super pozisiya prinsipi



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. iki hadisənin birlikdə təsirinin onların ayrı-ayrılıqdakı təsirlərinin cəminə bərabər olmasıdır. tanrının insanlara olan bir rəhmidir. ilk baxışda tamamilə aydın, sadə və ən əsası normal, təbii görülə bilər. amma bir misalda super pozisiya prinsipinin pozulmasının daha normal olmasını göstərəcəm. məsələn əli ilə vəli tək işləyəndə bir şkafı 5 saata düzəldirlər. amma onlar bir yerdə işləyəndə 8 saata 2 şkaf düzəldirlər. burda gördüyünüz kimi, əli ilə vəlinin birlikdə gücü onların ayrı-ayrılıqdakı güclərinin cəmindən çoxdur, super pozisiya prinsipi pozulmuşdur. məhz bu insana daha intuitiv, daha təbii gəlir.
    ancaq təbiətdə elə fenomenlər var ki, super pozisiya prinsipinə əməl edirlər. məsələn elektrik sahəsi. bir yükün elektrik sahəsini hesablamaq asandır. ancaq ortada aralarında məsafə olan iki yük olduqda işlər ilk baxışdan bir qədər qəlizləşir. amma elektrik sahəsi superpozisiya prinsipinə əməl edir. yəni siz əvvəlcə yüklərin ayrı-ayrılıqda sahələrini hesablaya bilərsiniz, sonra isə bu sahələri sadəcə toplamalısınız. super pozisiya prinsipi fizikada və riyaziyyatda bir çox problemin həllini əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdırır.
    başqa bir misalı kvant mexanikasından vermək olar. əgər bir zərrəcik barədə məlumatımız yoxdursa, onda həmin zərrəcik ola biləcəyi bütün vəziyyətlərin ehtimallarının super pozisiyasında mövcuddur. elə ki, cisim barədə bir məlumat əldə edirik, onda cisim mümkün olan ehtimalların yalnız birini zəbt edir, super pozisiya vəziyyətindən çıxır. burdan duş qəbul edərkən düşünəcəyiniz bir fakt: müşahidəçi fiziki reallığı dəyişdirir!


sən də yaz!