dalğıçlıq etmək istəyənlərə məsləhətlər


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. böyük ehtimalla indi yazacaqlarım heç bir işinize yaramayacaq. bəlkə də bu yazımla dalğıçlıq etmək istəyənləri bu fikirdən daşındırmış olacam. fəqət yazacam.

    qıraqdan baxıldığında çox gözəl görsənir amma hər işin öz çətinlikləri olduğu kimi bu işində çətinlikləri var.
    dalğıçlıq gözəldir. suyun altındaki həyatı canlı canlı izləmək, ikinci bir dünyanın varlığına şahid olmaq zövq verir insana. açıqcası maaş, edilən işə görə sönük qalır. amma bu işin zövqlü olduğu həqiqətini dəyişdirmir.
    işin pis və iyrənc tərəfi dövlətdə işlədiyin zaman ortaya çıxır. bunun səbəbi isə sudan cəsəd çıxartmaqdır. suda ölən birisi boğulduğu vəya öldürüldüyü yerdə qalmır. axıntı onu daima hərəkət etdirir. bu isə cəsədin suda qalma müddətini artırır. bu da deməkdir ki, siz cəsədi günlər sonra tapırsınız. suda qalan cəsəd isə iyrəncdir. hələ ki bu cəsəd günlər öncə ölübdürsə daha da iyrəncdir. dalğıç isə bütün bu iyrəncliyə baxmayaraq işini yerinə yetirməli və onu sudan çıxartmalıdır. cəsədə toxunduğunuzda ölən şəxsin bədəninin olduqca fərqli olduğunu başa düşürsünüz. onu su üzərinə çıxartmaq lazımdır. bu isə eyni zamanda qorxuducu və iyrəncdir. qorxuducu tərəfi; suyun altında cəsədlə başa qalmaqdır.
    iyrənc tərəfini isə yuxarıda bildirmişəm.

    keçək başqa bir mövzuya.
    bəsit dillə desəm, su altı inşaatında işləmək sizin olduqca yüksək gəlir sahibi olmağınıza köməklik edəcək amma bu işi uzun müddət görmək sizin sağlamlığınız üçün olduqca təhlükəlidir. dosta-tanışa biabr olmağınızı işin içinə qatmıram heç. bunun da səbəbi davamlı olaraq altınıza batırmaqdan qaynaqlanır. çünki su altındaki təzyiq, yer üstündəki təzyiqdən qat qat daha çoxdur. bu da sizin dərinə endiyinizdə anüsünüzdə büzülməyə səbəb olur. su üzünə çıxdıqda isə anüs yenidən genişləyir. mühəndislik oxuyanlar müqavimət dərsindən bilirlər. necə? cismə bir qüvvət ilə təzyiq göstərdiyiniz zaman müqavimətinin dəyişdiyini bilirik. insanda da həmçinin, suyun dərinlərinə davamlı girib çıxmaq loru dili ilə desək anüsün idarə etməyimizə maneəolur. bu isə qaçınılmaz olaraq dalğıçın bir müddət sonra altına batırması ilə nəticələnir.

    işin ən önəmli hissəsi təzyiqdir. biraz da təzyiq haqqında bilgi verdikdən sonra siz bu peşənin necə olduğu haqqda geniş bilgiyə sahib olmuş olacaqsınız.

    az əvvəl bildirdimişdim ki, su altındaki təzyiq yerüstüntəki təzyiqdən qat qat çoxdur. belə ki, dənizdə hər 10 metrdə, bir santimetir kvadrata 1 kiloqram artar. bir dalğıcın bədənini sıxışdıran su təzyiqi, normal şərtlər altında ona yuxarıdan verilən havanı tənəffüs etməsinə maneə törədə bilər. çünkü əzələləri döş qəfəsini şişirtməyə bəs edəcək qədər qüvvətlidir. fəqət əslində dənizin üstündəki gəmidən paltarının içinə və başlığının içinə (dolayısıyla ciyərlərinə) təzyiqli hava da verilir. hər hansı bir anda bu havanın təzyiqi dalğıçın endiyi dərinlikdəki su təzyiqinə bərabərdir. bu səbəblə dalğıçın bədəninin içindəki təzyiq, həmin dərinliyin təzyiqi ilə bərabər edilir və suyun əzici qüvvəti tarazlanmış olur. müəyyən bir dərinliyə qədər insan bədəni təzyiqlərə tab gətirə bilir, çünkü bunlar daxildən və xaricdən eyni dəyərdədir. 30 metr dərinlikdə təzyiq yerüstündəki təzyiqdən 7 qat daha çoxdur. dalğıçın bədəni, təzyiqin 7 qatı olan hava ilə əhatələnmişdir və ciyərləri də normal təzyiqin 7 qatı hava ilə doldurulmuşdur. bədəninin içindəki təzyiq dərinlikdəki təzyiq ilə tarazlandığı üçün suyun əzici ağırlığını hiss etməz. məsəlçün; 90 metr dərinliyə getmək təhlükəlidir. bu dərinlikdə dalğıçın ciyərindəki təzyiq normal atmosfer təzyiqinin 10 qatı olmalıdır. bu qədər yüksək təzyiqli havanı tənəffüs etmək həqiqətən də çox təhlükəlidir, çünkü ciyər yolu ilə çox miqdarda azot* bədənə verilir və bu da qanda eriyir. dalğıç su üstünə çıxdığı zaman azot qabarcıqlar halında toplaşır və damarları tıxayaraq qanın normal axışını dayandırır. bunun sonu da ölümə qədər gedər.

    uzun sözün qısası: çətin işdir vəssəlam.
    2. əgər peşə olaraq yox, əyləncə üçün edirsinizsə 3 rəqəmli məbləği verib o zövq yaşamağa dəyər. əgər özünüzü buna hazır hiss etmirsinizsə snorkellingdən başlaya bilərsiniz. azərbaycana ən yaxın gözəl sualtı flora və faunası olan yer misirdi. qiymətləri də digər ölkələrə nisbətən ucuzdu.
    3. Yazarin behsetdiyi kimi en boyuk risk qanda hell olan azotun ani enis veya cixislarda baloncuq halina gelib damarda bir nov emboli (pixti parcasi) kimi tixac olusdurmasi ve agciyer embolisinden sizi o dunyaya aparabilmesidir.

    Eng: (bax: Caisson's disease) veya (bax: decompression sickness)

    Tr: (bax: vurgun)
    4. dalğıclıq eləmək istəyən biri bu yazılara baxsa qorxar. ildə iki-üç dəfə etməyin heç bir zərəri yoxdur və hətta alacağınız zövq burda yazılmaqla başa salınmaz. əvvəlcə çox dərinə (5-7 metrdən daha çox) getməyiniz üçün çox yerdə sertifikat istəyirlər, istəməyən yerlər onsuz da etibar edilməməlidi məncə. əgər vaxtınız varsa 3 gün içərisində dərslərlə alıb dünyanın istədiyiniz yerində dərinlərə gedə bilərsiniz. basınc qulağınızı biraz ağrıdacaq təbii ki ama buna görə yavaş yavaş enirlər aşağıya ki bünyə alışsın. su altında görəcəyiniz balıqlar, fərqli daşlar və s. dediyiniz anda vaxt necə keçdi anlamayacaqsınız.


sən də yaz!