48 yazar 67 başlıq və 149 entry
yenilə | gündəm | top

1 2

gündəlik həyata dair teoremlər azərbaycanın şəriət dövləti olması 2 azercell messidən nifrət etmə səbəbləri 3 sözaltı fiction : james bond yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər 10 skt t1 sadə ol sadə yaşa həyatını tənha vur başa 2 azərbaycan andları 8 radio cafe 2 türkiyə 2 david august hannibal rising riyakarlıq sinəsi tüklü şair 7 planet earth 2 2 erməni l'humanite 2 anar heybətov 2 los pollos hermanos 2 adtapabilmedim çili evlənməmiş qızın qaş və bığları 6 qonkur mükafatı ictimai qınaq femina mükafatı gecə özünü bərbad hiss etmək 2 emma roberts 2 faksimil infarkt 2 douglas adams real madrid zümrüd qasımova opalizm sakit məmmədov timidus 2 yalnızlığın ən çox anlaşıldığı anlar 3 xaricdə təhsil üçün təqaüd proqramları 4 kadın xeylağı kitab ətri kənan qasımlı yazarların bədənlərində görmək istədikləri tattoolar 3 ororo.tv 2 gigolo-escort.co.uk speaky.com reservoir dogs the godfather 2 country music 2 ruhi su ən şit zarafat villi melnikov sumqayıtın muxtar respublika olub amerikaya birləşməsi freiheit, brüderlichkeit, arbeit mustafa sübhi aziz nesin bijan cəzani petra herrera monika ertl entryniz bir oxuyucu tərəfindən bəyənilib 2 brigitte mohnhaupt 2 feliks dzerjinski öldükdən sonra orqan bağışlamaq if day məktəbin sadistik inşa mövzuları 4 dinə inanmasan da hörmət etməlisən məcburiyyəti 2 vaşo uşaqlıqda heyvanlara verilən işgəncələr 8 azafiya ümit yaşar oğuzcan recep ivedik 5 9 nürnberq qanunları van den budenmayer həsəd aparılası qadınlar 6 jagdkommando bıçağı jagdkommando googlism 2 sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar pis günlərdə insana güc verən sözlər da/də-ni ayırmayan insan 2 lexi belle insan haqları vilayət hacıyev nihat doğan qatır 2 parov stelar təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər elçin imanov you are my sunshine 2 lope de veqa tofiq bayram








əxi



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Əxilik - islamda sufi təriqətlərindən biridir.

    Abbasi xilafəti dövründə qurulan, iran, Azərbaycan, Orta Asiya və Anadoluda yayılan bu təşkilat (sufi cərəyanı) Xəlifə Nasir tərəfindən dəstəklənmiş və islam ölkələrində geniş yayılmışdır.

    Pozulan ictimai nizamı yenidən tənzimləmək istəyən xəlifə bu düşüncəsini gerçəkləşdirmək üçün Şəhabəddin Sührəverdiyə Kitabül-fütuvvət adlı bir əsər yazdırmış və bu barədə xəbər vermək üçün ətraf ölkələrə elçilər göndərmişdi. Anadolu səlcuqlularının bu məsələyə müsbət münasibətinə görə burada əxilik təşkilatlanmağa başlamışdır. Həmin dövrdə Anadolu əxilərini təşkilatlandıran Əxi Evrən adı ilə məşhur olan mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan böyükk sufi alim Şeyx Nəsrəddin Mahmud Xoyidir.

    Əxi Evrənə görə əxiliyə girənlərin bir sənətə sahib olması vacib idi. Çünki əxi halal qazancla yaşamağı öhdəlik olaraq götürürdü. Halal qazancın yolu insanın öz zəhməti ilə dolanacağı bir sənətinin olmasından başlayır. Belə ki, zəngin olan başqasına daha çox xidmət edə bilər. Əxi olan eyni zamanda cihad idealına da sahib olmalı idi. Çünki, cihad Quranda fərz qılınmışdır. Ona sual verib, nəsihət istəyənlərə - "Ey əxi qardaşım! Alış-veriş elmini bilməyən haram lixmadan xilas ola bilməz.Haram loxma yeyən isə ibadətlərinin savabını tapa bilməz. Zəhməti həmişə boça gedərSonunda böyük əzaba tutular və peşman olar." – deyərmiş. O, getdiyi yerlərdə bütün əsnafı bir araya toplayıb təşkilatlandırırdı. Beləliklə o, Anadolu şəhərlərində əxi təşkilatlarının qurucusu oldu, bütün Anadolu əxilərini şeyxi qəbul edildi. Əxi Evrən təsəvvüf fəlsəfəsi və ədəbiyyatı sahəsində əsərlər də yaratmışdır. Bunlardan bilinənləri Mətaliul-iman, Mənahıci-səyfi, Tabsiratul-mübtədi, Təzkirətül-müntəhi, Yəzdani-şinahi, Müridül-kiyafə, Ağaz-u əncam, Mədhi-fakr u Zəmmi-dünya, Risaleyi-arz, Mukatəbat Beynə Sadruddin Konevi, Cihadnamə əsərləridir.

    Əxi Evrənin ölümündən sonra onun yolunu tələbələri davam etdiriblər. Eyni zamanda Əxi Evrənin xanımı Fatimə Bacının yetişdirdiyi bacılar da əldə etdikləri əxilik mədəniyyətini bacıdan, bacıya nəql etdilər. Söyüd civarında – Bizans sərhəddində inkişaf etməyə başlayan Osmanlı bəyliyinə tabe olan və bir qismi ucqarlara yerləşdirilən əxilər özlərinin təkyə və zaviyələrini qurdular. Bir əxi şeyxi olan Şeyx Ədəbali qızını Osman bəyə verərək, aralarında qohumluq əlaqəsi yaratdı.

    Əxilik XI-XV əsrlərdə Azərbaycanda da mövcud olmuşdur. Əxi Əbülfərəc Zəncani (vəf.1062-1065), Sadəddin Əbülqasım Təbrizi (vəf.1181) və yüzlərlə məşhur əxi şeyxlərinin adını çəkmək olar.
    2. Ərəbcə Qardaş Deməkdi.
    3. "əx"qardaş sözünə birinci şəxsin mənsubiyyət şəkilçisi "i"artırmağla qardaşım mənasını verən söz.