robert laglands



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    2. langlands proqramını başladan şəxs,riyaziyyatçı.türkiyəlilərə,türk tarixinə və ədəbiyyatına xeyli sevgisi var,60 cı illərdə türkiyəyə dəvət olunub və həmin il langlands proqramının əsas hipotezlərini irəli sürüb.

    langlands proqramı bir neçə hipotezdən ibarətdir-beləki functoriality/transfer(azərbaycan dilində yəqin ki funktor hipotezi),reciprocity hipotezi(taylor-wiles metodunun elliptik əyrilər,qalua reprezentasiyalarını əhatə edən isbatı bu hipotezinin bir hissəsidir) və bir neçə başqa hipotez.langlands proqramının əsas prinsipi qruplar,reprezentasiya və modulyar funksiyalar,qalua reprezentasiyaları arasında əlaqədən ibarətdir.məsəlçün fermatın son teoremi.ken ribet tənliyin mümkün həllinin modulyar olmayan bir elliptik əyri yaradacağını təxmin edirdi,shimura-taniyama isə elliptik əyrilərin modulyar olduğunu.wiles elliptik əyriləri qalua reprezentasiya ilə göstərirdi(qalua reprezentasiyası və modulyar funksiyalar arasında əlaqə kimi düşünün) bunun geniş bir forması qalua reprezentasiyası və automorphic funksiyalar arasında əlaqədir.yəni reciprocity conjecture.

    fundamental problemlərdən biri olan elə adı fundamental lemma adlanan məşhur lemma 2009cu ildə ngo bao chau tərəfindən isbat edilir.cəbri həndəsədə hithcin fibration deyə bir anlayış var.çox abstrakt olduğu üçün izah etmək alınmır.hər nə isə.bunun analoqu və arthur-selberg formulası ilə işləyərk ngo bao chau fundamental lemmanı isbat elədi.indi isə ən əsas problem əlbəttə ki functoriality hipotezini isbat etməkdir.cəbri qruplar arasında bir əlaqədən ibarətdir hipotez.isbatı üçün uzun müddətdir langlands,edward frenkel və elə ngo bao chau çalışır.strategiyalar var ancaq hələlik yenilik yoxdur.beləki bu langlands proqramının həndəsi bir qarşılığı var:geometric langlands program.bu proqram çərçivəsində hər üç riyaziyyatçı arthur selberg formulasını həndəsi olaraq izah etməyə çalışırlar,yəni elə ngo bao chau-nun metodunun biraz ümumi formasından istifadə edirlər.əlbəttə ki bu hipotezə hücum eləmək üçün başqa strategiyalarda var.məsələn elə langlandsın endoskopik strategiyası.langlands bütün bu proqramın əsasını türkiyədə atdığı üçün,türkiyə və türkiyə mədəniyyətini çox sevir hal-hazırda,türk dilində əla danışa bilir üstəlik və isbat üçün öz strategiyasını yayımladığı məqalələrdən birinin giriş hissəsində belə bir şey var:

    ya tutarsa - nasreddin hoca.

    edit:transfer hipotezini isbat etmək üçün ümumi strategiya belədir.hər iki qrup üçün arthur-selberg trace düsturlarını müqayisə etmək.ngo,frenkel və langlands əgər səhv eləmirəmsə son məqalədə arthur-selberg düsturunun hər iki qrup üçün spektral tərəfləri arasında əlaqə tapmışdı.və yenə düz başa düşmüsəmsə əsas hədəf düsturun orbital tərəfini araşdırmaq,həndəsi langlands proqramının köməyi ilə bir əlaqə qurmaq və spektral tərəf ilə müqayisə edərək hipotezi isbat etməkdir.çox qarışıq olduğu üçün hələ anlamağa çalışıram,bu ümumi strategiyadan istifadə etməklə nə edə bilərik bilmirəm.
    3. #235345

    düzəliş: ken ribet epsilon hipotezini isbat edib. entrydə ribetin adına yazılan işi isə alman riyaziyyatçı frey görüb. bu səbəblə indi həmin tənliyin həlli olan elliptik əyrilərə frey əyriləri deyirik.


sən də yaz!