jean paul sartre


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
1 2 »

    1. sevgilisi simone de beauvoir ile eyni mezarda yatan fransız yazar. nobel mükafatına layiq görüldüyü halda fransanın cezayir siyasetine ve insanlar arasında tetbiq olunan berabersizliklere, döyüşlere etiraz etmek meqsediyle mükafatı redd etmişdir. fransanın eks siyasetiyle üzleşse de qorxusuzca zeherli sözleri zikr etmeye davam etmişdir. "her anti-kommunist itdir."
    2. fransız ekzistensializminin ən önəmli nümayəndəsi.nobel mükafatını rədd etməklə mənim üçün dəyərini ikiyə qaldıran filosof,yazar,dramaturq,intellektual.
    3. "nobel" mükafatını rədd edərək daha çox point toplayan yazıçı. halbuki, o mükafatı alıb hansısa yoxsul təbəqə üçün nəsə edə bilərdi. bu daha yaxşı olardı.
    (bax: guya bu solçudu da)
    4. mən daha çox mənə verilmiş, həm də bir heç üçün verilmiş həyat qarşısında çaşqın vəziyyətdəyəm. - jean paul sartre
    5. 21 iyun 1905də parisdə varlıqlı bir burjua ailəsinin uşağı olaraq dünyaya gəldi. atası jean-bastiste sartre, fransız ordusundan bir məmur, anası ana-marie schweitzer isə nobel mükafatlı alman albert schweizer'in xalasıqızı idi. hələ 15 aylıq ikən atasını itirdi.
    gənckən filosof henri bergson'nun essay on the immediate data of consciousness adlı işini oxuyarkən çox təsirləndi. immanuel kant, georg wilhelm friedrich hegelmartin heidegger kimi kəslərin yazıları marağını çəkirdi. fransanın məşhur məktəbi ecole normala supérieuredə təhsil aldı.1929-cu ildə fəlsəfə doktorluq alaraq oradan məzun olmuşdu. Ardından 1931-ci ilə qədər fransız ordusunda vəzifə götürdü.
    fəlsəfə təhsilinə davam edərkən, ego alışqanlığı (1937), ürəkbulanma (1937) və divar (1939) adlı kitablarını yazdı. ağcaqanadlar adlı oyunununu və varlıq və heçlik adlı öz fəlsəfəsini açıqladığı kitabını da bu dövr yazdı.
    1939da azadlıq yolları, 1945-ci ildə yaşanmayan zaman / gözləyiş və 1949-cu ildə tükənmə adlı kitablarını yazdı. soyuq müharibə illərində sovetlər birliyini dəstəkləmiş və fransanın əlcəzairə qarşı icra etdiyi döyüşə qarşı çıxmışdır. kommunist partiyası tərəfdarı olmasına baxmayaraq heç bir zaman partiya içində iştirak etməmiş və çalışmamışdır. kuba səfəri zamanı che guevara ilə tanış olmuşlar.
    həmçinin 1964-cü ildə yazdığı sözlər adlı kitabıyla ədəbiyyata nöqtə və lağçılığı qatdı. ədəbiyyat onun üçün oyunların olduğu bir dünya idi. 1974-ci ildən gözləri pozulmağa başlamış və böyük nisbətdə görməz olmuşdu. 1980-ci ildə parisdə ağciyər ödemindən vəfat etdi. geriye öz varoluşçu fəlsəfəsini işlədiyi bir çox əsər buraxdı.
    6. (bax: les mots ) - * əsərini oxuyanda kiçik beyin sarsıntısı yaşadığım yazıçı. Həmin əsərdəki bircə cümlə ilə də bütün bünyeyi tərsinə fırladıb, üzərindən tank keçirtmişdir. "Sən məndən vəfalı çıxdın Polonius, sən mənim ölümümə dözə bilməzdin, amma mən dözdüm".
    7. o vaxtı polislər sartrı tutmağ istiyəndə charles de gaulle deyibki dönəmin volterini həbs etmək özü cinayətdi.gör indi mans necə əjdaha adam olub
    8. niyəsə heç vaxt solçu olduğuna inanmadığım insan idi sartre. 1968 fransız milli məclislərində solçulara qarşı işlətdiyi ifadələr, kollektivizmin artıq ölümə yaxınlaşdığını - ekzistensializm- in çıxış yolu olduğu fikirini ömrünün sonuna az qalmış formada dəstəkləməsi, məni fikirimdən yayındırmışdı. solçu olmadığı halda, solçuluqdan bu qədər gözəl istifadə etdiyinə görə onu, ikinci dəfə sevmişdim. filosof təqlidləriylə uğursuz hesab etdiyim, jurnalistik esseləriylə ortabablaşan, romanlarıyla yazıçılıq ruhunu bədəninə keçirmiş yazıçıdır. o vaxtlar - indi deyəsən basqıları yoxdur, ya da adı başqadır - oyanış romanıyla sartreı fərq etdikdən sonra, davamlı oxuyucusuna çevirilmişdim. əlxüsus uşaqlıq illərini əhatə edən etiraflarına baxdıqca atanızla, ananızla, ailənizlə qarşılaşdıqca, sartre üçüncü dəfə sevilirdi. avtobioqrafiq reportajlarını oxuduğum vaxt, tərəfimdən dördüncü dəfə sevilməsi, sartre-ın öz yazdıqlarına çevirilməməyi idi. simone de beauvoir sartre və che guevara triosunun şəkilini gördüyüm vaxt isə, tərəfimdən beşinci dəfə sevilmiş yazıçı olmuşdu.
    uzatmayacam, sartre-ı sevirəm.
    9. indiyə qədər ədəbiyyat üzrə Nobeldən imtina edən tək yazıçı
    10. təkrarçı yazar.əsasən dostoyevski və niçedən ilhamlanıb.kamyunun filosof olmaq istəyən roman yazsın deyimini tam dəstəkləmişdir.çox qəribə əsərləri vardır.hətta milçəklər əsərinin baş qəhrəmanı orest öz mövcudluğunu sübut etmək üçün və vicdanı yerli-dibli məhv etmək üçün sevgilisini və anasını öldürür.bundan sonra o zərrə qədər də vicdan əzabı çəkmədiyini söyləyir.azadlıq mənim terrorumdur ifadəsinin sahibi.sartrı tam anlamaqçün niçenin fövqəlinsanını,raskolnikovu və kirillovu tam anlamaq lazımdır
1 2 »


sən də yaz!