gravity probe b


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. tarixin ən uzun təcrübəsi. bu təcrübənin ortaya çıxmasına səbəb olan şey, albert einsteinin ümumi nisbilik nəzəriyyəsindəki ortaya atdığı dörd ölçülü məkan-zaman anlayışıdır. 1950-60 cı illərdə məkan-zamanın gərgin bir çarşaf olduğu və kütləsi olan şeylərin bu çarşafı əyib, bükə bildiyi anlayışlarını sınamaq üçün fizik leonard schiff, "gravity probe b" təcrübəsini yenə fizik olan iki dostu ilə birlikdə keçirməyə qərar verir.

    einstein, dünyanın kütləsindən və öz oxu ətrafında dönməsindən ötəri məkan-zamanı bükdüyünü iddia etmişdi. leonard schiff bunu sübut etmək üçün sadə bir obyekt olan "gyroscope" tan ilham alır. gyroscope, əslində hər kəsin yaxşı bildiyi "fırfıra"nın bir oxşarıdır. sadə bir obyekt kimi dayansa da elementar bir fizika qaydasından ibarətdir. əgər jiroskopu əlinizlə döndürməyə çalışsanız gücü çatdığı qədər iti ucu yerdə olacaq şəkildə dönəcək və dönmə şiddəti azaldığı vaxt dayanacaq. leonard schiff bundan aldığı ilham ilə kosmosa, arxasında dörd ədəd xüsusi hazırlanmış jiroskop olan bir teleskop göndərmək üçün layihəni hazırlayır və nasaya müraciət edir. nasa edilən müraciəti təsdiq edir. 3 il davam etməsi gözlənilən layihə ümumi 40 il vaxt aparır.

    2004-ci ildə kosmosa bir raketlə birlikdə nəhayət ki, "gravity probe b" göndərilir. uzun illər davam edən bu təcrübə üçün hamı həyəcanla nəticələri gözləyir. raket atmosferin xaricinə problemsiz çıxır. kosmosa atılan teleskop bir süni peykə çevrilir. teleskopun arxasındakı 4 jiroskobun dünya'ya baxan uclarındakı istiqamət dəyişikliyi, bir il boyunca təqib edilir. təcrübə başa çatandan sonra eynşteynin haqlı olduğu ortaya çıxır. jiroskopların istiqamətləri bir miqdar dəyişmişdir. dünya, gərgin bir çarşaf kimi olan kosmosu bükmüşdür. kosmosun nyutonun dediyi kimi statik olmadığı, dinamik, əyilib və bükülə bilən bir quruluşu olduğu bu təcrübə nəticəsində sübut edilmişdir.


sən də yaz!