bəsrə


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. iraqın ikinci ən böyük şəhəri və ən əhəmiyyətli limanı.
    bu şəhəri "ağ yumşaq daş" və ya "orta şərqin venesiyası"da adlandırırlar.
    638-ci ildə xəlifə ömər tərəfinnən əsası qoyulmuşdur. o dövr şəhər hərbi qərargah olaraq tikilmişdir. bunun səbəbi isti iqlimi olmasına baxmayaraq şəhərin həm dəclə, həm də fərat çayına yaxın olması-su bolluğu olmuşdur. 642-ci il nəhavənd döyüşünə burdan da irana ordu göndərilmiş, uğur əldə edilmişdir. hətta 650-ci ildə xilafətin bəsrə ordusu qərbi iranı tutmuşlar. 656-ci il cəməl döyüşünü, 665-ci il memarlıq baxımınnan önəmli olan ilk məscidlərdən birinin burada tikilişini bəsrənin xronologiyasına yazmaq olar. şəhər özünü xəlifə elan etmiş abdullah ibn zubeyrin,(692) 701-ci il ibn əşasın, 719-20-ci illər muhəlləbin qiyamlarında mərkəzlərdən olmuşdur. 750-ci ildən sonra abbasi hakimiyyətinə girən bəsrə inkişaf etmiş, elmdə nəaliyyətlər əldə edilmişdir. ərəb qrammatikasısını ilk işliyib hazırlayanlardan olan xəlil ibn əhmədin, alim həsən bəsrinin burda yaşaması bunu sübut edir.
    8-9-cu əsrlərdən min bir gecə nağıllarını bəzəyən bəsrənin demoqrafik vəziyyəti də dəyişkən olub. 820-35-ci illər qaraçıları xatırladan hind zott tayfaları, 869-83-cü illərdə afrika işçi qüvvələri bura köç edib. bəsrə 923-cü il qarmatilər şəhəri dağıdannan sonra önəmini itirib. 13-cü əsr monqol istilası da bəsrəyə xeyli ziyan vurub.
    1538-ci il osmanlı ordusu buranı tutannan sonrakı iki əsrdə şəhərə portuqal, flemanq kimi avropa xalqları da mühacirət edib.

    1-ci cahan müharibəsində-daha dəqiq 23 noyabr 1914-cü ildə ingilislər şəhəri tutdular. bura onların müstəmləkəsi hindistanla və uzaq şərqlə ticarət üçün əlverişli idi.
    2-ci dünya müharibəsi illərində isə müttəfiq qoşunlar ssri-yə yardımları burdan göndərdilər.
    20-ci əsr neftin tapılması bəsrədə canlanma yaratdı. limanlar modernləşdi.
    1980-88-ci illər iran-iraq müharibəsində iran ordusu şəhərə 10 km məsafəyə kimi gəlmişdi. (1987)
    2003-cü il iraq savaşında başda ətraf adalar umm kasr kimi limanlar olmağla şəhər qan gölünə çevrildi.

    bəsrə körfəzə 55 km, paytaxt bağdada 545 km məsafədə, şəttül ərəb çayının qərbində yerləşir. xurma bağları o qədər çoxdur ki, hətta ərəblər bir şeyin bolluğunu, ucuzluğunu ifadə etməkçün "ərxasu minət təmri bil bəsrəti" (bəsrədə xurmadan daha ucuz) məsəlini çəkirlər.
    terror səngiyərsə bəsrə çox perspeltivli şəhərdir.


sən də yaz!