhə və suallar içində izlədim. sonundakı səhnəni anlamağa çalışdım. səndimə dərinə getməyə ehtiyac da yoxuymuş.Onsuz da Stanley Kubrick bir çıxışında anlamağa çalışmayın, anlamazsınız demişdi.
    Sir Arthur C. Clarke da buun haqda bir kitab yazar ama film nümayiş olunannan sonra nəşr olunar, davamında da 3 kitab daha yazılar ; 2010, 2061 və 3001

    "bu arada filmdəki meymunlar əsl meymunlar deyil, stanley müəllim də bir intervyusunda bəzi insanların "bu cür əhliləşdirilmiş meymunları hardan tapmısan" sualınnan bezdiyini söyləmişdi."

    Filmin çəkimi : Super Panavision 70 ilə 65mm negativ istifadə edərəy çəkilmişdir, Technicolor ilə də rəngləndirilmişdi.
    komputerin adı "HAL 9000"idi. adının IBM-dəki hərflərdən bir əvvəlki hərfi götürərəy yaradıldığı deyilsə də Arthur C. Clarke bunun sadəcə təsadüf olduğunu vurğulamışdı.
    bir də Kubrick çox simic olubmuş bu film üçün qurduğu səhnələri dağıdıbmış ki sora başqası gəlib bunnardan istifadə eliyib film çəkməsin

    bir türk arkadaşın blogspotunnan da biriki şey götürdüm, diyir ki ;
    1.ilk maymunun çıldırdığı sahneden en sona kadar klasik müzik dinliyoruz, sadece aventür filmle yetinen mallara sıkıcı gelebilir. En hoş kısmı da blue danubenin uzayın manzarası eşliğinde dinlettirilmesiydi. Ulan Allahsız o sahneleri sen nasıl çektin, yani 1969 yılında ay'a ayak basılıyor, sen 1968 yılında film yapıp uzay aracında ve ayda mayda adam yürütüyorsun noluyor lan? Neil Armstrong da benim gibi şaşkınlığını gizleyemez ve şöyle der: "uzaya gittiğimizde her yerde filmden bi sahne görmüştük".
    2.1989'un ağustosunda colombo, sri Lanka'da arthur c. Clarke şunları söylemişti: “64’ün ilkbaharında, aya iniş uzak bir geleceğe ait psikolojik bir hayal gibi görünüyordu hala. Kuramsal yönden bunun kaçınılmaz olduğunu biliyorduk; duygusal yönden ise buna gerçekten inanamıyorduk. ilk çift kişilik Gemini uçuşu (Grissom ve Young) başka bir yıl gerçekleşmeyecekti ve ay yüzeyinin doğası hakkındaki tartışmalar şiddetlenerek sürüyordu. NASA filmimizin bütçesini karşılıyordu (10 milyon abd dolarından biraz fazla) ancak her geçen gün uzay keşiflerinde ilerleme kaydedilemiyordu. Ancak belirtiler açıktı: "sık sık Stanley’e filmin ilk kesintisiz gösterimde olduğu sırada insanoğlunun da gerçekten ayda yürüyeceğini söylüyordum (adamın hası) o halde, en önemli meselemiz önümüzdeki birkaç yılda olacak olaylar yüzünden modası geçmeyecek, ya da kötü ve gülünç hale gelmeyecek bir hikaye yaratmaktı. Geleceği önceden tahmin etmek zorundaydık. Bunu yapabilmenin yollarından biri, içinde bulunduğum zamanın oldukça ilerisini düşünerek, olay ve olguların bizi sollayıp geçmesi tehlikesini ortadan kaldırmaktı. Diğer yandan, eğer aşırı derecede düşünecek olsaydık, bu sefer de seyircimizle iletişimimizi kaybetmek gibi korkunç bir tehlikeyle karşılaşırdık.”
    3.Nietzsche, “Zerdüşt’ün Öndeyişi”nde şöyle der: “insan alt edilmesi gereken bir şeydir. Onu alt etmek için ne yaptınız?… Bütün varlıklar şimdiye dek kendilerinden öte bir şey yaratmışlardır: peki siz bu büyük yükselişin inişi olmak ve insanı alt edecek yerde hayvanlara dönmek mi istiyorsunuz?… insana göre maymun nedir? Gülünecek bir şey ya da acı bir utanç. insan da tıpkı böyle olacaktır üstinsana göre… Maymundunuz bir zamanlar ve şimdi bile insan, her maymundan daha maymundur… içinizde en bilgeniz bile uyumsuzluktur, bitki ve görüntü melezidir… Üstinsan yeryüzünün anlamıdır… insanda büyük olan, onun köprü olmasıdır, erek değil: insanda sevilebilecek olan, onun karşıya geçiş ve batış olmasıdır.


    ayrıca ən məşhur filmi A Clockwork Orange. gəl ki bu filmi vaxt itkisi gəlmişdi mənə. ama indi izlədiyimi sevdim. yəni səbrnən izlədim arada sıxıldım ama 68ci ildə çəkildiyini düşünərəy izləyəndə dəyşət gəlirdi
    4. qısa etiraf olaraq tarixin bir küncünə keçsin: gözlərimi doldurmuş, üstünə içki içərək, saatlarla haqqında fikirləşməyimə səbəb olan, və film siyahısında "onluq" çıxardacağım halda, tərəddütsüz ilk beşliyə girəcək şahəsər, kubrickin tanrı olmasıyla bağlı ciddi şübhələr yaradmış, zirvə!

    əfsuslar olsun ki texniki olaraq ağlamağı artıq bacarmıram: bu bir müddət sonra yaş, mühit, hisslərin idarə edilməsiylə əlaqəli, insanlıqdan çıxma hallarının başlanğıcıdır. ayrıca ifadə etməliyəm ki science fiction-ı tərzim və maraq dairəmdə deyil. bütün bu halları fikirləşdiyim vaxt, yeganə gözlərimi doldurabilmiş filmin science fiction olduğu reallığıyla qarşı qarşıya qalmaq, ruhumu çətin vəziyyətə salır.

    məsələ burasındadır ki, bu film çəkiliş texnikası bir tərəfə olmaqla, hekayəsinin dərinliyi ilə də, silahını insan hisslərinin üstünə çevirib: hal 9000!
    hal 9000 hissləri (duyğuları, sentimentallığı) olan idarə etmə funksiyalarına (həmçinin insani ehtiyaclara: fikirləşmək, anlamaq, empatiya) sahibdir. və kubrick tərəfindən bu tip xarakterin yaradılması, (hal-un görüntüsü sadədir: dairəvi stil içində qırmızı işıq) o an ki hisslərimi məhv etmək gücündəydi.

    hər nə qədər; fikirləşmək, anlamaq, empatiya və prinsiplər gün keçdikcə insandan uzaqlaşsa belə (etiraf etməyə davam edim: yəqin ki məni kədərləndirən də bu idi) insana aid instinktləri, çox yox, yarım əsr sonra insanın sahibinə çeviriləcək texnologiyanın funksiyalarında görmək, dəhşətli mənzərəydi.

    hal 9000 riski azaltmaq üçün prinsipial qərar verərək, qapıları bağlayır. bu təbii ki onun ölümüylə nəticələnir. lakin ölüm anını xatırlayaq: o insan kimi yalvarır (hətta mənə qalsa, bir mexanika insandan daha inandırcı yalvarmağı bacarır) yaşamaq istədiyini dilə gətirir. təsadüfi deyil ki onun da ölümü, yox edilişi, vəhşi insan tərəfindən reallaşdırılır.

    solarislə qiyaslanmayacaq dərəcədə yaxşı filmdir (ki, solarisi texniki bucağdan daha çox bəyənirəm) əlaqələri yoxdur; hətta rəvayətlərdən biri odur ki, tarkovski bu filmi izlədikdən sonra, solarisi çəkməyə qərar verib. bilmirəm bu hadisə nə dərəcədə real, vəya qeyri realdır: bildiyim sadəcə, əgər bu doğrudursa, tarkovski öz eqosuna uduzmağı seçib sadəcə.
    5. il 4 milyon il bundan öncə, afrikadayıq.meymun-insan tipi bir haldayıq.içimizdə qorxu, maraq və bilinməyənlər var.
    gecənin birində hardan gəldiyi bilinməyən bir monolith düşür dünyamıza.bu monolith əslində bizim evrimimizi yansıdan bir kubrick filmi və insanın aynasıdır.

    film dedikdə, insan hərəkətlərini bir neçə hissəyə bölərək,sıralı bir şəkildə, göstərici yardımıyla qaranlıq bir yerdə pərdə üzərində yansıdaraq hərəkəti yenidən yaratma işidir.bizim monolith kimi.

    illər ötür dünyanın sahibi insan artıq kosmosdadır.özünü yansıdan bu monolith'i tanımaq istəyir.amma orda olma səbəbi bəlli deyildir.
    kubrick burda yer çəkimi olmadan yeriməyi öyrənmək, qutularda verilən uşaq yeməkləri kimi yeməkləri və həmçinin zero gravity toilet'i göstərməklə deyir ki:

    dünyanın sahibi insan, kosmosda bir uşaq kimidir

    gələlim insanın doğuşuna.filmdə nəfəs səsləri insan dəli kimi nəfəs aldırır.texnologiyaya qarışan bu dünyada kubrick bizə nəfəs aldığımızı, insan olduğumuzu və var olduğumuzu deyir.

    insan kosmosda sudan çıxmış balıqdır

    çünki bizim bu hər gün tv izləyib yemək yeyib, işləməkdən başqa bir işə yaramayan bədənlərimiz filmin hər haldan anlayan hal 9000'i üçün heç bir məna ifadə etmir.çünki onun bir üst səviyyə süni zəka kompyuter olmasına baxmayaraq, ona görə biz ondan daha ölüyük.və buna görə də hal 9000 bizi qapının önünə qoymağa hər zaman hazırdır.

    insan allahı yaradıb ki, allah onu xilas etsin
    emile zola

    yaratdığımız hər şeyi məhv etmə gücünə sahib bizlər, özümüzdən başqa hər şeyi mükəmməl yarada bildiyimiz üçün, onu çox asanlıqla da məhv edə bilirik.həmdə adi bir vintaçan'la hal 9000'ə 4, 5 əl atəş.və budur insanlığın başladığı nöqtəyə dönməsi.insanın texnologiya ilə savaşı.

    sonda isə sonsuzluğun yəni bu döngünün davam edişi.həyat bir döngüdür.son səhnədə bardağın qırılıb, şərabın yerə tökülməməsi, bədən və ruh ikilisini açıqlayır.və sonda yenidən doğan ulduz uşaq.
    yəni:
    allahdan gəldik allah gedirik

    ifadəsi kimi:
    kosmosdan gəldik kosmosa gedirik bəylər.

    kubrick demişkən:
    "nə çəkdiyini bir o, birdə allah bilir"

    və budur sizə yaxşı seyirlər.qarşınızda:

    2001 a space odyssey

    entry'ə hal 9000'in qırmızı baxışını atıb, schopenhauer'in ölüm üzərinə düşüncələri ilə son veririk:

    həyatın qısa yuxusuna qarşılıq, sərhədsiz olan zamanın gecəsi nə qədər uzun!

    p.s.preisner'ə də təşəkkür.özü bilir niyəsini


sən də yaz!