türkiyəlilərin azərbaycana gətirdikləri


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. mən öz yaşadığım dövrdə gördüklərimdən yazacam. 2000lərə kimi türkiyə xalqı mənə yad idi. eləki tv-də türkiyə kanalları rusiya kanallarını əvəz elədi ogündən sonra heyatımıza girdilər. kanalların dəyişmə tarixi dəqiq yadımda deyil. təxmini 2001, 2002 olardı amma bütün bölgələrdə eyni vaxta olub, olmadığını da bilmirəm. mingəçevirdə belə vaxtları idi. trt-də seriallar var idi, adamlar bizim dilə oxşayan bir dildə danışırdılar. bu türkcə idi. dili yaxşı başa düşmədiyim halda məcbur baxırdım çünki obiri tərəfdə aztv idi. həmin vaxtları türk mahnıları flan dəb oldu. evlərə türk video kasetləri gəldi, tək səs dublajlı rus kinoların yerinə. düzü bu mənim üçün o qədər də xoş deyildi çunki rusiya kanallarından daha çox şey oyrənirdik. amma vaxt keçdikcə işimizə yaramağa başladı. artıq bir çox məlumatları onlardan alırıq. insanların çoxu kitabları türkcə oxuyur. filmlərə türkcə baxılır. bəzən ozümüzü belə türkcə ifadə edirik. ac qalan da köməyə dönər gəlir. mərci şorbası da məncə onların işidi. əvvəllər yox idi. hələ bu addım başı lahmacun restoranları. düzü gətirdiklərinin hamısı xeyirli şey olmadı. məsələn irqçilik kimi. azərbaycan türkü sohbətini saldılar ortalığa. amma bu sohbətə girmiyəcəm. milliyətin fərqi yoxdur. mən azərbaycan vətəndaşıyam və bundan narahatam

    edit: entryni götəş oxuyurlar (bax: günəşi götəş oxumaq)
    2. heçnə iş o yerə çatıbki orta statik azərbaycanlı googledə hərşeyi ancaq türk dilində axtarır, telefonda azərbaycan dili ola ola türk dilində qoyub istifadə eliyir, facebookda və digər sosial şəbəkələrdə azərbaycan dili qalan yerdə yenə türk dili seçənəyində qalır.

    dəfələrlə canlı şahidi olmuşam ən qorxulusuda odurki tv mediada hətta rəsmi radyolarda belə 1 cümlədə həmin kəlimənin azərbaycan dilində qarşılığı olduğu halda o söz türk dilində deyilir. indi türkləşməyə doğru qaçırıq. kimdən soruşursan türkiyədən danışır ora getmək istəyir. "yoxe ora başqadı orda qayda qanun var" deyir. və facebook şərhlərin kommentlərində türklərdəki kimi başqalarının siktiyi qıza, təmiz baxma söhbəti gedir. yaxın illərdə burdada təcavüzlər, yanığlar, feministlər həryeri uçuracaq.
    3. türkiyəliyə nəsə demək üçün əvvəl türkiyəlidən düzəməlli olmalısan dediyim başlıq. sanki bunlar hamsı aristokrat idi, discovery channel izləyirdilər trt gəldi mədəniyyətlərini pozdu. türkiyənin antenini evinə çəkdirən sən, kabel televiziyalarına dünənə kimi türk paketləri üçün əlavə pul ödəyən sən ancaq günahkar türkiyə.
    4. kent konfetləri. əvvəl nə qəşəy mymy konfetləri var idi.
    magnum dondurmaları. əvvəl nə qəşəy plombir marojnaları var idi.
    7. baxiram hec kes yazmayb.turk seriallari mence en birinci novbede gelir.ve ordaki ideal qadin (kişi) obrazlari; burak ozcivit,cagatay ulusoy ve s.hami indi idelliq axtarisindadir seriallardaki kimi hem varli olsin hem yarasiqli hem romantik...bunlar bize turk seriallarindan gelib.
    8. ilk olaraq bildirmek isteyirem ki, başlıq türkiyelilerin azerbaycana getirdikleri deyil, türklerin azerbaycana getirdikleri olması lazımdır. lap derine gedilerse anadolu türkleri de deyile biler. Neyse mövzu bu deyil ama sözlükde bele başlıqlara diqqet edilmesi lazımdır diye düşünürem.

    Türkleri deyil ama türkiyeni bizim üçün dünyaya açılan bir pencere olaraq görürem. tanıdğım bildiyim içi özüm "daxil" hal-hazırda dünyanın bir çox yerlerdinde olan sözlük yazarları vardır ki, onların yolları da mehz türkiyeden keçmişdir. Bunun sebebi ise başda tehsildir. türklere gelince ise yuxarda yazdığım fikri de ele alaraq bizlere hem müsbet hemde menfi olaraq çox böyük, türkler demiş katkıları olmuşdur. Hem dil, hem din, hem de medeniyet baxımından bir birimize çox yaxın olan toplumlarıq ki, belke de ana sebeb budur.
    Men qafqaz universitetine (fetonun universiteti de diye bilersiniz) qebul olduqdan sonra orda oxuyan türk telebelerinden çox şey götürdüm ki, bizim dönemde o universitetde ecnebi telebe (türkleri çıxarsaq) barmaqla gösterilecek şekilde idi. Telebelerin 30 % türk, 69 % ise Azerbaycanlı idi. Ders deyen müellimlerin ise (bizim sinife) tamamı Türk müellimler idi. Telebelerden geri qalmamaq üçün saçımı uzadar, topsaqqal (keçisaqqalı deyin siz ona) saxlayardım ki, o dönemde sumqayıtın yaxşı oğlanları terefinden çox pis qarşılanır, hetta berberimin bilerekden saqqalımı keçmesi sonucu adamla dalaşmış ve döyülmüşdüm.
    2000-lerde marketlerimizde rus mehsulları daha çox idiyse, hal hazırda türk mehsulları daha çoxdur. Hetta halal-haram meselesinde Türkiye mehsulu olmasına diqqet edecekler de az deyildir.

    artıq yuxarda yazdıqlarımladan özünüz netice çıxardın türklerin azerbaycana getirdikleri nelerdir ve ya azerbaycanlılara katkıları nedir ?!

    Not: telefondan yazdığım üçün imla ve ya herf sehvleri ola biler.
    9. hicab. əvvəllər olub düzdü amma əvvəllər ancaq nənələri görmüşdüm başı bağlı. bildiyim qədəri ilə heç o da hicab sayılmır. tükiyə ilə yaxınlaşandan sonra hicablılar çoxaldı. uşaqlar belə başlarını bağladılar.


sən də yaz!