soyqırım


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Azərbaycan dilində soyqırım deyə yazılan bir söz yoxdur. Dilimizin orfoqrafiya lüğətinə də baxa bilərsiniz. Soy və qırım - qətliam , qırğın - sözlərinin birləşməsindən yaransa da, ikinci tərəf mənsubiyyət şəkilçisi qəbul edib. ikinci növ təyini söz birləşməsnin qaydalarına uyğun gəlsə də , sözlər birləşərək mürəkkəb söz yaradıblar. Soyqırımı.
    2. Əgər "soyqırımı" bütöv bir sözdüsə onda xocalı soyqırımı yada yahudi soyqırımı ifadələri birbaşa azərbaycan dili qaydalarına ziddi. Niyə?

    Çünki əgər soyqırımı sözündəki "ı" hərfi, mənsubiyyət hal şəkilçisi olmaqdan çıxıb mürəkkəb sözün tərkib hissəsi sayılırsa onda xocalı soyqırımı söz birləşməsinin ikinci tərəfi mənsubiyyət hal şəkilçisi qəbul edib xocalı soyqırımısı olmalıdı.

    Məsələni daha aydın başa düşmək üçün bir nümunə gətirim. Sonu "ı" iıə bitən bir söz: məsələn "qapı". I hərfi burda mənsubiyyət bildirmir. Ona görə də evin qapı demirik. Evin qapısı deyirik. Ona görə də bu sözün soyqırım olaraq işlədilməsi daha məqbuldur.
    3. Erməni soyqırımı 2. yox , 1. növ təyini söz birləşməsidir və arasında yanaşma əlaqəsi var. " birbaşa azərbaycan dili qaydalarına zidd " isə absurd fikirdir. Əgər söz birləşmələri və türk dillərinin söz yaradıcılığı bölməsindən xəbərdar olunsa , eynilə yaşıl ağac , geniş stadion birləşmələri kimi xocalı soyqırımı da 1. növ təyini söz birləşməsdir. Çünki buradakı " ı " xocalı sözünün yəni , 1. Tərəfin tələb etdiyi şəkilçi deyil. Soy və qırım sözlərinin arasında gedən prosesin " ı " şəkilçisidir. Soy qırımı 2. Növ söz birləşməsi , soyqırımı isə mürkkəb sözdür.
    Ümid edirəm ki , izah edici oldu


sən də yaz!