sol vs sağ



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. azərbaycanda, sonra türkiyədə, sonra isə bütün dünyada gedən sağ - sol ideoloji fərqlərini bilmək və tanımaq üçün istifadə edilən qısa ad
    *
    "Kapitalizmdə pul, sadəcə ödəniş vasitəsi olmaqdan çıxır və özündə məqsədə çevrilir. Yəni, pul, onun vasitəsilə nəsə almaq üçün deyil, pulun özünə görə istənilməyə başlayır. Sağla solun əsas davası da burada başlayır.
    Ehtiyaclar ölçüləbiləndir və onların sayı (hər araşdırma nöqtesində) məhduddur. Kapitalizməqədərki dövlərdə iqtisadiyyat ehtiyacların ödənilməsi üzərində qurulurdu. Kapitalizm yaranandan bəri, istəklər ehtiyacları üstələməyə başladı. Sol iddia, ya da ümid edir ki, istəklərin sonu ola bilər (və ya olmalıdır). Ona görə də sol, iqtisadiyyata dərin müdaxilələri vacib sayır, onlara haqq qazandırır, hətta elmi don geyindirir. Sağ isə, istəklərin sonsuz olduğu gumanı üzərində dayanır. Sol üçün, kapitalizmin əsas problemlərindən biri (bəziləri üçün hətta birincisi) tamahdır (greed). Sağ üçün belə problem yoxdur. Sağ, istəklərin sonzus olduğuna inandığına görə, “tamah” anlayışından istifadə etmir. Sağ üçün “paxıllıq” var (envy). insanın təbiəti belədir – paxıllığı tutur. Bazar iqtisadiyyatı və demokratik seçkilər şəraitində, paxıllıq mədəni formalar alır – rəqabət. Özəl mülkiyyətin ləğv olunduğu mühitdə isə - büdcə oğurluğu və hakimiyyətin qəsbi. Əvvəlki yazımda bunu nəzərdə tutmuşdum." (c) erkin qədirli

    faydalı keçidlər;
    (bax: erkin qədirlinin sözləri)
    2. sol və sağ əl. tekken, mortal kombat kimi oyunları 3d canlandıran bədən üzvləri
    3. sol və sağ terminləri fransa inqilabından qaynaqlanır. 1789-cu ildə qurulan milli assambeyada kralı dəstəkləyənlər sağda, inqilabı dəstəkləyənlər isə solda əyləşirdilər. məqsəd əks düşərgələr arasında qarşıdurmanı azaltmaq idi. lakin sağ bu cür nizamlanmış şəkildə yerləşməni qəbul etmədi, onlar inanırdılar ki, deputatlar şəxsi və ya ümumi maraqları güdməlidirlər, lakin partiya yaratmamalıdırlar.

    indiki dövrdə işlənən sol və sağ yönümlü bir-birinə əks baxışlar da bundan qaynaqlanır. həmçinin orta mövqeyi tutan mərkəz mövqeyi də vardır.

    ümumi razılaşmaya görə sola tərəqqiçilər, kommunistlər, sosial-liberallar, social-demokratlar, yaşıllar, sosialistlər, sol-libertaianlar, demokratik sosialistlər, sekulyaristlər, feministlər, anti-imperialistlər, anti kapitalistlər və anarxistlər aiddir.

    sağ dedikdə isə, konservativlər, neokonservativlər, kapitalistlər, neoliberallar, sağ-libertarianlar, monarxistlər, teokratlar, nasislər, faşistlər və s. başa düşülür.


sən də yaz!