thomas malthus


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Malthus tarixdə (bax: demoqrafik problemlər), əhali sayının dünyada ekponensial sürətlə dəyişəcəyini verən ilk pessimist iqtisadçı olmuşdur. Onun qənaətinə görə, bir gün bu artımı hammız acınan qırılacaq. Və deyirki, "insan cəmiyyəti yarandığı vaxtdan əhali yaşayış vasitələrinə nisbətən daha sürətlə artma meylinə malikdir. Əhalinin və qida artımının müxtəlif meylərini kəşf edir: "Hər 25 ildə əhali 2 dəfə, yəni, həndəsi silsilənin rəqəm sırası kimi-2, 4, 8, 16, 32, 64, ... arta bilər, yemək resursları isə ən yaxşı halda həmin vaxt ərzində ədədi silsilə üzrə- 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7... arta bilər. iki əsrdən sonra əhali yaşayış vasitələrinə qarşı 256-nın 9-a nisbəti şəklində olar. Üç əsrdən sonra isə 4096-nın 13-ə olan nisbəti kimi olaar. iki min ildən sonra isə bu nisbət sonsuz olar və hesablanması qeyri-mümkün olar"
    2. әhali sakinliyi nәzәriyyәsinin banisi.yazırdı ki, fәhlә sinfinin bütün bәlalarının günahkar elә özüdür, çünki o hәddindәn tez çoxalır hәtta daha irәli gedib deyirdi ki , artıq tutulmuş dünyaya gәlәn insanın әgәr valideynlәrinin onu saxlamağa, cәmiyyәtin isә onun әmәyindәn istifadә imkanı yoxdusa onun hәr hansı azuqәni tәlәb etmәk haqqı yoxdur.
    insanın nәsil artırma qabiliyyәtinin heyvanlarda olduğu kimi tәbii instinktlә әlaqәdar olduğunu göstәrib, bunun әrzaq ehtiyatını artırmaq üçün olan fiziki qabiliyyәtindәn zәif olduğunu düşünürdü.
    Maltus 18-ci әsrdә amerika әhalisinin 25 ildә iki dәfә artdığı faktına istinad edirdi amma o boyda kişi miqrasiya amilini nәtәr gözdәn qaçırdıb onu hәlә başa düşmәmişәm.
    3. charles darwinin təsirləndiyi şəxsiyyətlərdən biri. bildiyimiz kimi malthus əhalinin həndəsi silsilə, resursların isə ədədi silsilə ilə artdığını yazmışdır. darwin isə buna istinadən bildirirdi ki, insanlar daim təbii resurlardan çox artacaq lakin təkamülə daha tez uyğunlaşacaq növlər həyatda qalacaq. düzdür müasir dünyada həyat şəraitimiz dəyişib və biz cəngəllikdə, meşədə yaşamırıq və digər vəhşilərlə mübarizədə olmaq məcburiyyətində deyilik, lakin hələ də təbii seçmə öz işini görür. təbii seçmənin ən yaxşı izahını darvin tovuzquşlarında verirdi. bildiyimiz kimi təkamül insanın ətraf-mühitə uyğunlaşmasını təmin edir ya da insan ətraf-mühitə uyğunlaşaraq təkamül edir. * lakin erkək tovuzquşlarında daha parlaq və daha böyük qanadları olan növləri hələ də mövcuddur. bu qanadlar onların hərəkətinə,qaçmasına maneə törədir və daha tez ovlanmasına səbəb olur, lakin bu qanadlar nisbətən qısalmamış. bu növ seçmə həyatda qalmaya görə yox məhz təbii seçməyə görə baş vermişdi çünki dişilər daha parlaq və böyük qanadlı erkəkləri seçmişlər.


sən də yaz!