səid ünsizadə



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. tam adı hacı səid əfəndi ünsizadədir. bəzi mənbələrə görə 1845, bəzi mənbələrə görə isə 30cu illərdə şamaxıda anadan olub. yeni yaranan azərbaycan mətbuatına əvəzsiz xidmətlər göstərmişdir.
    üç qardaş olublar - səid ünsizadə, cəlal ünsizadə, kamal ünsizadə.

    bu qardaşların atalarının adı şamaxı hakimi cəfərqulu xanın şeirlərinin birində çəkilir, alim bir şəxs kimi təqdim olunur. əldə olunan materiallardan bəlli olur ki, əbdürrəhman əfəndi "ünsi" təxəllüsü ilə şeirlər yazmış, yaşadığı şamaxı və ətraf bölgələrdə tanınmışdır. əbdürrəhman əfəndinin ölümündən sonra oğlanları ünsizadə soyadını götürmüşlər. ailənin böyük övladı hacı səid ilk təhsilini atasından almışdır. şamaxı mədrəsəsini bitirdikdən sonra təhsilini mükəmməlləşdirmək üçün dövrün islam mədəniyyətinin beşiyi hesab olunan bağdada getmiş, islamı mükəmməl öyrənmişdir. təhsilini bitirdikdən sonra şamaxıya qayıtmış, burada məktəb açaraq, ədəbi yaradıcılıqla məşğul olmuş, beytül-səfa şeir məclisində iştirak etmişdir.

    ortaya çıxarılan sənədlərdən bəlli olur ki, ziya qəzetinin yaradıcısı səid ünsizadə 1866-cı ildə şamaxı şəriət məclisinə üzv seçilmişdir. üç il sonra isə səid əfəndi bakı quberniyası ruhani məclisinin üzvü kimi dini fəaliyyətlə məşğul olmuşdur. xalqın maariflənməsinə daim maraq göstərən səid əfəndi 1875-ci ildə şamaxıya qayıdır və ruhani idarəsinin sərəncamında olan bir məktəb açır. məktəbdə dini elmlərlə yanaşı, azərbaycan türkcəsi, rus, ərəb və fars dilləri, həmçinin hesab fənni tədris olunurdu. 1876-1877-ci illərdə bu məktəbdə 100 nəfərdən çox şagirdin təhsil alması barədə məlumatlar da var.

    qafqaz canişinliyi baş idarəsinin təqdimatı ilə 1877-ci ildə səid ünsizadə zaqafqaziya ruhani idarəsinə ezam olunur. iki aya yaxın orada çalışır. səid ünsizadə bu ildən etibarən tiflisə köçüb, 1884-cü ilədək orada yaşamış və ruhani idarəsində çalışmışdır. tiflisin ədəbi-mədəni mühiti onun arzusunda olduğu qəzet nəşri və mətbəə yaratmaq kimi dövrün ən mütərəqqi ideyasını həyata keçirməyə imkan yaradır.

    (bax: ziya)
    (bax: ziyayi-qafqaziyyə)


sən də yaz!