tovuz



facebook twitter əjdaha lazımdı   izləmə   lələ   mən   googllalink

    1. azәrbaycanın qәrbindә yerlәşәn inzibati rayon. tәmiz irq qalmadığını nәzәrә alsaq belә burada әhalinin әksәr hissәsi azәrbaycan türküdür. ümumiyyәtlә, gәncә-qazaxda şimal vә şimal qәrbdәki kimi qafqaz xalqları,yәhudilәr, cәnub kimi talış,lәzgi, aran kimi әrәb-fars qarışığı tayfalar, bakıdakı kimi tatların qarışıqları çox azdı. xüsusәn, әrәb-fars tayfaları ilә digәr regionlara nisbәtdә az qarışdıqlarından şanslı saymaq olar. -* almanların hansı mәqsәdlә belә olsa köçürülmәsi regionun inkişafına müsbәt tәsir göstәrmişdir. hәtta mәnim belә tanıdığım alman qarışıqlar yaşayır rayonda. demәk olar hamısı azәrbaycanlı adına malikdilәr vә çoxu alman qarışığı olduğunu demir ki, birdәn onlara kafir gözü ilә baxarıq. mәnim dә belә hazırlıq yoldaşım varıydı sarı saç, mavi göz qızıydı sonradan bildim ki, bәs bunun alman qarışığı varıymış. digәr alman ailә dostumuz qadın varıydı , azәrbaycanlı kişi ilә evliydi, azәrbaycan dilini bilmirdi, rusca danışırdı, o da vәfat edib . babamın adı alman adıydı deyә mәktәbdә mәndәn alman olub olmamağımı soruşurdular әvvәl inkar eliyirdim,sonra yalandan deyirdim ki, hә almanıq. -*
    tovuzda sement zavodu, şәrab zavodu, azәrbaycanda ilk futbol klubunun tovuzda yaradılması almanların adı ilә bağlıdı.
    rayonda nemets sözü lemsә şәklinә salınıb yer bildirmәk üçün işlәdilir, mәsәlәn lemsә parkı, lemsә mәktәbi, lemsә küçәsi.
    bizim nә bilim nә deyib icra hakimiyyәtimiz lemsә bağını zәrifә adına park elәmişdi amma o qәdәr bәrbad heykәl düzәltmişdilәr ki, ilham rayona gәlәndә, әlbәttә, bәyәnmәyib sökdürmüşdü.
    2. haqqında berbad teessüratlarım olan rayon.

    hamı ay qa deye dolanır, maşını olan hamı 'taksavatdığ' eliyir, ya da bazarda alverçidi, gezilecek en bomba yerleri, tebiet guşelerini bir kenara qoysaq, çayxanalardı, qaqalar her an boynunuza tullanıb sizi neprav çıxartmaq potensialına sahibdirler, intellektual seviyye yerlerdedi, itler her yanı bürüyüb, unitazlı tualet kimi bir lüks axtarsanız tapmaq şansınız xeyli azdı, yol infrastrukturu berbaddı, kiminse ağırına gedecekse bağışlasın, amma azerbaycanın en geride qalmış rayonudu belke de. son dekadacan filan bele deyilmiş ehalisi arasında apardığım kiçik sorğuya göre.

    bir nece yaxşı ceheti, bazarda qiymetler ucuzdu, taksi sürücüsüne 'uypaket efrasiyabgile apar' zad desen hamı bir-birini tanıyır, play-station ucuzdu, bir de, demeli bir dene körpü var, hara getsem yolun ordan keçir, kimi de dindirsen bu körpücüyün tikintisinin acınacaqlı hekayesini danışar. bir de, restoranlarının az olmağı yaxşı olsa da, şerait heç ürekaçan olmur. elave olaraq, uşaqlardan gelecek yüz ilde bir alim ve ya elm adamı çıxacağına ümidlerimin bir neçe defe mehv olunduğunu üzülerek bildirmek isteyirem.

    bu söhbet ele tovuzda baş tutmuşdu:

    - wi-fi var bes?
    - ...
    - wi-fi.
    - yo qaqa gözle soruşum.
    - yaxşı. (1 dq keçir)
    - ay qaqa menyuda ne var onu veririk vallah.
    - canın sağ olsun.
    3. Azərbaycan universitetlərinin 50 faiz müəllim heyyəti tovuzlulardandı. Və hansı müəllim səndən haralı olduğunu soruşursa bilməlisən ki özü tovuzdandı. Bir növ vaxdı ikən yerlipərəstlikdə dala qaldıqlarını indi örtbasdır etmək kimi amacları var sanki.
    4. cındırlı adında bir kəndinin olduğunu eşitdiyim azərbaycanın dilbər ya da qeyri-dilbər güşələrndən biri
    5. yanıxlı deye kendi olan şeherimiz
    6. paytaxt bakıdan 435 km qərbdə yerləşən azərbaycanın dağlıq rayonlarından biri.
    bir neçə ay öncəki tovuz təəssüratlarımı sizinlə də bölüşmək istərdim:

    ümumiyyətlə tipik azərbaycan rayonu olduğu gerçəyi danılmazdır. amma, aranla dağ arasındakı fərqi elə yevlaxı keçib goranboyu görəndə duymaq olur...
    mən ora toya getmişdim və toy tovuzluların "o boyda rayonda bircə bura xərc çəkilib" dedikləri ayan palacedə idi. burda otel, restoran, xidmət- bir sözlə hər şey lüks idi. restoranın girişi böyük bir zaldandı və bu zalın çilçıraqlarından sadəcə birini satın almaq üçün il yarım evə pul vermədən işləmək lazım gəlir. -*
    sözün açığı toy yiyəsi də marka adamlar olduğundan məclisdə bahar lətifqızı daxil qərb bölgəsinin bülbül kimi müğənniləri var idi. 2 kişi və 2 qadından ibarət ifaçılar (bahar lətifqızı daxil) qarabağ şikəstəsini elə gözəl ifa elədilər ki, deyil vətənpərvər, kosmopolitan belə olsanız ağladar sizi. -* o dərəcə yəni...

    toy yiyəsinin tovuzdakı evi hər bir rayon üçün mərkəz sayıla biləcək rayon icra hakimiyyətinin və heydər əliyev parkının yanında idi.
    rayonun ən gur yerində- maşınların ən çox olduğu yerdə belə havadan nəfəs alanda portağal ətrinə oxşar təravət gəlir. həqiqətən o havanı udanda adam bu yerlər adamının niyə şeiriyyata bu qədər maraq göstərdiyini anlayır.
    dağın gözəl havası şəhərin mərkəzinə də xəsislik etmir.
    əyani olmasa da tovuzun dağlıq əsrik dərəsini gördüm. tovuzda turşsuyu və buz kimi havası ilə şöhrət tapan çatax kəndini, dağları gəzməyə isə, vaxtım imkan vermədi.
    toy gününün gecəsi tovuz kəndlərindən birində qonaq qalmağı toy yiyəsinin "oteldə gecələmək" təklifindən üstün tutdum.

    əslində sabirabadla tovuz arasında kifayət qədər məsafə olsa da, hələ keçən əsrdən toyuz elinin camaatı -* bizim arana kartof filan satmağa gələr, bizimkilər də onları rusiyanın başda vladivostok olmaqla ayrı- ayrı şəhərlərinə aparıb ticarətə qoşardılar. sözümün canı- qız alış verişi mövcuddur.
    mənim də dönük qırıqlı kəndi, qovlar qəsəbəsi kimi yerlərdə qohumlarım vardı və əvvəldən əlaqə saxlamışdım ki, yolum ora düşəcək...

    tovuzun qala adda çox məşhur bir yerindən məni maşınla qohumumgil- anamın xalası yeznəsigil gəlib götürdülər.
    saat 23:00- da yol işığı onsuz da az olan rayon yerində kor- koranə hara getdiyimi bilmədən gedirdim. yolların bərbadlığı düzgün qeyd edilib və artıq hansısa, kəndə girdiyimizin fərqində idim. o gün gəncəyə girəndən tovuza çatana kimi bərk yağış olduğu üçün palçıq pik həddə idi.
    20 dəqiqəlik dolama yolları geridə qoyub qalacağım evə çatdım.
    şəxsi marağım məni çatan kimi dərhal kəndin adını soruşmağa sövq elədi və aran yanıxlı cavabını aldım.

    qərb zonası içkini çox sevir. özləri də deyirlər ki, "biz tərəfdə içməyənə belə bir təhər baxırlar."
    atamın qazaxdan bir qadın iş yoldaşı yuxudan qalxanda bir bakal içməsə günlük əhvalı sıfır olur məsələn...

    nəysə, ora çatanda məclisdə içki vardı. vururdular yəni. -*
    mən içmədiyimçün bir fincan çay içib ayaqyolunun yerini soruşdum. getdiyim yer maddi cəhətdən aşağı idi. Həyət xırda, ev də xudmani idi. darvazadan girərkən sağ tərəfdə- evdən 4-5 m aralıda qaranlıq tövlə, tövlənin içindəki 2-3 metrlik tunel kimi yerin sonundakı qapıdan o tərəfə bərbad vəziyyətdə olan bir ayaqyolu vardı. yaxşı ki, mən gecəyarı ora getdim. çünki saat 4:30- da toy yeməyi təsiri ilə mədə qıcqırması məni yenə oyadacaqdı...

    haqqında yuxarı entry- lərdən birində bəhs edilən- daha doğrusu adı çəkilən yanıxlı kəndi çınqıldağ adlı silsiləsinin ətəyində və üzərindədir. yəni qaldığım aran yanıxlı ətəkdə, dağ yanıxlı yuxarıdadır.
    dağ ətəyində olsam da +9°C ilə dağın havası adamı dondurur. oralılar bu cür soyuq küləyə sazaq deyirlər.

    gecə limitsiz internet keyfi və həyətdə it olmadığı üçün ayaqyoluna rahat gedə bilmə avantajlarına o ki var sevinmişdim...
    yerimə girib 1-2 saat telefonla eşələnib 6:30- da həyətə düşdüm. günəş çıxsa da, temperatur +6°C ya enmişdi. əl üzümü buz kimi su ilə yuyub gözəl kənd qəlyanaltısına oturdum. tovuz pendiri və yuxadan dadıb məni aparacaq olan maşını 9- a kimi gözlədim.

    açığı dağın arxasından günəşin çıxmasını kameraya çəkəcəkdimsə də, telefon zaryadka yığdığı üçün əl dəymədim.

    bakıda vacib işim olmasa idi ordan 60-70 km aralıda gürcüstana keçib xəngəl yemə planım da vardı...amma ürəyimdə qaldı.
    (bax: şəbnəm əsədova)
    (bax: qənirə paşayeva)
    (bax: tünzalə ağayeva)
    (bax: şən olsun)
    (bax: tıfanatın dağılsın) -*
    7. yanıxlı,cındırlı,yanıx pəyə,öysüzlü kimi fetişist kənd adlarına sahib olan qərb rayonu.təəssüf ki, bu rayon barədə yaxşı heç bir xatirəm yoxdu.1 il burda əsgərlik çəkmişəm,əsgərlik hara,yaxşı xatirə hara?
    365 gün daş qoyanına söymüşəm,vəssalam.


sən də yaz!