fermilab


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. çikaqoda qurulmuş fermilabın əsas hissəsi tevatron zərrəcik sürətləndəricisi araşdırmalarından ibarətdir. tevatronda bildiyimiz proronlar ilə antiprotonlar toqquşdurulur. tevatron bir növ dairəvi olan 7 km'ə yaxın zərrəcik sürətləndiricisidir. sözümün canı dünən today fermilab saytında oxuduğuma görə protonlar ilə antiprotonların toqquşdurulması ilə baş tutan cdf təcrübəsində nəzəri hissə ilə nəticə arasında fərq olduğu sezilib. proton və antiprotonların toqquşdurulduğu yerə qoyulan dedektorlar meydana gələn zərrəciklərin enerji, sürət və s. göstəricilərini elektrik siqnallarına çeviriri və bu siqnallar fiziklər tərəfindən analiz olunur. analizin nəticəsinə görə nəzəri olaraq təxmin olunandan daha fərqli qrafik meydana çıxıb və bu qrafik təxmin olunandan daha çox zərrəciyin meydana gəldiyini göstərir. bir sözlə standard modeldə olmayan, təklif olunmayan başqa bir bosonu müşahidə etmiş ola bilərik. bu higgs bosonu ya da qraviton deyil çünki ortaya çıxan nəticələr uyuşmur. onda ortaya belə bir sual çıxır: 4 qarşılıqlı təsirli yanaşı görəsən başqa qarşılıqlı təsir var və bu boson həmin təsirin daşıyıcısıdır? eynən qravitasiyanı qravitonun daşıdığı ehtimal olunduğu kimi. ancaq çox güman təcrübədə kiçik xətaların olduğu düşünülür ancaq istənilən halda kainat istədiyi vaxt bizi ters köşe edə bilir.


sən də yaz!