dilimizdəki arqo sözlərin etimologiyası


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. axmaq - ərəbcədən dilimizə keçmişdir. xmq kökündən törəyib , təxmini ağlı başında olmayan mənasına gəlir
    am - (bax: am)
    daşşaq - qədim türkcədə , indiki türkiyə türkcəsində işlənən dış sözündən formalaşıb. bu söz də daşmaq felindındir. məlum orqan insan bədənində qabarıq olduğu üçün , yəni daşdığı üçün belə adlanıb. sondakı aq isə - ıq şəkilçisidir.
    dəyyus - ərəbcədən alınmadır. hərfi mənası arvadını satan vəya arvadı tarafından aldadılan kişidir
    fahişə -ərəbcədən alınmadır. azğın , utanmaz , həddini aşan mənasındadır.
    gic - bu sözün etimologiyası heç cür anlaşılmır. qədim türkcədə bir kıçı- vəya kiçi- feli var ama bu da qaşımaq mənasına gəlir. qıcıqlanmaq feli yuxarıda bəhsi keçən fellərlə əlaqəlidir . ama gic sözü ilə bir əlaqə qurmaq olmur. gicgah sözünə görə farsca olduğu qənaətinə gəlsəm də , gicəllənmək feli məni türkcə olduğu qənaətinə gətirir. sonda , müdhiş filoloqlarımız tərəfindən etimologiyası aydınlaşdırılmalıdır.
    göt - qədim türkcədə yüksək mənasına gəlir , bu da qədim türkcədə kö - qalxmaq felindən formalaşıb. götürmək feli ilə arasındakı bağı qurun. türkcənin müxtəlif dövrlərindı və müxtəlif ləhcələrində arxa , heyvan arxası , kürək mənalarında işlənib.
    qancıq - soqd dilindən alınmadır. gənc qız mənasına gəlir soqd dilində. farscadakı kəniz sözü ilə eynidir.
    qəhbə - ərəbcədən alınmadır. fahişə sözündən alınmadır . hərfi mənaları da eyni mənaya gəlir
    qurumsaq - farscadan alınmadır. türkcədə ilk olaraq cağataycada görülüb . namussuz , şərəfsiz sözləri ilə eyni mənaya gəlir.
    lezbiyen - Lesbos adasının adından alınmadır. Çünki tarixin bilinən ilk homoseksual qadını çairə Sappho bu adada yaşamışdır. bağlantını qurmaq elə də çətin deyil
    osturaq - qədim türkcədə osur felindən formalaşıb. yellənmək mənasındadır. çoxumuzun nənəsi uşaq olanda qaz buraxanda edəndə yelletdin deyərdi. deməli , ilk mənası hələ də dilimizdə yaşayır.
    peysər - farsca başın arxa tərəfi mənasına gəlir .
    sik - türkcə , bəzi ləhcələrimizdə hələ də işəmək felinə siymək deyilir. sik də siymə işinə yarayan orqanıdır. türkcənin müxtəlif dövrlərində söz sonundakı y-k dəyişmələri normaldır.


    yadıma düşdükcə əlavələr etməyə çalışacam
    lezbiyen arqo söz deyil , sadəcə etimologiyası bilinsin deyə yazdım
    3. gijdıllaq-gij gicdi dıllaq da amcıq.türkiye türkçesinde bu sözün qarşılığı am salağıdır.
    4. peysər - farsca başın arxa tərəfi mənasına gəlmir, "oğlan" deməkdir.
    5. gicdıllaq xalq dilində işləndiyi və tamamilə əsassız bir söz olduğu üçün yazılmayıb. peysər sözünə gəlincə , fars dilində oğlan pesərdir. fars dili müəllimim ilk dərsə girəndə üzünü oğlanlara tutub " səlam pesərcan" deyəndə şok olmuşdum. istifadə olunan qaynaqlar akademikdir


sən də yaz!