nuovo cinema paradiso



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    2. zəngin ssenari ilə dolu bir giuseppe tornatore filmi. bir çox yerində güldürən, sonda güldürdüyü qədər də ağladan mükəmməl bir filmdir.

    50ci illərin italiyasıdır. giancaldo qəsəbəsidi. insanlar filmə çox maraqlıdırlar. zatən qəsəbədə filmə getməkdən başqa əyləncələri yoxdur. filmlər nümayişə verilməzdən əvvəl qəsəbənin keşişi gəlib həmin kinolarda öpüşmə səhnələrini senzuradan keçirir və kəsdirir:
    - iyirmi ildir kinoya baxıram, bir dəfə öpüşmə görmədim!

    kinoya həddən artıq maraq göstərən toto da filmləri nümayiş etdirən alfredo adlı daydayın dizinin dibindən ayrılmır. alfredo istəməsə də, məsləhət görməsə də, film işini totoya öyrədir.

    ardını yazmayım, həm ona görə ki, ssenari zəngindi, hamısını yazsam oxumayacaqsız, * həm də filmin özünə baxın ki əvvəlcədən heç nə bilməyəsiz.

    amma əsasən 2 sual qaldı beynimdə:
    1. alfredonun danışdığı hekayədə kralın qızını 100 gün, 100 gecə gözləməyə söz verən əsgər niyə 99cu gündə çıxıb gedir? bəs hekayənin ardı filmdə niyə danışılmır?
    2. totonun sevgilisi elenanın sonu necə olur? hardadır? neynir? nə yeyi? nə içir? ondan xəbəri olan bir allah bəndəsi yoxdu?
    3. italiyanın və günümüzün əfsanə rejissorlarından olan Giuseppe Tornatore ən məşhur və ona şöhrət qazandıran filmidir. Hadisələr italiyanın cənubunda Siciliyada kiçik bir qəsəbədə keçir. Müharibə dövrü və sonrası qəsəbənin tək əyləncəsi qəsəbədə yerləşən "Cinema Paradiso" -dur. Toto isə atası əsgərlikdə olan din xadimin yanında köməkçi olan lakin filmlərə dəhşət maraqlı biri olan balaca uşaqdır. Bütün hekayə Toto və filmləri idarə edən Adelfio arasında qurulub. (bax: Ennio Morricone) möhtəşəm soundtrack-ləri arasında axan dəqiqələr, keçən zaman , filmin istiliyi tamaşıçıya lay-lay çalır. "Tanrı dünyanı 2-3 günə yaradıb. Əla iş çıxarıb. Amma mən olsam daha uzun müddət çəkərdi və daha gözəl yaradardım.."

    Filmin daxilində göstərilən Charlie Chaplin-in City Lights filmi 1972-ci ildə Venetsiyada göstərişə qoyuldu. Böyük ekranlara çəkilən film o zaman üçün rekord qıraraq 10 min tamaşaçı tərəfindən izlənildi. Lakin filmin sonunda göstərildiyi və incə bir sözlə deyildiyi kimi, həmin böyük ekranlar artıq bir daha böyümədi... (bax: Vizontele) filminə əvvəl baxan biri olaraq açıq aşkar görünür ki, Vizontele filminin ilham mənbəyi bu filmdir. 1960-cı illərin kino sahəsinə tamaşaçılıq edirsiniz və kaş məndə orda olaydım dediyim səhnələr oldu.

    Filmin möhtəşəm soundtrack-lərindən biri :
    (youtube: )





    O dəfə sözlükdə bir başlıq açılmışdı - zamanla darıxılan şeylər . Ora yazıb-yazmamaq arasında qərarsız qalmışdım. Amma gündəlik həyatımda ən düşündərən suallardan biri olaraq beynimin bir yerində qalmışdı. Həmin darıxlan şeyləri anlamaq və dərk etmək üçün bir şeyləri tərk etmək lazımdı. Üç ilə yaxın tərk etdiyim evimə, ailəmin yanına gəldim. Amma hər şeyin dəyişdiyini gördüm. Evin hər köşəsində uşaqlığımı görürəm. Sentyabrın 1-i başlayan ilk dərs günümün əvvəlki axşamı balta ilə başımı yarmışdım. Həmin baltaya gözüm sataşdı. Həm güldüm həmdə o günlər üçün darıxdığımı anladım. (bax: Pan's Labyrinth) filminin baş qəhrəmanı Ofelia-nın hələ doğulmamış qardaşına dediyi kimi "O biri tərəfdə həzz al, bu dünya elə də gözəl bir yer deyil.."
    Məni düşündürən suallar və yadıma düşən xatirələrimin arasında nə təsadüfdür ki, bu gün Alfredo Salvatore-yə (Totu) deyirdi :

    "Bu yerdən çıx get, içində olarkən hər şey dəyişməmiş kimi gəlir, sonra 1 il uzaq qalırsan buralardan, hər şey dəyişir, sənə aid olduğunu düşündüklərin gedir..."


    --spoiler--

    Totu din xadimin yanında işə başlayır. Yadıma böyük qardaşımın o dönəmlər Quran dərslərinə getdiyi günlər başlayır. iki uşağı ilə tək qalan anası üçün Totu çalışır və pul qazanmağa çalışır. Lakin bir gün qazandığı pulu kino üçün verir. Anası onu meydanda döyür. Bunu görən Alfredo hiyləgərliklə pulu geri qaytarır və yaşlı alfredo ilə totu nun dostluğu başlayır. Totu gəlir Alfredonun yanına və deyir "alfredo artıq mən 5-ci sinifə gedirəm, böyümüşəm sənin dostun ola bilərəm ? "
    Alfredo isə cavabında "mən dostlarımı görünüşünə, düşmənlərimi ağlına görə seçirəm. sən mənim dostum olacaq biri deyilsən. Bunun üçün çox ağıllısan.." ilk sevgisi ilə görüşən Totu artıq balaca totu deyil. Gənc Salvatore-dir. ilk öpüş, ilk görüş, bütün xatirələr həmin qəsəbədə keçir və bir gün sevdiyini itirir. Artıq Salvatore ni oralarda tutan bir şey yoxdur. Alfredo onu qəsəbədə görmək istəmir və getməsini istəyir. Uzun bir aradan sonra zəng gəlir və xəbər gəlir ki, həyatdakı tək dostu Alfredo rəhmətə gedib. Artıq "totu" təkdir...yalnızdır..."

    --spoiler--


sən də yaz!