16 yazar 14 başlıq və 23 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
porno sənayenilənmə trolls 2016 məhkəmə sözlük yazarlarından şüarlar 4 nat geo wild'ın babaxan rəhmanovla bağlı sənədli filmi 3 batman the killing joke söz6 sözlüyü diriltmək üçün edilə biləcəklər 11 langet 2 beck yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər 4 elmi akademik məqalə 3 sema moritz jeneil williams slow cinema türkiyə enerji naziri berat albayrakın sızdırılan e-mailəri 2 əsgərlikdə dedovşina diana hacıyeva fremdschamen lukashenko 2 the walking dead tormuz hüseyn 3 mirage 3 məsləhətli filmlər 3 rain dances joselito github angular material sözaltı etiraf reket 2 doğru və yanlış anlayışı köhnə kişi modeli 2 azərbaycanın ikili vətəndaşlıq verməməsinin səbəbi 4 tərcüməçi 2 marquis de sade mizantrop asılılıq yaradan oyunlar 13 yazarların başına gələn maraqlı hadisələr yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər 2 heavy horses asosial onanist 2 azərbaycanda ən çox spirtli içki icilən rayonlar 3 jethro tull azərbaycan xalqını salamlamaq 2 yazarları düşündürən suallar 3 robbie williams 3 groundhog day dead can dance grave of the fireflies 2 tokyo godfathers modernizm 2 niko pirosmani 2 arqument çox yatmaq kuba 2 bioqrafiya və avtobioqrafiya hasbi rabbi kulinariya reçitativ rıçaq toz içində çiçək czech fantasy kassir midnight cowboy michael haneke oliqopoliya qəzəb qüvvəsi eldamar dikanka yaxınlığında bir kənddə axşamlar azərbaycandakı həyatın demo olması kuber-pedi 2 1907 jason bourne çörəkarası saçaq pendir tantuni ahmet ümit

altay dilləri


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Mərkəzi və şimali asiyada 250 milyona yaxın insanın danışdığı dil. Türk, monqol, tunquz dilləri olaraq 3 yerə bölünür.
    2. yapon dili də ural-altay dillərinnən biri sayılır.hətta bəzi sözdər oxşardır.bu dilin qrammatikasında türk dillərinə olan yaxınlığın ən bariz nümunələrinnən biri cümlədə təyin olunan sözün təyinnən sora gəlməyidi.məsələn akai rinqo (qırmızı alma) burada rinqo-alma təyin olunan sözdü.
    xülasə altay mənşəli dillərdə də başqa dillərdə olduğu kimi qohum dillər hətta lüğətcə olmasa da qrammatikaca çox yaxındı
    3. gecə-gecə yenə baş çatlatdığım mövzu. əlimdə o qədər master tezisi, doktora tezisi, qərbli linqvistlərin məqalələri var ki. oxuyuram, çıxarım edirəm, altayistlər və anti-altayistləri müqayisə edirəm. indi öz nacizanə fikirlərimi paylaşacam. bir növü bura yazıb içimi tökürəm.
    dilçilikdə bir proto language anlayışı var. yəni, dildəki sözlərin kökü müəyyənləşir və bu sözlərin başlanğıcı sayılan o proto language formalaşır. bu proto dilin yazılı nümunəsi olmur, hipotezisdir.
    məlum olduğu kimi altay dil ailəsinə geniş mənada 5, dar mənada isə 3 dil ailəsi aiddir. bunlar
    türkcə, monqolca, tunquzca, yaponcakoreya dilidir.
    son ikisi bəzi dilçilər tərəfindən qəbul edilmir. bir dil ailəsi formalaşdırılarkən ilk öncə o dillərdəki təməl sözlərə baxılır. bu təməl sözlər isə çox vaxt saylar və qohumluğu bildirən anlayışlar üzərindən ormalaşdırılır. məsələn, hind avropa dili olan ingiliscə və farsca arasındakı oxşarlığa diqqət edin. biradər brother, doxtər daughter, pedər father, du two və s. bu nümunələri artırmaq olar. həm də digər hind avropa dillərində də bu oxşarlıq var. ingiliscə və farsca nümunəsi ona görə verildi ki, coğrafi olaraq uzaq olsun. siz sanskritcə və almanca, hətta latınca, qotca arasında da bu qohumluğu çox asanlıqla görə bilərsiniz. cümlə quruluşu isə aydın məsələdir. altay dilləri isə
    1. aqqlütinativdir, söz kökü sabit qalar, şəkilçi söz sonuna gələr və ön şəkilçi bu dil ailəsinə xas deyil.
    2. cümlə quruluşu hamısında eynidir, mübtəda, tamamlıq xəbər ardıcıllığı ilə davam edir.
    3. dildə cins ayrımı yoxdur. he, she, it məsələsi. yəni, dildə seksizm yoxdur.
    ancaq bəhs etdiyimiz say oxşarlığı bu dillərdə çox az bilinir, bəzən də bilinmir. bunun üçün bir proto altay dili hipotezisi formalaşdırıldı. yuxarıda bəhsi keçən 5 dilin protosununda protosu. sözlərin kökünün gedib burada formalaşdığı aydınlaşır çox zaman. ancaq haqlı olaraq, anti-altayistlər belə bir sual qoyurlar ki, bəs niyə səs oxşarlığı çox azdır bu dillərdə? məşhur türkoloq osman nedim tuna altay dilleri teorisi məqaləsində belə bir cavab verir ki, altay dilləri proto hind avropa dili parçalanmağa başlayanda, çoxdan parçalanmışdı. yəni, tam oturmasa da bu 5 dil formalaşma yolunu tutmuşdu, hələ hind avropa dilləri isə təzə müstəqilləşirdi. səs fərqlərinə gəldikdə isə, ada faktoru yaponcanı fərqli qılır. koreya dili isə yaponcadan sonra qopub bu ailədən, sonra isə tunquzca. bu 5 dil arasında bir-birinə ən yaxını monqolca və türkcədir. daha sıx və kompakt halında yaşayıb, daha gec bölünüb bu 2 xalq digərlərinə nisbətən. bu dillər içində ən çox danışanı olan türkcədir, ən qədim yazılı qaynaqları olan da türkcədir. orxon abidələrindən öncə, tam formalaşmasa da əlifba yenisey qırğızlarına aid yenisey abidələri var. bu gün tuvada saxlanır bu abidələrin çoxu.

    edit. çox yazmağa da hövsələm çatmır, ümid edirəm kifayət qədər bilgi verdim.


sən də yaz!