atom


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. yunan dilinden tercümede bölünmez demekdir.atomun esası praton,neytron ve elektronlardır.pratonlar müsbet yüklü,neytronlar menfi yüklü,elektronlarsa yüksüz olaraq qebul olunmuşdur.eroton ve neytronlar beraber atom nüvesini meydana getirirler. elektronlar ise atomun etrafında olar ve elektronlar hem öz oxları etrafında hem de atomun nüvesinin etrafında (nüveye müeyyen uzaqlıqdakı bir orbitde) firlanırlar
    3. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü atom kimidir, yəni bölünməzdir.
    4. antik yunan fəlsəfəsində əsasən də demokritin fikirlərinə görə kainatı təşkil edən kiçik bölünməz zərrəciklər.fəlsəfədə atomlar uzun müddət bölünməz, tərkibsiz zərrəcik kimi götürülüb. lakin 1896 cı ildə tomson atomun tərkibinin olduğunu isbatladı. hal-hazırda elmə atomun 200dən çox hissəciyi məlumdur.
    (bax: nüvə)
    (bax: neytron)
    (bax: proton)
    (bax: ion)
    (bax: foton)
    (bax: kvark)
    (bax: kation)
    (bax: nukleon)
    5. maddənin ən kiçik quruluş daşı. son dövrdə edilən işlərlə təcrübi olaraq parçalanmışdır. atom altı zərrəciklər müşahidə edilmişdir.

    (bax: cern)
    6. tərif: müsbət yüklü nüvədən və mənfi yüklü elektronlardan ibarət olan mürəkkəb dinamik sistemdir.
    nüvənin özü isə müsbət yüklü protonlardan və yüksüz zərrəciklərdən - neytronlardan təşkil olunmuşdur.
    Normal halda atomdakı protonların sayı elektronların sayına bərabərdir. ona görə, mütləq qiymətcə elektron yükü (-e) protonun yükünə bərabər olduğundan, normal halda atomun elektrik yükü sıfıra bərabər olur, başqa sözlə atom elektroneytraldır.
    Nüvədəki protonlarla (Z) neytronların (N) cəminə kütlə ədədi deyilir: A = Z+n

    kimyəvi elementin simvolunda protonların sayı solda aşağıda, kütlə ədədi isə sağda yuxarıda göstərilir.
    Protonun sükunət kütləsi elektronun sükunət kütləsindən çox-çox böyük olduğundan (mp/m0 ~ 2000), atomun əsas kütləsi onun nüvəsində cəmlənir. Ona görə klassik fizikada nüvə fiksə olunmuş cazibə mərkəzi qəbul olunur, elektronlar isə onun ətrafında müəyyən orbitlər üzrə fırlanırlar. Beləliklə, klassik fizikada elektron eyni zamanda müəyyən koordinata və sürətə malik ola bilən, başqa sözlə orbit trayektoriyasına malik ola bilən nöqtəvi zərrəcik kimi təsvir olunur.


sən də yaz!