adonais



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. ingilis romantizminin ikinci və bitkin dövrü sayılan XIX.əsrin ən görkəmli nümayəndəsi Persi Bişi Şellinin gənc yaşda vərəmdən ölən, ingilis romantizminin bayron və şellidən sonra 3-cü böyük şairi sayılan con kitsə həsr etdiyi pastoral elegiya...şeirdə şelli kitsi xaincəsinə qətl edilən yunan mifalogiyasının qəhrəmanı Adonisə bənzədir, eyni zamanda ivrit dilində tanrı anlamına gələn “adonai” sözündən istifadə edərək kitsi şeir tanrısı mərtəbəsinə yüksəldir və hər iki adın birləşməsindən adonais sözünü icad edir...haşiyə çıxaraq qeyd etməliyəm ki, bu tip yeni adlar icad etmək şelli yaradıcılığında sıx görülən haldır...şellinin emilia vivianiyə həsr etdiyi epipsixidion poeması da buna örnək təşkil edir...epipsixidion “təmiz və kiçik bir qəlbin izdirabları” deməkdir...
    şelli kitsi zalım bir cəmiyyətin qurbanı olaraq hesab edirdi...adonais’in önsözündə qeyd etdiyi kimi kitsin ölümünə səbəb, kitsin ilk irihəcmli lirik poeması olan və “kouros” (özündə həm maskulin, həm də feminin xüsusiyyətləri cəmləşdirən gözəl oğlan motivi antik yunan heykəltaraşlığında ortaya çıxaraq günümüzədək sənətdə izini sürdürən bir sənət metaforudur) mifinin bir adaptasiyası olan Endimion poemasına edilən qəddar tənqidə məruz qalması və bu sarsıntı nəticəsində vərəm olmasıdır...seirdə kitsin tənqid oxlarına tuş gəlməsi, adonisin gözəl bədəninin vəhşi bir qabanın iti dişləriylə dəlik-deşik olmasına bənzədilir...şeirin məni ən çox təsirləndirən və potensial bir intihar notu olaraq gördüyüm bir misrasını paylaşaraq entry’mi bitirmək istəyirəm:

    No more let Life divide what Death can join together


sən də yaz!