edgar allan poe

#ədəbiyyat
facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
1 2 »

    1. 1806 - 1849 cu illər arasında yaşamış amerika ədəbiyatı krallarından*. yaşamı zamanı qəbul edilməsə də öldükdən sonra ədəbiyatın zirvəsinə qaldırılmışdır, ölərkən belə məzarının başında 4 nəfər olub. ama ölümündən sonra oxunulduqca sevənləri artıb. oxuyucularından biri son 60 il də hər il ölüm günündə məzarına şərab gətirib qoyurmuş, 1949-1987 ci illər arası, sonradan isə həmin şəxsin öldüyü və onun yerinə uşaqlarının qoyduğu öyrənildi. maskalı halda gəlib üç gül və yarısı içilmiş şərab qoyurmuş indi hər halda birlikdə içirlər.
    dostoyevski onun haqqında `onun qədər xəyal gücü geniş bir insan tanımıram` deyib.
    baudelaire ise `çağımızın ən güclü yazarı deyib`.

    hekayələrindən bəziləri;

    (bax: The Angel of the Odd) - alkoqolik bir adamın başından keçən hadisələrdən bəhs edən hekayə
    (bax: The Balloon Hoax)- bir paraşut hekayəsindən bəhs edən xəbər haqqında hekayə
    (bax: The Black Cat) - yenə alkoqolik birinin özünü öldürüb ruhunu gördüyünü sanması haqqında hekayə
    2. a dream within a dream şeiriyle ortalığın a.ına qoyan şair, yazıçı, filosofdur. cemi birce romanı çap edilmişdir. hekayesinde "kainat sonsuz yaşı olsa idi geceler olmazdı" fikrini aydınlaşdırıb elme de elavesi olan görmüş, keçirmişdir. bu da a dream within a dreamden bir parça:

    in a night, or in a day,
    in a vision, or in none,
    is it therefore the less gone?
    All that we see or seem
    is but a dream within a dream.
    3. daha çox hekayələri ilə tanınsa da möhtəşəm üç fəlsəfi essenin də müəllifi. Oxunmalı olan yazıçılardandır. Həyatı hələ də müəmmalıdır.
    4. Morgue Küçəsi Cinayətləri hekayəsinə məftun olduğum adam
    5. əgər quduzdan ölübsə,ölümü ən az əsərlərində təsvir elədiyi qədər acınacaqlı və ağrılı olub deməli.bunu birinci dəfə öyrənəndə hər oxuduğum hekayəsindən sonra keçirdiyim hissləri xatırlayıb oxaaay deyə bir zad eləmişdim.
    7. poe ilə çoxdan tanışıq.arada morgue küçəsində qətl törədib üzərinə nutella yeyirik.qəribə adamdır poe.hələ quzğunu görəsən virginia ilə bizdən də yaxşı yola gedir.bu aralar daha çox içirik.roosevelt'in "içki bütün pisliklərin anasıdır"sözünü də arada sağlıq kimi istifadə edirik.arada deyir ki:"şeir, ruhu müdrikləşdirməyə xidmət etməlidir".bu da içiləsi sağlıqdır.amma poe'nun şeirləri sağlığına içməməyə söz vermişik.arada kasıbçılıqdan şikayətlənir.onun kasıbçılığı dostlarının olmamasındadı.özü getdi amma melanxoliyası qaldı.və sonda bir poe melanxoliyası ilə lucyfire'dən annabel lee
    (youtube: )
    8. Dedektiv janrının banisidir. Amma mən biləli bu janrda cəmi iki dənə əsəri var.

    (bax: morq küçəsində qətl)
    (bax: mari rojenin sirri)

    edit: səhv edirəmmiş. Bir də "oğurlanmış məktub" da var.
    9. yazıçı, şair, redaktor, ədəbiyyatşünas. amerikan qaranlıq romantizminə * aid olan bir digər yazıçı. 1809-cu ildə bostonda doğulub. valideynləri oyunçu idi. 1 yaşı olanda atası ailəni tərk edir və bir neçə il sonra da anası ölür. yetim qalmış poe, john və frances allan cütlüyü tərəfindən övladlığa götürülür. gənclik illərində poe pulsuzluq ucbatından virginiya universitetini tərk edir.
    poe amerikan ədəbiyyatının qabaqcıllarından biridir. detektiv hekayələr, fantastika və qotik nağılların banisidir. bundan əlavə, 20-ci əsr modernizm cərəyanına dərindən təsir edən bir yazıçıdır. o, yadlıq, itkinlik, sakitlik, unutqanlıq mövzularına və olmamaqla bağlı bütün fikirlərə diqqətini cəmləmişdi. poe 70-dən çox qısa hekayənin müəllifidir.

    qeyd: annebal lee şeirinin türkcə tərcüməsi var, tapıb oxuya bilərsiniz. kim çevirib bilmirəm, amma çox gözəl çevirib.
    10. Annebel Lee sheirinin muellifi. bir chox ehtimallar olsa da,en guclu ehtimal kimi sheirin esas obrazi olan Annebel Lee-ni arvadi Virginiyadan ilhamlanaraq yazdigi bildirilir. Yazichi V.Nabokov "Lolita" romanini hemin sheirden ilhamlanaraq yazmishdir. once romanin adini The Kingdom by the Sea -Bir deniz olkesi adlandirsa da,sonra Lolita ile evezlemishdir
    Annebel Lee
    It was many and many a year ago,
    In a kingdom by the sea,
    That a maiden there lived whom you may know
    By the name of Annabel Lee;
    And this maiden she lived with no other thought
    Than to love and be loved by me.

    I was a child and she was a child,
    In this kingdom by the sea,
    But we loved with a love that was more than love—
    I and my Annabel Lee—
    With a love that the wingèd seraphs of Heaven
    Coveted her and me.

    And this was the reason that, long ago,
    In this kingdom by the sea,
    A wind blew out of a cloud, chilling
    My beautiful Annabel Lee;
    So that her highborn kinsmen came
    And bore her away from me,
    To shut her up in a sepulchre
    In this kingdom by the sea.

    The angels, not half so happy in Heaven,
    Went envying her and me—
    Yes!—that was the reason (as all men know,
    In this kingdom by the sea)
    That the wind came out of the cloud by night,
    Chilling and killing my Annabel Lee.

    But our love it was stronger by far than the love
    Of those who were older than we—
    Of many far wiser than we—
    And neither the angels in Heaven above
    Nor the demons down under the sea
    Can ever dissever my soul from the soul
    Of the beautiful Annabel Lee;

    For the moon never beams, without bringing me dreams
    Of the beautiful Annabel Lee;
    And the stars never rise, but I feel the bright eyes
    Of the beautiful Annabel Lee;
    And so, all the night-tide, I lie down by the side
    Of my darling—my darling—my life and my bride,
    In her sepulchre there by the sea—
    In her tomb by the sounding sea.
    Turkcesi
    Annabel Lee / Edgar Allan Poe

    Seneler,seneler evveldi;
    Bir deniz ülkesinde
    Yaşayan bir kız vardı,bileceksiniz
    ismi Annabel Lee;
    Hiçbir şey düşünmezdi sevilmekten
    Sevmekden başka beni.

    O çocuk ben çocuk,memleketimiz
    O deniz ülkesiydi,
    Sevdalı değil karasevdalıydık
    Ben ve Annabel Lee;
    Göklerde uçan melekler bile
    Kıskanırdı bizi.

    Bir gün işte bu yüzden göze geldi,
    O deniz ülkesinde,
    Üşüdü rüzgarından bir bulutun
    Güzelim Annabel Lee;
    Götürdüler el üstünde
    Koyup gittiler beni,
    Mezarı ordadır şimdi,
    O deniz ülkesinde.

    Biz daha bahtiyardık meleklerden
    Onlar kıskandı bizi,_
    Evet!_bu yüzden (şahidimdir herkes
    Ve o deniz ülkesi)
    Bir gece bulutun rüzgarından
    Üşüdü gitti Annabel Lee.

    Sevdadan yana ,kim olursa olsun,
    Yaşça başca ileri
    Geçemezlerdi bizi;
    Ne yedi kat gökdeki melekler,
    Ne deniz dibi cinleri,
    Hiçbiri ayıramaz beni senden
    Güzelim Annabel Lee.

    Ay gelip ışır hayalin eşirir
    Güzelim Annabel Lee;
    Bu yıldızlar gözlerin gibi parlar
    Güzelim Annabel Lee;
    Orda gecelerim,uzanır beklerim
    Sevgilim,sevgilim,hayatım,gelinim
    O azgın sahildeki,
    Yattığın yerde seni.
1 2 »


sən də yaz!