gen



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. lazımlı məlumatlar (bizim var olmamıza səbəb olan hər şey) genlərdə xromosomların üzərində kimyəvi şəkildə saxlanılır. genlərdəki dəyişmələr və ya mutasiyalar , bu məlumatların dəyişməsinə səbəb olar və bu durum sonuc olaraq vücudumuzda funksiyonal və orqanik dəyişikliyə səbəb olur .( bənzətmə etsək əgər : xromosom kitab kimidir ;gen kitabın içindəki hekayədir ; gendə dəyişmə və ya mutasiya olması , hekayə içində bir hərfin əskik və ya çox olmasına bənzər) .
    2. Gen (yun. “genos” – cins, yaranma) – irsiyyət faktoru. Genetik materialın funksional ayrılmaz hissəsi, DNT-nin polipeptid zəncirini və RNT-ləri kodlaşdıran müəyyən bir sahəsi. Bir orqanizmin bütün genlərinin cəmi genotipi, növün bütün genlərinin cəmi isə genofondu təşkil edir. irsi başlanğıcların mövcudluğu nəzəri cəhətdən ilk dəfə Mendel tərəfindən əsaslandırılmışdır. Gen termini ilk dəfə 1909-cu ildə V.iohansen tərəfindən elmə gətirilmişdir. Gen haqqında təsəvvürlərin inkişafı isə xromosom nəzəriyyəsinin kəşfi (Morqan və onun şagirdləri) ilə bağlıdır. Bu nəzəriyyəyə görə, gen mutasiyanın vahididir. Genin quruluşu və funksiyalarının öyrənilməsi sahəsində XX əsrin 20 - 30-cu illərində A.S.Serebrovski və N.P.Dubininin, 1950-ci illərdə C.Uotson və A.Kriksin, 1960-cı illərdə S.Oçoa və M.Nirenberqin və b.-nın çox böyük əməyi olmuşdur. Genlərin varlığı iki dəlillə sübuta yetirilir:

    1. Parçalanma zamanı genlərin nisbətən sərbəst kombinasiyaya girməsi.

    2. Genlərin dəyişmək – mutasiyaya uğramaq qabiliyyəti.

    Genin əsas xassələrindən biri xromosomlar ikiləşən zaman onların da ikiləşməsidir. Genin xassələrinin əsasını DNT-nin ikiləşməsi təşkil edir. Genin təsirinin əsasında isə onun RNT vasitəsilə polipeptid zəncirini sintez etmək qabiliyyəti durur. Genlərin öyrənilməsinin bir sıra nəzəri və praktiki əhəmiyyəti var.


sən də yaz!