tənbəlliklə mükəmməliyyətçiliyin eyni adamda var olması


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. və ya mükəmməliyətçiliyin gətirdiyi ərincəklik də demək olar. dəhşətli haldır. heç nəyə başlamaq olmur, başladığını bitirmək olmur.

    (bax: obsessiv kompulsiv pozuntu)
    (bax: qız bürcü)
    2. maraqli hecne yoxdu. sexsen men bu entryni oxumazdim. hetta bele bir dexlisiz sey yazan adami blok ederdim.

    (bax: təmbəllik)

    sozluye yazmaga bele tembellik edirem. anam hemise deyir ki sen bize oxsamamisan. eynen atan ve onlarin ailesi kimi tembelsen. eslinde haqlidi.

    bir adam fikirles; bayaq oturub entry yazmaga baslamisam. movzu yene riyaziyyatdi. eslinde ucu fizikaya toxunur. morse nezeriyyesi deye bir sey var differensial topologiyada. demeli manifoldlarda kritik noqteleri arasdirir; manifoldlarda differensial funksiyalari arasdirir deyib kecek. indi bunun fizikaya toxunan ucu budur ki; morse nezeriyyesinde morse berabersizliyi deye anlayis var. morse coxhedlisi ile betti ededleri arasinda bir berabersizlikdi. indi bu berabersizliyi meshur kvant mexanikasindan istifade edib isbat elemek olur. maraqlidi duzdu? birinci esidende gic olmusdum. witten indeksi deye bir sey var ki, umumiyyetle supersimmetriya qirilmasini ve s. teyin edir ve birbasa bununla baglidir. ne ise. entry yazirdim. ortada hamsini sildim. silib birde di sagolun eliyib cixdim. sozluyu qara siyahiya elave eledim.

    indi basa dusurem deyirsiz senol bu gijdillaqdi. ele deyil. tembelem. her sozluye girende yazmaq isteyirem ancaq ortada silirem. arada hesabi deaktiv edirem. * sozluk mene tembel oldugumu xatirladir.

    basi var ancaq oxumur sohbetine oxsayir anlayiram. ancaq heyatim bu tembellikle kecdi. birinci defe oyrendiyim seyler haqqinda basqa bir yoldasla muzakire edende nece saat yatdigimi sorusdu. 10 saat dedim. saat necede filan dedi. dedim seher 7-de yatib axsama dogru seher yemeyimi yeyirem. yeni ele bilirdi cox oxuyuram; yatmiram.

    eslinde ise vur tut yigsan hec 3-4 ay duzemelli calismamisam. ayaq ustu bezen heftede iki-uc saat nese bir sey oxumusam. bezen bir sey qaralayiram sonra iki hefte ele qalir. iki hefte sonra qayidib davam edirem. o iki heftede en menasiz seyleri edirem.

    meselen dunyani gezirem (internetde); tesadufi adamlara mailler yaziram; hec biri cavab yazmir sagolsunlar. ustelik heftelerle evde otururam. indi teze mesguliyyet tapmisam; rasim ocaqovun butun filmlerini izleyirem; emin sabitoglunun musiqilerine qulaq asiram. bugun meselen olsem bagislaya iki defe baxmisam.

    heyatim bele kecir. arada ozume yazigim gelir. 5-ci sinifde muellimim demisdi ki bele getse hec universitete gire bilmeyeceksen; heyif olacaq sene.

    riyaziyyat muellimi idi. hemise basimin etini yeyirdi. yene kellesi var oxumur sohbeti. deyirdi ki bunda riyaziyyat istedadi var. ancaq tembellik yixacaq evini.

    yixib eslinde.

    bu axmaq tembelliyin yaninda birde mukemmelliyyetcilik olmasin mi? var. onbes gun deymediyim movzuya qayidanda her noqtesini deqiqlikle oyrenirem. icimdeki kopoyoglu deyir ki bes niye onbes gundur oyrenmirsen eclaf? budur mukemmelliyetcilik?

    heyatimda girdiyim bu imtahanlardan; butun gorusmelerden ve qatildigim butun yarismalardan meglub cixmisam. butun riyaziyyat mufredatini cemi iki geceye bitire bileceyim halda hec vaxt bir saatdan artiq ustunde dayanmamisam.

    bu sacmaliqlari yazmaq evezine uc dene fizikadan; iki dene riyaziyyatdan uzun nese yazmaq olardi. ancaq yazmadim. 900 ne qederse entry yazmisam. bes-alti maksimum on denesini cixsaq gicbeser entryler. cox sey yazmaq olardi halbuki.

    ne ise.

    ara sira sohbet cixmisdi. sehere qeder oyaq qalanlarin iq'su cox imis. gulub kecmisdim. insanlarin tembelliklerine behane getirmesidi bu. yeni sehere qeder internetde dolasmaqdan basqa ne etdin axi? sanki nese oyrenmisik, kitab oxumusuq ve s. sehere qeder yatmayib besden sonra yat; axsam oyan ve iq um yuksekdir deye ortaqlida dolas. senol hamimiz maliq.
    3. mükəmməlliytəçi insan demək, zeki insan deməkdir.
    zeki insan, sıradan insanların böyük mənalar yüklədiyi şeyləri önəmsəmir, çünki onun üçün xırda detallardır o şeylər.
    beləliklə sadə şeyləri vecinə almır. bir şeyi düşündüyü zaman, edəcəksə onu, primitiv yox, mükəmməl baxır, bütün ehtimalları hesablayır. onun üçün çəkəcəyi efortu, əziyyəti də hesablayır və etməmə qərarına gəlir.
    nəticə:
    mükəmməlliyətçi olduğu üçün vaz keçir, təmbəl görünür.
    4. məntiqli olan haldır. bir işin mükəmməlini görməyə çalışan adam adətən gördüyü işin nəticəsi ilə özünü dəyərləndirməyə çalışır. mükəmməldən daha aşağı olan bir iş dolayı yolla onun özünün də mükəmməl olmadığını sübut edəcəyinə görə, adamda məğlubiyyət qorxusu yaranır. nəticədə bu işin görülməsini ertələyir. burda heçkimdə günah yoxdur. problem burda mükəmməl olmağa çalışmaq deyil, gördüyün işlə öz şəxsi dəyərini əlaqələndirməyə çalışmaqdır. buna səbəb adətən ünsiyyətdə olduğumuz insanlar tərəfindən yaxşı və ya pis dəyərləndirilməkdir. və bir insanın mükəmməliyyətçi olması onun bütün mövzularda, girişdiyi bütün işlərdə bu cür davranacağı demək deyil. bəziləri işdə işləyərkən, müdirin tapşırığını eləməyə təmbəllik edir. çünki mükəmməl olmayacağından qorxur. müdir onun işində səhv tapsa, şəxsiyyətinə zərər dəyəcəkmiş, aşağı dəyərləndiriləcəkmiş kimi başa düşür. başqaları hədiyyə seçməyə təmbəllik edirlər. hədiyyənin bəyənilməməsindən adi, sıradan olmasından qorxurlar. bir başqaları diplom işinə başlaya bilmir və ya bitirə bilmir. başqa tip insanlar yeni insanlarla tanışlıq zamanı çəkinirlər, yeni insanlara kifayət qədər dəyərli və ya mükəmməl görünməməkdən qorxurlar. təkrar etməkdə fayda var, bu problem bir sahədə deyil, müxtəlif sahələrdə ola bilər və tamamilə təbiidir.
    yuxarıda dediyim kimi, bunun səbəbi yaxın insanlar tərəfindən elədiyin hərəkətlərə görə yaxşı və ya pis dəyərləndirilməkdir. tutalım ki, siz bir qrupla bir yerdə əylənirsiniz. bir lətifə danışırsınız, hamı gülür və sizdən xoşları gəlir, lətifənizi tərifləyirlər. əla lətifə danışdığınızı deyirlər. sizsə özünüzə əla lətifə danışan obrazını calaşdırırsınız və növbəti dəfə lətifə danışmaq istəyəndə iki dəfə fikirləşməyə məcbursunuz. çünki əgər lətifənizə heçkim gülməsə, bu heç də yaxşı lətifə danışmadığınız mənasına gəlir və öz rolunuzu, özəlliyinizi itirirsiniz. bu olduqca sadə misaldır amma məncə mükəmməliyyətçiliyin arxasındakı mexanizmi əla başa salır. bir uşaq dərsdə yaxşı qiymət alırsa, onu ağıllı olduğuna görə tərifləmək olmaz, çox təhlükəlidir. bir rəsm dərsi alan tələbə yaxşı şəkil çəkirsə, onu istedadlı olduğuna görə tərifləmək olmaz. və ya kimsə, insanlarla ünsiyyətdə yaxşıdırsa, onu doğuşdan ünsiyyətcil adlandırmaq olmaz.
    həqiqət budur ki, xətadan yayınmaq olmaz. insan elədiyi xətaların sayını azalda bilər, amma heç vaxt sıfır edə bilməz. bundan başqa bir işdə nə qədər professional, nə qədər "mükəmməl" olsaq, xətalarımızın sayını daha da az etmək o qədər çətinləşir, yəni bu işin sonu yoxdur.
    qəliz vəziyyətdəyik. bir tərəfdən xətadan yayınmaq olmaz. digər tərəfdən də lənətə gəlmiş beynimiz, bədənimiz uğurdan asılıdır. illərdi məhlədə top çiləmək rekordu saxlayan bir adamın hansısa bir gün dalbadal 3 dəfədən artıq çiləyə bilməməsi onun bir də ayağına top almamasına səbəb ola bilər. yenə ekstremal bir nümunə, amma beynimiz bu qədər uğurdan asılıdır.
    çıxış yolu bəlkə də özünüzə yaraşdırdığınız yeganə özəlliyin çalışqanlıq olması ilə tapıla bilər. məsələn tutalım ki, riyaziyyatdan son bir ildə əla nəticələr əldə etmişsiniz. bunu bir istedadınızın boynuna yıxa bilərsiniz. amma belə olan halda, biraz həcmi və səviyyəsi böyük olan bir problemlə üzləşəndə, beyniniz "riyaziyyat istedadına" xələl gətirmək istəməyəcək. və siz problemi həll etməyə təmbəllik edəcəksiniz. çünki əgər ilk cəhddən həll edə bilməsəniz, istedadınız şüphə altında olacaq. indi isə son ildəki nailiyyətlərinizi çalışqanlığınızın boynuna yıxaq. yeni problemlə üzləşəndə, onu həll eləmək üçün sadəcə götünüzü cırmalı olduğunuzu bilirsiniz və elədiyiniz səhvlər sizin vecinizə də deyil. çünki öyrənməklə məşğulsunuz, özünüzü heç kimə sübut eləməli deyilsiniz!
    indi bir problem qalır. deyə bilərsiniz ki, əgər insanların bütün nailiyyətlərinin tək səbəbi çalışqanlıq olsa idi, onda bu bütün insanlar eyni nöqtədən başlayır və istənilən insan istənilən şeyə nail ola bilər deməkdir? bundan başqa başqa axı mən keçən il riyaziyyatdan əla qiymətlər almaq üçün demək olar ki, heç oxumamışdım?
    cavab yox. acı səslənsə də, təbiət bizi xırda fərqliliklərlə dünyaya gətirir. hər bir insan müxtəlif, özünə məxsus yerdən başlayır həyata. bu fərqlər bəzilərinə bəzi sahələrdə digərlərindən 5-10 addım irəlidə başlamaq şansı verə bilər. ancaq unutmaq olmaz ki, əgər startdakı fərq 5-10 addımdırsa, yetişkin bir professionalla digərləri arasındakı fərq 500-1000 addımdır. yəni bu fərqlər sənə başlanğıcda kömək edir, ancaq zamanla qaçmağa başladıqca bu fərq heçnəyə çevrilir.
    özünüzü və dostlarınızı tərifləyəndə onlara doğuşdan gəlmiş özəlliklər yükləməyin. həmişə, çəkilən əziyyətə, göstərilən şücaətə, hərəkətlərə önəm verin. heçkimi qəlibləşdirməyin.
    sayğılar, sizin qatıq.
    5. Siklə amcığın eyni adamda olması kimi bir şeydir. Şanssızlığın da bu qədəri..


sən də yaz!