stress-energy tensor


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. kainat dediyimiz şey məkan-zaman içindəki maddə-enerji paylanmasından başqa bir şey deyil. maddə və enerji isə əslində eyni şeydir, bir-birlərinə çevrilə bilirlər. və ümumi nisbilik nəzəriyyəsinə görə məkan-zaman ilə maddə arasında əlaqə var və məkan-zamanı əyib-bükən şey maddənin özüdür. ümumi nisbilikdən əvvəl insanlar maddənin suda üzən cisimlər kimi kainatda üzdüyünü düşünürdülər ancaq nisbilikdən sonra maddənin məkan-zamana forma verdiyi məlum oldu. nyuton mexanikasından fərqli olaraq məkan-zaman artıq sükunət içində yox əksinə maddələrə istiqamət verən şeyə çevrildi. bilavasitə qravitasiya olaraq bildiyimiz şey əslində əyilib-bükülən məkan-zamanın yaratdığı şeydən başqa bir şey deyil. bütün bunları riyazi olaraq "toparlayan" düsturlara sahə tənlikləri deyilir və sahə tənliklərinin sol tərəfi məkan-zamanın həndəsəsini, sağ tərəfi isə məkan-zaman da paylanan maddə-enerjini ifadə edir. einstein metric'i məkan-zamanın həndəsəsini göstərir. maddə-enerjinin məkan-zaman içində paylanmasını ifadə edən şey isə stress-energy tensorudur. bu sahə tənliyinin onlarla həlli var. məsələn, məkan-zamanın maddə tərəfindən maksimum əyilə bildiyi həlli ortaya qara dəlikləri- schwarzchild metrici çıxartdı.


sən də yaz!