mən kiməm


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. əsrlərdir nəsldən-nəslə keçən və hələ də cavabı tapılmayan fəlsəfi sual. adətən bəzi insanlara kinayə ilə "kimsən sən?" sualı verilir. bəzən də yaddaşını itirmiş bir şəxs "mən kiməm" deyə soruşur. lakin yenə də cavabsız sual olaraq qalır.
    əgər fərqli keçmişimiz olsaydı, məsələn, fərqli adımız, fərqli xarici görünüşümüz, fərqli insanlar olsaydı yenə də özümüz ola bilərdik?- əlbəttə xeyr. bu suala adınızı, ya yaşınızı, yaxud da başqa əlamətinizi deyərək cavab verə bilərsiniz. amma bu həmin sualın cavabı olmaz. ona görə ki, sizin əlamətlər milyonlarla insanda var.

    öz fikrimə görə isə insanı özü edən keçmişi ilə birlikdə indiki vəziyyətidir. gələcək isə olmaq istədiyimiz kateqoriyaya daxil olmasına görə özümüz deyilik. xəyallar, arzular yuxular ilə eynidir. nahaq yerə ingilis dilində bu 3 söz bir sözdə (dream) birləşməyib. lakin bu başqa mövzudur.
    xülasə, keçmişdə yaşadığınız çətinliklərə və ya ağır hadisələrə görə dərd çəkməyin. sizi özünüz edən keçmişinizdir. bu haradasa "mən kiməm" sualına cavabı ola bilər.
    qeyd edim ki, bu sualın cavabını mən də tam verə bilmədim. 100 illərdir o qədər filosof cavab verə bilməyibsə yenə də mən kiməm ki?!
    2. aziz nesin deyir ki,soyad qanunu çıxanda hər kəs özüne xas olmayan xüsusiyyətləri soyad olaraq götürdü.qorxaq adam qorxmaz,tənbəl adam çalışqan,xəsis adam əliaçıq v s. mən də özümə nesin soyadını götürdüm.hər dəfə ''nesin'' deyə çağırılanda özümə aziz sen nesin?deyə soruşub özümə gəlim deyə.
    3. Əsrlərdir nəsildən nəsilə keçən və cavabı tapılan, yeni dövr fəlsəfəsi istisna olmaqla digər bütün fəlsəfələrin qarşısına qoyduğu sual. 19cu əsrin pozitivizmi, 20ci əsrin ekzistensializmi bu sualı darmadağın edib. Sağlam düşüncəyə (common sense) sahib olan hər bir insan bu sualın cavabını, və belə tip abstrakt sualların lazımsız və məntiqdən kənar (həyatın mənası, ölüm, ölməzlikkimi digər sualların) olduğunu bilir.
    Delfidəki apollon məbədinin girişindəki gnothi seauton (özünü tanı, özünü dərk et) yazısı yetərincə köhnəlmiş ( latıncada nosce te ipsum deyilir) və özünü başqa suallarla (problemlərlə) əvəzləmişdir.
    Mən kiməm sualını verərkən mənim missiyam nədən ibarətdir ağırlığını özümüzə yükləmiş oluruq ki, bu da fərqli cərəyanlarda fərqli izah olunur. Bu suala alternativ (bir birinə əks olan iki və ya daha çox fikirdən birini seçmək) seçə biləcəyiniz cavablar, mən heç kiməm, mənim missiyam yoxdur, mən bu sualı özümə ünvanlayacaq qədər, amma bu suala cavab axtarmayacaq qədər sağlam düşüncəli nitqli heyvanam ( təbiətin bir hissəsi) və başqaları ola bilər.
    5. cəlil məmmədquluzadənin,ömər faiq nemanzadə və bəxtiyar vahabzadənin yaradıcılıqlarında müraciət etdikləri məsələ


sən də yaz!