birmingem həbsxanasından məktub


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. google.az-da haqqında heç bir məlumat tapa bilmədiyim üçün xülasəsini yazma ehtiyacını hiss etdiyim afro-amerikalıların mübarizə tarixinin və ümumən 20-ci əsr abş siyasi ədəbiyyatının ən əhəmiyyətli nümunələrindən. o dövr birmingem abş-da dövlətin ən sərt irqi ayrı-seçkilik qanunlarını həyata keçirdiyi şəhər idi. və şəhərdə yaşayan afro-amerikalılar da martin lüter kinqin başçılığı altında şəhər şerifinə və dövlətə qarşı kampaniya və geniş-tərkibli aksiya və mitinqlər keçirməyə başlayırlar. 1963-cü ildə də martin lüter kinq bir sıra aktivistlərlə birlikdə tutulur və həbsə atılır bu zaman da 16 aprel 1963-cü il tarixində o bu məktubu yazmağa məcbur olur.
    məktubda kinq onun öz mübarizə yolundan dönməyəcəyini və bu yolda ona ünvanlanan tənqidlərə artıq alışdığını vurğulayır. o bu tənqidləri çox vaxt qulaq ardına vurmaqdan yana olsa da artıq bu məsələnin ciddiləşdiyini və öz münasibətini şerifə bildirməli olduğunu qeyd edir. o birmingemdə afro-amerikalıların "outsiders" yəni qıraqdan gələnlər olaraq qəbul edikləri ilə razılaşmamalı olduqlarını yazır. çünki kinqə görə onlar hamısı bu ölkənin yəni abş-ın vətəndaşlarıdı və o sadəcə bir qaradərili olaraq deyil ölkənin məsuliyyətli bir vətəndaşı olaraq seqreqasiyaya etinasız yanaşa bilməz. daha sonra məktubda şerif connor və şəhərin digər rəsmi şəxslərinə ünvanlanan ağır tənqidlər var. xristianlığın dövlət orqanları tərəfindən sui-istifadə edildiyini də qeyd edir m.l.k. bu məktubda. ən can alıcı yerində

    --spoiler--

    We have waited for more than 340 years for our constitutional and God given rights. The nations of Asia and Africa are moving with jetlike speed toward gaining political independence, but we still creep at horse and buggy pace toward gaining a cup of coffee at a lunch counter.

    --spoiler--
    vurğuladığı şeylərdə vacibdi çünki həqiqətən də o dövr inkişaf etməkdə olan afrika və asiya ölkələri müstəqillik qazanarkən abş-da jim crow qanunları tədbiq olunurdu. sonra məktubda kinq ədalət mövhümü üzərinə hitlerdən tut acquinasa qədər bir çox adamdan nümunələr gətirərək şərhlər verir. həm öz tutulması ilə bağlı həm də afro-amerikalılara qarşı edilənlərə bağlı üsyan edir şerif və dövlətə və sanki "budurmu ədalət?" deməyə gətirir. daha sonra siyasi fəlsəfəyə girərək qanunsuzluq terminin də yanlış şərh edildiyini vurğulayır. xristian və yəhudi qardaşlarım deyə müraciət edərək onların dinində zülmün qadağan olunduğunu və ku-klux-klan kimi təşkilatların xristianlara yaraşmadığını yazıb bir növ onlardan bu yoldan əl çəkmələrini xaiş edir. cənublu ştatları və spesifik olaraq gəldiyi şəhəri tənqid edərək "siz birmingemin ən irqçi şəhər olduğunun xəbərindəmisiniz?" deyə yazır. ən son hissədə qaradərililərin mübarizliyini tərifləyərək onların azadlığı sonuna qədər haqq etdiklərini yazır və isa məsih və keçmiş abş prezidentlərindən köləlik və azadlıqla bağlı sitatlar gətirir. məktubun ən son cümləsi də bu idi

    --spoiler--

    I hope this letter finds you strong in the faith. I also hope that circumstances will soon make it possible for me to meet each of you, not as an integrationist or a civil-rights leader but as a fellow clergyman and a Christian brother. Let us all hope that the dark clouds of racial prejudice will soon pass away and the deep fog of misunderstanding will be lifted from our fear drenched communities, and in some not too distant tomorrow the radiant stars of love and brotherhood will shine over our great nation with all their scintillating beauty.

    --spoiler--

    məktub öz effektini verir. prezident kennedi kinqin həbsxanadan çıxması üçün fərman verir və şerif connoru vəzifəsindən azad edir. nəticədə abş-da irqi-ayrı seçkilik qanunlarının ən son həyata keçirildiyi şəhər olan birmingemdə də bu qanunlar ləğv olunur. kinq öz istəyinə çatır. həm kinq tərəfindən yazılması səbəbi həm də müəyyən bir siyasi prosesi yekunlaşdırdığı üçün ""Letter from a Birmingham Jail" vətəndaş hüquqları hərəkatının mühim sənədlərindən biri hesab olunur.


sən də yaz!