respublikaçılıq


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Sadəcə çoxluğun yox, eyni zamanda azlığın suverenliyinə və bütöv xalq tərəfindən idarəetmə prinsipinə əsaslanan hakimiyyət formasını dəstəkləyən ideologiya. Çoxluğun qərarlar qəbul etdiyi və onları həyata keçirdiyi Demokratiyadan fərqli olaraq Respublika xalqın hər bir üzvünün maraqlarını təmin etməyi, onları respublikaçılıq prinsipləri ilə demokratik formada seçilmiş hər hansı bir rejimdən qorumağı hədəfə alan ideologiyadır. Misal üçün deyə bilərik ki, əgər çoxluq (rakidal müsəlmanlar) istəsə azlığın (qeyri-radikallar) rəyini soruşmadan ölkədə demokratik yol ilə radikal islamçı qrupu hakimiyyətə gətirib sekulyarlığı ləğv etdirə bilər. Ancaq əgər həmin ölkədə respublikaçılıq idealları hökm sürürsə, bu heçbir zaman mümkün deyildir. Çünki Respublikaçı ölkələrin konstitusiyalarında azlığın çoxluq tərəfindən sıxışdırılmasının qarşısını alan və dəyişdirilməsi qeyri-mümkün olan bir sıra qanunlar vardır. (Dövlətin dindən ayrı tutulması kimi, və ya bütöv xalqın suverenliyinin hərşeydən üstün olması kimi (Azərbaycanın konstitusiyasının 2-ci maddəsi ancaq bu haqdadır və bu da Azərbaycanın respublikaçı dəyərlərə əsaslanan bir dövlət olduğunu göstərir)).
    Bugün demokratik deyə səciyyələndirdiyimiz ölkələr əslində bu iki ideologiyanın, demokratiya və respublikaçılığın qarışığından ortaya çıxan demokratik respublikalardır. Demokratik respublikalarda hakimiyyəti çoxluq seçir (demokratiya), ancaq bu ölkələrin konstitusiyalarında seçki ilə dəyişdirilə bilməyəcək, respublikaçı dəyərlərinə əsaslanan və sadəcə çoxluğun yox ümümi xalqın mənafelərini qoruyan qanunlar mövcuddur (respublikaçılıq).

    digər adı üçün (bax: cümhuriyyətçilik)


sən də yaz!