29 yazar 25 başlıq və 51 entry
yenilə | gündəm | top

bayram məmmədov 5 yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər udinlər böyük çin səddi ramil səfərova qatil rövşən lənkəranskiyə qəhrəman deyən hümanist 3 mən zeynəbin itiyəm 3 the bicameral mind 2 adtapabilmedim aldus manutius the shining american sniper juba baghdadi sniper azərbaycan universitetləri nahardan sonra mürgüləmək 2 sözaltı sözlük hannibal rising gijdıllağ 4 məsləhətli filmlər hamının sevdiyi halda sevilməyən şeylər 4 jack dorsey diferensial tarif 2 richard moore the name of the wind synthwave dinşəmək vaporwave moussa sow 2 bazar günü evə gələn qonaq 2 agnes varda vr tony igy 2 sözaltı etiraf 3 osmanlıspor 2 40 satrap və çoban yüz ilin tənhalığı 8 dekabr 2016 qarabağ fiorentina oyunu 2 aforoz drone qanuni oğrular 3 ilqar məmmədov 3 gürcüstan vətəndaşlarının avropaya vizasız gediş qərarının qəbul olunması 3 epitaph greg lake 2 gürcüstan azərbaycanlıları korrupsiyaya qarşı mübarizə ədalət vəzirov 2 az bilinən azərbaycan sözləri seymur baycan seymur baycanın bəxtiyar vahabzadəyə savadsız səviyyəsiz deməsi batman nomenklatura kapitalizmi 2 məmur kapitalizmi ramil səfərov 3 batman year one ingilis dili 2 yazarların həyatdan çıxardığı dərslər yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər beşiktaş yazarların favorit pornostarları işə yarayan internet saytları yazarların indi düşündükləri şey yevda abramov depressiya

inanclı insanların daha rahat yaşaması


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Danılmaz faktdır. Zatən inanc da bunun üçün var. Kant'ın nəzərdə tuttuğu aydınlanmanı yaşamış insanların həyatı daha asan olmalıydı. doğrunu tapmağın əsl xoşbəxtlik olduğunu müdafiə edib bir çox filosof. Ancaq insanln özünü aldatması, bilmədən aldatması, hadisələri dini səbəblərlə açıqlaması onun üçün bir təsəllidir. Sadəcə din də deyil məsələ, dindar olmasa belə fatalistdir insanlar, free will (azad iradə) yoxdur.

    Olmuş hadisələrin və olacaqların bir səbəbi var, "belə buyurdu tanrı". Azərbaycanın kəndlərində sürünərək yaşamağa çalışan, kasıblıq içində boğulan, ancaq baş qaldırmayan və hətta xoşbəxt belə ola bilən insanların sirri nədir görəsən? Cavabı; Theological determinism və ya hər şeydə bir xeyir vardır, tanrı hər şeyi görür, tanrı nə çəkdiyimi görür və məni mükafatlandıracaq.

    Mənlə hər gün 11 saat eyni fəhlə işini görən 30lu yaşlarda xristian bir çinli qadın var. Səhər Necəsən sualına "başqa bir eyni gün" deyirəm, yox deyir, "bu yeni gündür". Nə olub sənə? Deyir. Bu işdən canımı qurtarmaq istəyirəm, bezmişəm deyirəm. "Görürsən onları?" Deyir bizdən başqa işə sahib irəlidə işləyən israilliləri göstərərək. "Onların işi daha çətindir, bax, dayanmırlar, axşama qədər belədirlər. Sənin işin ondan yaxşıdır. Tanrını tanı, o sənə kömək edəcək" deyir gülümsəyərək. Və sanki mənə kömək etmək istəyir, ətrafına baxınır nəsə axtarır. Uzaqlaşıram, arxadan çağıraraq gəlir əlində bir balaca kitabçayla. "Bax" deyir, "bu adresə gedərək öz dini inancına uyğun əşyalar, kitablar tapa bilərsən" deyib bir kart uzadır. "Haralısan sən? Harda doğulmusan? Dinin nədir?" Deyir, "sovetlər birliyində doğulmuşam, dinimiz yoxdur" deyirəm. "Tanrını tanı" deyir yenidən. Uzaqlaşıram, arxadan yenə gəlir, əlində bir növ püskürtülən suyla, xristianların zəm zən suyudur yəqin, bilmirəm. Gözünü yum deyir, yumuram, üzümə səpir suyu, necədi? Daha yaxşı hiss edirsən hə? Deyir. Hələ ki yox deyirəm. Daha yaxşı olacaqsan deyir, sən yaxşı insansan. Bax onlara, daha çox işləyirlər deyir yenidən, "bax onlara".

    Azərbaycanlılar, afrikalılara baxırlar, təsəlli tapmaq üçün. inanın mənə aran zonasını görmək istəməzsiniz, azərbaycanda 25 il yaşayıb, hələ də aran zonasında qızların zorla evləndirildiyini eşidəndə inanmayan sistem qarşıtı dostlarım var. Vəziyyət çox pisdir. Fikirləşirsən ki, bunlar onsuz da bataqlığın içindədir, bəs bunlar kimə baxıb "onlara bax, bizdən pisdir onların həyatı" deyir? Şüuraltı olaraq afrikadır məncə, görməyiblər, sadəcə eşidiblər. Bəs afrikalılar kimə baxırlar? Onlar baxmır, onlar ölürlər. Onlar "hər şeydə bir xeyir vardır" təsəllisini bizimkilər kimi kasıb həyatın için axşam zar zor tapa bildikləri yeməklərini yeyərkən demirlər. Onlar, ölülərinə baxıb deyirlər, ölən uşaqlarına.
    Afrikada uşaqlar ölür, yaşaya bilmədən. Afrikada hər 1000 doğum başına ~150 uşaq ilk bir ilində ölür link . Və bu işdə bir xeyr yoxdur.
    2. dinin bir uyuşdurucu olduğunu nəzərə alsaq əlbəttə ki inanclı insanların daha rahat yaşadığını başa düşə bilərik . elə dinin mahiyyəti də bu olub və insanların rahat yaşaması üçün yaradılıb . rahat yaşasın (ən azından elə bilsin ki rahat yaşayır ) , heç bir şeydən şikayyət etməsin , baş qaldırmasın . insanlar acından ölsə belə həyatından şikayyət etməyə bir səbəb olmamalıdır.
    heç bir şeyi sorğulamayan insan cahildir . cahil insan hər zaman azla qane olur . xoşbəxtliyi də beyində olanla eyni qədərdir . yaşam formulları iki vur ikidir .
    3. bu "rahatlığın" necə təmin olunması sualını özüylə gətirəndir. o suala qayıdacam amma onu deyim ki inanclı insan hər məsələdə yox müəyyən məsələlərdə dini inanca sahib olmayan insanlara nəzərən nisbətən daha rahatdır.

    həyatın mənası, ölüm və ondan sonrası barəsində əslində hər bir əqli-kamalı yerində olan bir insanı narahat edən, kimi zaman qəmləndirən suallara dindarların hazır şablon cavabları bir ləhzə də olsun mövzuya dair qəm-qüssədən qurtulmaq üçün özlərinin dadına çata bilər. bir sualın cavabı (məsələn mütləq ölüm yoxdur, əbədi həyat vardır) rahatlıq verirsə bu o cavabın doğru olduğu mənasına gəlmir kimi mülahizə yürüdəni azdır bunların içində.

    nəticədə, həqiqətin meyarı onun insana nə qədər rahatlıq verməsi ilə ölçülmür. nitşenin dərdi məsələn həqiqətin olub-olmadığı yox, insanın həqiqətə mənəvi olaraq necə tab gətirə bilməsini tədqiq etməkdir.

    axı nə qədər insan həqiqətlə barışa bilər?! barışmağı bir kənara qoy, onu axtarmağa çalışan, zehnində qəbul etdiyi fikirləri sorğulamağa hazır nə qədər inanan insan var?! dini dünyagörüşün insanlar tərəfindən daha tez mənimsənilməsinin səbəbləri arasında insanların bir çoxunun zehni tənbəlliyi və qarşılaşa biləcəyi ehtimal olunan cavablardan (məsələn tanrı yoxdur, və ya ondan daha da betəri: ölümdən sonra həyat yoxdur, əbədi yoxluğa məhkumsan) hürkməsi vardır.

    bunları kənara qoyub əvvəldəki suala qayıdıram. bir dindar öz rahatlığını necə əldə edir və ya əldə etmək istəyir?! məni maraqlandıran budur. əgər öz yerində oturub özü və tanrısı arasında mənəvi rabitədən, inandığı dinin necə də mükəmməl olduğuna dair arxayınçılıq hissindən həzz alaraq bu rahatlığa müyəssər olursa başqa məsələ. amma öz rahatlığı (cənnəti) naminə başqalarının həyatını cəhənnəmə çevirirsə çox böyük bir problemdir.
    4. "qəlblər ancaq allahı andığı zaman tətmin olur" həqiqətinin sözlükdə ifadəsidir. inanaraq və səmimi şəkildə təcrübə ediniz. şübhə eləmədən yoxlasanız, effektini görəcəksiniz.

    inanclı insan xeyir və şəri, yaxşı və pisi kamil mənada ayıra bilir. qiyamətə və axirət gününün ədalətinə tam etimad elədiyinə görə buynuzsuz qoçun qisasının buynuzluda qalmayacağını bilir. hətta bu dünyada da xoş güzərana və firavanlığa inanır. dünyanı qazanmağa çalışır amma əsl zənginliyin qəlbdə olacağını yaxşı bilir. mömin görünüşlü din tacirlərinə acıyaraq, təəssüflə baxır. çalışıb heç kimi qınamır çünki kimin əvvəli, kimin axırı deyərək təmkinli davranır. dünənin inancsızının bu günkü möminliyi ilə sevindiyi kimi, bir vaxtın mömininin bu gün qaranlığa qərq olmasına üzülür.

    halallığı qazancda və xərcləməkdə vacib bildiyi üçün hər kəsimin və vicdanının qarşısında təmizdır. buna görə rahatdır. yetim malı yeməz , xalqın malın çırpışdırmaz *, vorzakonluğu və oğruluğu bəyənməz, vəzifəyə gəlməyi yük bilər, xalqı minmək üçün vasitə bilməz. dini siyasətə və şöhrət qazanmağa alət eləməz, ona görə xalq və vicdanı onu rahat buraxar. ən böyük günah kimi özünə və ətrafına yalan danışmağı bilər. yalana və makiavelizmə nifrət edər. bütün insanları eyni kökdən bilər, hamını adəmdən yaranma bacı qardaş hesab edər. təməldə heç bir insana heyvan nəzərilə baxmaz, ruhuna və şüuruna görə ona ali varlıq kimi yanaşar. rahatlığın qəlb və ruhla əlaqəsini çox önəmli sayar, buna görə cihadı baş kəsmək olaraq deyil, nəfsin pis istəklərə görə edilməsini əsas bilər, ramazan orucu tutar, bununla iradəsini qüvvətləndirər, namaza qılaraq hər mənada təmizlənməyə çalışar, ən böyük qüvvə yalnız qadiri mütləq və ruzi verən yaradanı qəbul edər, heç bir zalım diktaturaya və avtoritarlığa baş əyməz, şeyx şamil kimi çarların qarşısına dik gələr, biz insana səcdə * etmərik deyər, bu səbəbdən vicdanı və xalqı qarşısında vüqarlı olar. qartal kimi məğrurluq abidəsi olar. heç bir mütləqiyyəti və əsarəti qəbul eləmədiyi üçün özü və yolunan gedən övladları əsarət nədir bilməz, məğrur nəsillər yadigar qoyar, osmanlı övladları kimi qadınlı kişili çanaqqalada və anadoluda cihada gedər, dünyada öz soyunda və dilində danışanlar içində əsarət dadmamış tək millət olar. zəif və əsir olanları da öz kimliyini və mədəniyyətini itirmədən kazan tatarları kimi assimilyasiya olunmaqdan qorunar.

    inanclı insanlar yatarkən allaha sığınar və qalxarkən günə şükürlə başlayar; eynən hər şeyin bir gün bitəcəyini və bir başqa cür başlayacağına inancla olduğu kimi təlaşsız, stressiz və qəlbən rahat olar
    5. (bax: qərar verməyin dayanılmaz ağırlığı)
    din və bənzəri düşüncələrə sahib insanların hamısına aid edilə biləcək tespitdir. səbəb isə sadədir. təsəvvür edin ki, həyatda qarşınıza çıxacaq 70-80% hadisələrdə necə reaksiya verməli olduğunuzu əvvəlcədən müəyyən edən qaydalar yığını var. bu qaydalar çoxlarımızın xoşuna gəlməyə bilər. düzgün, ədalətli olmaya bilərlər. ancaq gəlin boynumuza alaq ki, əksəriyyəti olduqca uğurlu, effektiv qaydalardır. yəni fərdin və sürünün özü üçün uğurludur. nəzərə almaq lazımdır ki, heç bir din bir və ya bir neçə şizofrenin ağlından çıxmış qaydalar yığını deyil. bütün dinlər bir-birindən nələrisə götürür və bu sahədə on min illərin təcrübəsi var.
    insanın həyat fəaliyyəti zamanı onun enerjisini ən çox tükətən şeylərdən bəlkə də ən böyüyü qərar vermək məsuliyyətidir. seçim etmək, qərar vermək üçün gün ərzində sadəcə müəyyən qədər şansımız var. bunları işlətdikdən sonra beynimiz çox yorğun olur. insanlar ona görə də həmişə hər şeyə əvvəlcədən "hazırlaşmağa" çalışırlar. əvvəlcədən müəyyən qaydaları, hazır seçimləri qərarları olan insan olmayanlardan ən azı 20 addım irəlidədir. çünki həm enerjisinə qənaət edir, həm də işləri sadə saxlayır.
    bu məsələnin ucunu əslində çox şeyə bağlaya bilərsiniz. sürü psixologiyasından tutmuş, kapitalizmə və s. qədər. məsələn uşaq vaxtı olduğumuz məktəbin uşaqlarının həmişə haqlı, digər məktəb uşaqlarının isə həmişə düşmən olduğunu fikirləşmək bizim həyatımızı sadələşdirirdi. çünki bir konflikt zamanı seçim etməli deyildik, əvvəlcədən hazır idi seçimlər. eləcə də indi. insanlar rahatlıqla düşmən ölkənin insanlarının pis, qəddar, qeyri-insan olduğuna inana bilir. çünki rahatdır, həyatlarından əlavə stres, seçim və s. azaldır. insanlar var ki, tanış olduqları insanların bürcünü soruşurlar. və bürcləri müqayisə edib, onlarla münasibətinin tutub-tutmayacağına qərar verirlər. bu ideyanın necə absurd olduğunu bir kənara qoyun, sadəcə fikirləşin ki, bu adamın ruh halı sizinkindən nə qədər çox rahatdır və sizdən daha cəsarətli sosial əlaqələr qurur. bir başqa misal: bu yaxınlarda kimsə qadınların nəyə görə ayaqqabıya fikir verdiyini soruşmuşdu. eyni məntiqlə bunu da izah etmək olar. qadınlar onsuz da nəslini davam etdirmək hüququna malik kişi seçməklə vəzifələndiriliblər və məsuliyyət onların həyatlarını məhv edir. bu xırda kömək, yəni ayaqqabıya baxıb kişinin statusuna qərar vermə imkanı, nə qədər absurd olsa da işi sadələşdirir və uğurludur. bu tip şeylərə sahib olmaq müəyyən döyüş sənətinə yiyələnməyə bənzəyir. biz rəqibimizin hər hərəkətini həyəcanla necə dəf edəcəyimizi düşünərkən, rəqibimiz bizi fəndə salıb göt-baş edir. çünki əvvəlcədən nə edəcəyini bilir.
    son olaraq dinin və yuxarıda sadaladığım şeylərin insan həyatını sadələşdirdiyi danılmazdır. mənə qalsa mən yenə də çaylak kimi ortalıqda gəzməyi üstün tutaram, şüphələnmək mənə daha cazibədar gəlir, nəinki əmin olmaq. amma boynuma almalıyam ki, digər tərəfin də yaşadıqları həyat tərzindən yapışmaq üçün əsaslı, başa düşülən səbəbləri var. son olaraq, işin içinə statistika qatmasam qarnım ağrıyar. gənc və uşaq ikən edilən bu sadələşdirilmələr, əvvəlcədən müəyyən olunan qaydalar uğurludur, ancaq həmişə yox. nəticə etibari ilə həyatda hər şey misilsizdir və əvvəlcədən hazırlanan qaydalar həmişə işə yaramır. yəni ki, qızlar, ehtimal var ki, cırıq vietnamka geyinən bir ağ atlı alfa erkəyi qaçırdacaqsınız. amma yaş artdıqca insanlar bu qaydalarını təkmilləşdirir. səhv etmə faizi aşağı düşür və bildiyiniz ağsaqqal tipi formalaşır, hansıların ki hər şeyi bildiyini düşünürük. amma belə deyil təbii ki. son olaraq məsləhətim. yuxarıda sadaladığım bütün faydalara baxmayaraq özümə və sizə məsləhət görərdim ki, bu tip qaydalardan uzaq olun. yalnız bu yolla imkanlarımızın sərhəddini basmaq, yeni imkanlar tapmaq mümkün olur. bu yolla biz sıradan biri olmaqdan çıxa bilərik. ümid edirəm elədir.
    hörmətlər.
    6. mümükünsüz şeydi. adamların hər an günah işləmək qorxusu var. "filan şey caiz midir? o günahdırmı? bu batildirmi?" deyə fikirləşə-fikirləşə yaşamaq olar?! hər an mıx üstündə olmaqdı. "əlööösət, istəmədən TV-də öpüşmə gördüm. yandıq, ala, yandıq"
    deməli, 14 yaşım var təxminən, "camaatın uşağı" olmaq sevdasıyla namaz qılıram. təbii, o yaşlarda cinsi fəallığın ən aromalı, əyləncəli, doyumsuz vaxtlarıdı. oğlanlar həmişə masturbasiya təcrübələrini bölüşürlər. "əə, o nədir ki, mən dünən iki metr uzağa atdım" söhbətləri gedən yaşlardı. amma ərəb dili öyrəndiyim məşədi mənə deyib ki, masturbasiya edənlərin cəhənnəmdə əlləri hamilə qalacaq. fantaziyanızı sikim, bu nədir belə?! mən də fikirləşirəm ki, iki dəfə eləsəm əkiz uşağa hamilə qalacaq əlim. psixologiya pozulub bildiyin. sonra dözəmmədim, dedim ay allah, mənlik deyil e, sən vermisən bunu, uzaqlaşdım dindarlıqdan.
    nəsə, dediyim odur ki, adamlar məhrumiyyətlərlə dolu həyat yaşayırlar.


sən də yaz!