qaliley transformasiyası



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. inersial sistemlər arasında koordinat transformasiyası aparmaq üçün qaydalardır. bildiyim qədəri ilə bu şeylərə xüsusi nisbilik nəzəriyyəsinin ortaya atılmasına qədər qaliley transformasiyası deyilmiyib. amma önəmli deyil bu. qaliley transformasiyasına görə cismin bir sistemdəki sürətini digər sistemdə ölçmək üçün əvvəlki sürətdən ikinci sistemin sürətini çıxmaq lazımdır. eyni ilə koordinatların sürüşdürülməsi kimi. misal üçün 3 dənə müşahidəçi gətirək təsəvvürümüzə. birinci müşahidəçi körpünün üzərində kompasla və radarla dayanıb. müşahidə edir ki, bir avtobus şərq tərəfdən saatda 30 km sürətlə yaxınlaşır. və bir maşın saatda 50 km sürətlə yenə şərq tərəfdən yaxınlaşır. avtobusda və maşında da radarla və kompasla təchiz olunmuş müşahidəçilər var. indi biz avtobus və piyada müşahidəçilər olmaqla iki sistemin arasında qaliley transformasiyası edək. aydındır ki, maşının sürətini bir sistemdən digərinə keçirəcəyik. deməli birinci sistemdə maşının sürətini saatda 50 km kimi qeyd etmişdik. indi bizə avtobusdakı müşahidəçiyə görə sürət maraqlıdır. qaliley transformasiyasına görə iki sistem arasındakı sürət fərqini birinci sistemdəki sürətdən çıxmaq lazımdır. sürət fərqi saatda 30 km idi. nəticədə maşının avtobusa görə sürətinin saatda 20 km olduğunu alırıq.
    qaliley transformasiyasında sistemlərdə hökm sürən fiziki qanunlar eynidir. heç bir əlavə effektlər ortalığa çıxmır. amma bu nöqtədə inersial sistemlər şərtini bir daha göz önünə sərmək istəyirəm. digər sistemlərdə bu hallar ortalığa çıxmır. ətalət qüvvəsi
    bilirəm sizi bu yazaraq çürütdüyüm hesablamalarımla bezdirmişəm. yəni ancaq bu sürət hesablamaları ilə. artıq bir neçə dəfə yazmışam deyə deyirəm. bu əslində sevindirici bir haldır, çünki əgər siz bu hesablamaların sadə, düzgün və reallığı əks etdirdiyini düşünürsünüzsə, onda sizə xüsusi nisbilik nəzəriyyəsindən danışmaq, işıq sürətinin anomaliyasını izah etmək və ən əsası bunun nəyə görə belə möcüzəvi olmasını göstərmək asan olacaq. işıq sürətini qaliley transformasiyası ilə bir sistemdən digərinə keçirmək mümkün deyil. məhz buna görə xüsusi nisbilik nəzəriyyəsi inkişaf etdirilib.
    qaliley transformasiyası kiçik sürətlərdə, yəni relyavistik olmayan sürətlərdə doğrudur.


sən də yaz!