20 yazar 37 başlıq və 60 entry
yenilə | gündəm | top


yalnızlığın ən çox anlaşıldığı anlar 3 yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər 3 gece ozunu berbad hiss etme xaricdə təhsil üçün təqaüd proqramları 4 kadın xeylağı kitab ətri radio cafe kənan qasımlı yazarların bədənlərində görmək istədikləri tattoolar 3 ororo.tv 2 gigolo-escort.co.uk speaky.com reservoir dogs the godfather 2 country music 2 ruhi su ən şit zarafat villi melnikov sumqayıtın muxtar respublika olub amerikaya birləşməsi freiheit, brüderlichkeit, arbeit l'humanite mustafa sübhi aziz nesin bijan cəzani evlənməmiş qızın qaş və bığları 5 petra herrera monika ertl entryniz bir oxuyucu tərəfindən bəyənilib 2 brigitte mohnhaupt 2 feliks dzerjinski öldükdən sonra orqan bağışlamaq azərbaycan andları ıf day məktəbin sadistik inşa mövzuları 5 dinə inanmasan da hörmət etməlisən məcburiyyəti 2 vaşo uşaqlıqda heyvanlara verilən işgəncələr 8 azafiya ümit yaşar oğuzcan recep ivedik 5 10 nürnberq qanunları van den budenmayer həsəd aparılası qadınlar 6 jagdkommando bıçağı jagdkommando googlism 2 sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar pis günlərdə insana güc verən sözlər da/də-ni ayırmayan insan 2 sinəsi tüklü şair 4 lexi belle insan haqları vilayət hacıyev nihat doğan qatır 2 parov stelar təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər elçin imanov you are my sunshine lope de veqa tofiq bayram yusif həsənbəy martin luther king








ssenari yazmaq



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. özüm də məşğul oluram və daha çox ideya mənə tualetdə gəlir.Əgər işdi bir gün ssenarimə film çəksəm sizin fikirlərinizi burdan alaram əgər bir problem olmasa
    3. əvvəl:

    öz təcrübələrim:
    ilk dəfə ssenari yazmağa həvəs, ssenari müsabiqəsi ilə rastlaşanda yaranmışdı. Şərtləri çox sadə idi. və bütün mərhələlərin üstəsindən gələ biləcəyimə əmin olub, bir qısa film ssenarisi yazmağa başladım. Hekayə uzun zamandan bəri ağlımda var idi, sadəcə oturub, yazmağa başlamaq çox çətindi. Öz həyatımdakı bir hadisə ilə bağlı idi. hansı ki, özüm yaşamışdım o hadisəni. Çox həyəcanlanıb, çox gərilmişdim o an. Və elə o vaxt fikirləşmişdim ki, bu vəziyyətdən çıxım, mütləq bunu ya hekayə kimi yazacam, ya da ssenariləşdirəcəm*. Neçə vaxt idi yazmağa fikirləşirdim, sadəcə bunu fikirləşirdim. Bu istək, ikinci bir müsabiqə ilə rastlaşanda, artıq reallaşdı. Çünki, müsabiqə həm yüksək səviyyəli idi, həm də çox yüksək pul uduşları var idi. fikirləşirdim ki, ən aşağısı 3-cü yeri tutaram. Xavier dolanın “anamı öldürdüm” filminin ssenarisini 16 yaşında yazması, lars von trierin ilk filmini çox kiçik yaşlarında çəkməsi ümumiyyətlə ən böyük motivasiya qaynağım idi. bu kiməsə həsəd aparmaq deyil. Sadəcə “yatmaq vaxtı deyil. Çalışmaq vaxtı, yaratmaq vaxtı, inkişaf etmək vaxtıdır, özünü istehsal etmək vaxtıdır, dayanmaq olmaz” fikirlərinin özünə deyilməsidir. Ssenarini heç bir bilgim olmadan yazmağımın səbəblərindəm biri də, türk prodüser, ssenarist var idi. ona “ssenari necə yazılır?” kimi bayağı bir sual vermişdilər, o da cavabında: ”əgər “truman show” kimi bir fikriniz varsa, istəyirsiz dialoqu bir vərəqə yazın, aksiyonu, hadisəni başqa bir vərəqə”. Bu cavabın da müəyyən qədər təsiri olmuşdu, sözsüz. Nəysə, ilk öncə sinopsisi yazdım. Ümumiyyətlə sinopsis yazmaq haqqında heç bir informasiyam yox idi*. Sədəcə nümunələrə baxa-baxa, güc-bəla ilə yazdım. Artıq tretmana girşmədən, keçdim ssenarinin özünə. Çox rahat irəliləyirdi, Hər şey. Bir hekayə yazmağa başlasam, bir cümləni 10 dəqiqəyə yazaram*. Amma ssenari isə elə deyildi, elə bir tərəfdən aksiyonu yazır, məkanı təsvir eləyirsən, bir tərəfdən də dialoqlar, sanki, öz-özünə axır, tökülür. Düzdür, nə qədər rahat olmasına baxmayaraq, yazdığım 11 səhifəlik qısa film ssenarisini 1 həftəyə bitirdim. Sonda ssenari ilə sinopsisə baxıram. Tamam ayrı şeylər. çox əlavələr olub, hətta ssenarinin əsas dramatik zirvəsinin zamanı dəyişib, mövzu başqalaşıb, hekayə tamam fərqli olub. sonu sinopsisə nisbətən daha natamam sonla bitir. Bunu özüm istədim. Çünki, o aralar asghar farhadi və andrey zvyagintsev kinolarını çox böyük həvəs və diqqətlə izləyirdim. Və bu da mənim sözdə “yaradıcılığıma” təsiri böyük olub. amma bu çox da yaxşı şey deyil. nəysə, yenə də əlavə elədiyim şeylərə güvənirdim, lakin müsabiqədən əvvəl bunu bilən adamlara oxudub, məsləhət almaq istəyirdim. ilk öncə qardaşıma oxutdum. Elə bilirdim ki, deyəcək: “ möhətəşəmdi. Sən bunu necə yazmısan, dahisən lap”. Amma təbii ki, belə olmadı. Sadəcə, “yaxşı” deyib, məni yola verdi. Sonra isə digərlərinə göndərmək qalırdı. Göndərməmişdəm əvvəl, bəlkə, 20-30 dəfə oxudum ki, səhvlərimi azaldım, əlavələr edim. Artıq tamamilə hazır olduğuna əmin olub, 2 nəfərə göndərdim. Biri rejissor/ssenarist idi. izlədiyim, və təcrübəsinə, bilgisinə güvəndiyim biri idi. nəysə, çox nəzakətli tərzdə, məsləhət verməyini istədim. Sağolsun, göndərdiyim günün sabahı çox geniş, cavab yazdı. Görmədiyim, səhv elədiyim nə qədər yer var idi. niyə əvvəl görməmişdim? Məntiqi və dramatik quruluşda çoxlu səhvlər... hekayə zəif... məsələn, ssenaridəki qadın obrazını çox sərt etmişəm. Yumşaldılmalıymış. Sonra, film dinamik film idi və qısa film olmasına baxmayaraq, yersiz səhnələr var idi. hekayənin əsası olmamasına baxmayaraq, yolda keçən səhnələr çoxluq təşkil edirdi. Bu isə ssenarinin yazıldığı film janrına yox, road-movie’lərə xas olan xüsusiyyətdir. Çox məmnun qalıb, qeydlər etdim ssenari üzərində, bu məsləhətlərdən sonra. Digər şəxs isə ssenarist/şair/yazar idi. bir şeiri çox xoşuma gəlmişdi. ona görə ssenarini göndərdim. O da çox təvazökarlıqla öz fikirlərini bildirdi. Bir səhnədə xatirələri canlandırmada texnologiyadan istifadə etmişdim. O bundan istifadə etməməyi təklif edirdi. Təsirliliyi azaldırdı. Onun yerinə bu səhnəni, o ana aid xatirələr, əşyalar vasitəsi ilə yaratmağın daha məntiqli olduğunu, deyirdi. Bunların üstündən, bir müddət keçməsinə baxmayaraq, sseanrinin hələdə yarımçıq qaldığını fikirləşirəm və məncə,heç vaxt da tamamlanmayacaq.

    Sonra:

    1. Ssenari nədir?

    “Mənim üçün ssenari bir vücuda bənzəyir və bir film isə bu vücuda həyatı üfləməkdir”
    - Mireille Dansereau

    Qısa olaraq, daha az vacib olan ensiklopedik bilgiləri deyim. Ssenari sözünü, etimologiyasını teatrda axtarmaq lazımdır. Etmilogik olaraq latınca “scaenarium” və italyancadakı “scenario” sözündən gəlməktədir. Xvı əsrdən etibarən italyada “dekor” mənasında istifadə edilmişdir. Sonralar məşhur italyan teatr qrupu “commedia del arte”nin bir pyesində aktyorların necə hərəkət edəcəklərini, rolları hansı gagların istifadə olunacağı bir mətn hazırlanır. Yavaş-yavaş inkişaf edib, indiki halına gəlir. Bu günkü ssenari anlayışını, onu ilk dəfə 1907-də istifadə edən georges meliesə borlcuyuq.
    Nəysə, Ssenarinin nə olduğunu deməyə ehtiyac yoxdu, lakin bu sahədəki sənətkarların ssenariyə olan münasibətini, onlar üçün ssenarinin nə demək olduğunu bilmək daha vacibdir. Məsələn, bu sahə ilə əlaqəli olanların bir hissəsi deyir ki, ssenari, filmin, film çəkməyin ən vacib elementidir. Onlar ssenarinin bir sənət əsəri olduğunu iləri sürür və yazdıqdan sonra onun da bir ədəbiyyat nümunəsi, bir roman kimi saxlanılması lazım olan bir ədəbi bir mətn olduğunu, deyirlər. digər tərəf isə irəli sürür ki, ssenari sənət baxımından heç bir şey ifadə etmir və sadəcə rejissorun işini asanlaşdıran bir ara mətn funksiyasını yerinə yetirir. Yəni, ssenari sadəcə film proyektidir. Bir tozlu rəfdə, kitabların arasında qalan ssenarinin heç bir mövcudiyyəti yoxdur.

    2. Ssenari yazmaq mərhələləri
    “əvvəl ümumi bir xət, qırmızı xət, aktsız, teleqraf tərzində, detallara enmədən təhkiyə... iyirmi sətir də olar, bir səhifə də, iyirmi səhifə də... sonra hər səhnənin məzmunu ilə maraqlanırıq, tretmanı bir dəfə də, bu dəfə daha ədəbi dil ilə yazırıq, yəni daha oxunaqlı, sonra da dialoqlar. Dialoqları yazmağın aşağı-yuxarı* nə qədər vaxt alacağını bilmirəm amma ssenarinin nə qədər davam edəcəyini isə heç vaxt bilə bilmərik”
    - Fransız senarist Michel Audiard

    a) mövzu
    əvvəl mövzunuz olmalıdır. Böyük bir abzasda filmin mövzusu izah olunmalıdır. Bunu edərkən ən çox diqqət edilməsi lazım olan şey, bunun “filmi ən yaxşı ifadə edən mətn” olması vacibliyidir. Bunun üçün isə hekayənin oxurğasını, skeletini* yaxşı bilməyiniz vacibdir.

    b) Özət tretman
    Sektor jarqonunda “step outline” da deyilir, qısaca tretman hazırlığıdır*, deyə bilərik. Məqsəd bütün səhnələrin bir cümləlik xülasəsini yazmaqdır. Muzaffer Gökmenin “senaryo tekniği” adlı kitabında bu anlayışa etdiyi şərh:
    "Bir defa senaryonun bu safhasında, ismiyle de ifade ettiği gibi, mevzu* kronolojik ve şematik bir surette kağıt üzerine aktarıyor. Böylelikle küçük vakalar büyüklere, büyükler en yüksek noktaya doğru yükselerek, düğümlenip düğümlenmediğini, neticeye dogru bir birleşip birleşmediğini kolayca müşahade ederiz*. o vakit muhtemel kopuklukların önlenmesini ve heyyeti umumiyede* teferruat* arasında dahi bağlantılar teşekkül edib etmediğini* bu sistemle tespit edebiliriz.“ *

    c) Tretman
    Səhnələrin daha geniş, detallı yazılmasıdır. istəyən Kiçik Dialoqlar da əlavə edə bilər. serial bazarında bir məcburiyyətdir, demək olar. Mütləq hər seriya üçün 20-30 səhifəlik tretman yazılır. Türkiyədə hardasa bütün seriallarda bu var. amma çox da vacib deyil. Amerikalı ssenarist george axelrod, heç vaxt trertman yazmadığını, bunun boşa enerji itkisi və eyni şeyi iki dəfət etmək olduğunu, deyir. Amma yazmaq istəyənlər isə qəşəng bir tretman yazıb, sona rahat bir şəkildə dialoqlarını əlavə edərək, ssenarilərini yarada bilərlər.

    d) Sinopsis
    Sinosis sözünün etimolgiyası çox maraqlıdır. Antik yunancadan gəlir və “bir göz qırpımında edilən” mənasını verir. Uzatmadan, sinopsis, çox ümumi mənada, filmin məzmunu deməkdir. Artıq burda filmin necə olacağı, əsas yerlər haradı, nələr baş verəcək, film necə bitəcək kimi suallara cavab var. mən ssenarini yazandan sonra sinopsisi, belə deyək, “update” etməmişdim. Ona görədə göndərdiyim insanlardan biri filmin sonunu başa düşmədiyini demişdi. Yəni, tretmandı, “step outline” dı bunlar o qədər də vacib deyil, heç yazmasaz qabağa düşərsiz. Amma sinopsis yazılmalıdı. Necə ki, yaxşı ssenari, yaxşı film deməkdir. Eləcədə, yaxşı sinopsis, yaxşı ssenari deməkdir.

    e) Çəkiliş ssenarisi
    əsas məsələrdən biri budur. Burda danışdığımız və bizim, sizin yazacağınız ssenari “spec script”dir. Birdə “shooting script”* deyilən şey var ki, ikisidə fərqli şeylərdir. “shooting script” rejissorun işidir. Yəni, deyək ki, siz ssenari yazırsız. Onda siz texniki şeylər və kamera hərəkətlərini yazmamalısınız, bu mövzulara heç girişməməlisiz. Onlara müdaxilə etmək vaxt itkisindən başqa heçnədir. Lakin öz çəkəcəyi filimi yazanlara və ya rejissor ilə birliktə çalışan ssenaristlərə aid deyil bu. Bir misal çəkək:
    “stadiona atılıb, orda subyektiv kamera ilə qaçırıq” yerinə “stadiona atılıb, sanki, gözümüzdən görürmüşük kimi qaçırıq” olmalıdır.

    3. əməl olunmalı təməl qaydalar
    Bu hissə, ümumiyyətlə, ssenari mətninin hansı özəlliklərə malik olduğunu və necə yazılmalı olduğu haqqındadır. ən azında nə ilə məşğul olacağımızı, az da olsa başa düşərik.

    a) ssenarinin müəyyən qaydaları var. bu onu anlaşılmayan bir mətn halına gətirmir. Ssenaridəki yazı texnikaları, özünəməxsus terminləri, mətin başa düşülən mərhələrinin səbəbi, bu mətni hamının oxuması üçün yox, sadəcə sahədə olanlara yazıldığı üçündür. Sseanrini yazmaq, təkcə, yazı mərhələlərini öyrənib, nə gəldi yazmaq deyil. Ssenarist yazdığını həm rejissorun, həm dekoratorun, həm işıqçının gözündən görməyi bacarmalı və buna uyğun yazmalıdır.

    b) bir ssenari yazılanda ən çox iki yazım tərzi ortaya çıxır. Roman və teatr. Yazarkən, istər istəməz insanın iç dünyasına yönəlib, yazdığımızı roman tərzinə yaxımlaşdıra bilərik. əslində isə bunun əksi olmalıdır. Məsələn, “yazarlar çox aqressiv idilər. hətta biri umbaylamaq istəyirdi hamını. lakin, daxildə bir-birlərini sevdiklərini bilirdilər.” cümləsinin ssenariyə heç bir dəxli yoxdur. Yəni, biz yazarların nə aqressiyasını, nə umbaylamaq istəyini, nə də sevdiyini göstərmədik. Roman tərzini bir tərəfə qoyub, yazdığımızı sadələşdirməliyik. Yəni, “yazarlar sözlüyə girəndə, yumruqlarını sıxıb, dişlərini qıcayırdılar. Bir yazar,tez-tez “mouse” işarəsini “umbay” yazısının üstünə saxlayıb, sonra çəkirdi. Amma yazarlar hər dəfə yeni enrty’ni və yazarını görəndə, təbəssüm bütün üzlərinə yayılırdı.”*. Yəni, belə, yazdığımızı, görüntüləşdirməliyik.

    c) ssenaridə sadəcə ekranda görə biləcəyimiz şeylər olmalıdır. Yəni, insanlar, obyektlər, dekorlar. Keçmiş və gələcək, hansısa bir hadisənin səbəbini, ekranda gördüyünüz insaların kimin nəsi (ronaldo, messinin bacısıdır*, tom, jerry’nin atasıdır və s. bunu kimi şeylər) olduğu haqqında yazmaq yersizdir.

    d) ssenarinin ritmi, ekrandaki filmin ritmi ilə uyğunlaşmalıdır. Filmin uzun müddət davam edən səhnələri qısa, və ya əksinə olmamalıdır. Məsələn, “çester heyvanxanasındakı sumatra pələngi məni bir müddət izlədi”. Bu cümlənin heç bir funksiyası yoxdur ssenaridə*. Yəni, bu səhnə filmdə uzun müddət davam edəcəksə, ssenaridə də o qədər səhifə tutmaldıdır.

    e) ssenarinin formatına gəldikdə isə bu öz seçiminizdir. Bildiyim qədər, fransız və amerikan formatları var. fransız formatda akt və təsvir sol tərəfdə olur. Dialoqlar isə sağ tərəfdə. Gah sol, gah sağ deyərkən, birdə, baxırsınız ki, səhifədə boşluqlar qalır. Bu boşluqlar isə öz qeydlərinizi aparmaq üçün əvəzolunmazdır. Amerikan formatında isə çox sadədir. Özüdə kompyuterdə yazırsınızsa, çox rahatdır. Səhnələr. akt və təsvir 15 sm genişliyində, dialoqlar isə 7.5 sm genişliyində olur. Bunu isə office proqramlarında çox rahatlıqla quraşdıra bilərsiniz. Ya da belə şeylərlə məşğul olmayıb, bir başa hazır ssenari proqramlarından* da istifadə edə bilərsiniz.

    4. ssenari yazmağı daha yaxşı öyrənmək və ya ssenarist olmaq
    Ennio flaianoya görə ssenarist “vaxtı olan adamdır”. Jean guy noel isə ssenaristi “ən vacib nömrəsi, özünün yarısı qədər bir konserva qutusuna* vücudunun hamısını soxmaq olan bir cambaz” olaraq tərif edir.

    Bəzilər ssenari işinin 2 mərhələdən ibarət olduğunu deyir. “Ayaq üstə işləmək” və ”oturaraq işləmək”. Birincisi, ssenari yazmağa başlamadan əvvəlki bütün mərhələləri - qeydlər, reportaj və s. - əhatə edir. Bütün bu yığılan bilgilərə dayanaraq, skelet yaratmaq, dramatik quruluş müəyyən etmə, təsvir, tretman yazmaq, dialoqlar, nəticə olaraq, hər növ yazı işinə isə “oturaraq işləmək” adı verilir. Ortalama 4-6 ay vaxt aparır. Və 1-2 ayı isə “ayaq üstə işləmək*”ə gedir. Yəni , yaxşı ssenari yazmaq üçün yaxşı vaxt lazımdır. Tələsmək lazım deyil. Amma 1 gecəyə tam-metrajlı film ssenarisi yazan əjahalar da var*.
    Ssenaristlərin vərdişlərinə gəldikdə isə bu çox fərqli şeylər ola bilər. sadəcə müəyyən saatlarda işələyən, ya da ancaq bir məkanda yazan və s. başqa seçimləri olan biri ola bilərsiz*. Məsələn, guillermo arriga “21 grams”ı yazarkən, ən təsirli yerlərdə, şənləndirici musiqilərə qulaq asırmış. Nəysə, bunlar vacib deyil.

    Yaxşı ssenarist hər şeyi nəzərə alaraq yazan biri olmalıdır. O araştırmağı və müşahidə etməyi sevib, oxumağı da sevən biri olmalıdır. Hər mövzuda bir fikir sahibi və güclü intellektual bazaya sahib olmadır. Hər gün, bir qayda olaraq müəyyən qədər yazmağı lazımdır. Günlük tutmaq da çox öyrədici ola bilər. sonra, bu mövzuda özünü inkişaf etdirmək üçün çox yollar var. qısa hekayə adaptasiyaları etmək, dialoqsuz qısa film çəkmək, ssenari cəhətdən yaxşı olan filmi, izləyib yaxşı* analiz etmək. Müxtəlif ssenariləri ədəbi əsər kimi şərh etmək. Fotoqrafiya, rəssamlıq və teatr kimi kino ilə əlaqəli olan sahələrlə maraqlanmaq. Və favoritim olan, gerçək qəzet xəbərlərindən yola çıxaraq xarakter yaradıb, ssenari yazmaq. Pedro almodovarın “bad education” filminə baxın.

    Bu sahədə özünüzü təkmilləşdirmək üçün kino məktəblərinə də gedə bilərsiniz. Xaricdə və ya burda. Məsələn, bakı film institutu(BFi) bu üzrə təlimlər keçir. Ya da hansısa bir ssenaristin yanında başlamaq olar*. adətən böyük ssenarilərin yazılmasında, ssenaristlər özləri üçün köməkçi* istəyirlər. Amma, məncə, autoeducation* ən doğru seçimdir və daha öyrədicidir. Çox sayıda film və kitab ilə tanış olmaq çox yaxşıdır. Avtomatik olaraq, bu sahədə özünüzü öyrətmiş olursunuz. Lakin bu yetkinliyə çatmaq ən az gündə 2-3 film izləmək deməkdir. Bu isə təkcə kino sahəsində təhsil alanların və ya xüsusi həvəsi olan insanların işidir. Lakin, nə qədər banal səslənsə də kəmiyyət, keyfiyyət demək deyil. Yəni gündə o sayda, bu sayda film izləmək, ayda 10 kitab bitirmək kimi şeylər bizi inkişaf etdirməyəcək, bizə bir şey qatmayacaq*. Nəysə, öz təhsilinizə müəyyən giriş kitabları oxuyaraq başlayın. Ssenari haqqında ümumi fikriniz olsun.

    Oxuya biləcəyiniz çox kitab var. aristotelin “poetika”sı, lajos egrinin “the art of dramatic writing*” kitabı, orhan kemalin “senaryo tekniği ve senaryolar” kitabı və bunun kimi yüzlərlə kitabı rahat şəkildə özünüz tapa bilərsiniz*. əsas oxumaqdır və bu çətin də deyil.

    Bunlar isə elə indicə yükləyə biləcəyiniz Ssenari giriş kitabları*:

    1) michel chion – bir senaryo yazmak – ( https://yadi.sk/i/KcVfuPQjrBcC9 )
    Bu kitab nəinki, ssenari yazanlara, ümumiyyətlə, yazanlara böyük köməkləri olacaq kitabdır. Filmlər üzərindən çox gözəl şəkildə hər şeyi izah edir və bununla yanaşı çox gözəl axıcılığı da var. Bu sahədəki əfsanələrdən biridir.
    2) ötkem başol – senaryo kitabı – ( https://disk.yandex.com/client/trash/Downloads/sinema )*
    Bu kitab isə ssenari haqqında ensiklopedik* nə varsa hamsını özündə ehtiva edir. Stolüstü kitabı da demək olar.
    3) semir aslanyürek – senaryo kuramı - ( https://yadi.sk/i/g5h0XBYSmC7gt )

    Bu kitablar isə bədiiləşdirilmiş ssenarilər(e-book format):

    1) ingmar bergman – yeddinci möhür
    ( https://disk.yandex.com/client/search/ingmar%20bergman/disk )*
    2) tezer özlü – zaman dışı yaşam ( https://yadi.sk/i/ICQP4CSKqBZv9 )*

    Bu kitabları və digərlərini də oxuyub çox şey öyrənmək olar. Amma mütləq bu kitablar oxunmalıdır deyə bir şey də yoxdu. Sadəcə burda yazılanlar sizə ümumi fikir versin, özünüzdə olan fikirlərlə birləşib daha da möhkəmlənsin deyədir. Entry’də Yazılan öyrənmə metodlarının heç birini qəbul etməyədə bilərsiz, sizə uyğun olmaya bilər. ya da ki sizin daha yaxşı fikriniz ola bilər. bu çox gözəl şeydir. Hətta burda yazılanlardan da yaxşıdır. Həmişə öz yolunuzda.

    5. son bir-iki şey
    Yazanda çalışın ki, digər şeylərin* təsirində qalmadan yazın. Təbii ki, istisna halları çıxmaq şərti ilə*. Yəni, istisnalar bir tərəfə, Nə qədər istəsən də orjinal bir şey ortaya qoya bilmirsən, belə olan halda. Bir azərbaycanlı rejissor var idi. olduqca təcrübəli biridir. Sual verdilər ki, “bu aralar hansı filmlərə baxırsız, ümumiyyətlə, çox baxırsız?”. O da:”məncə, rejissor çox filmə baxmamalıdır, bu onun yaradıcılığına pis təsir edə bilər. yəni, siz öz orjinal işinizi yaradıb, ortaya qoya bilməzsiniz*.”

    Birdə, burda yazılanlar istiqamətləndirici şeylərdi, yəni, sadəcə bir entry ilə bir şeyləri öyrənmək çətindir. Yəni, bu entry’dəki yazılanlar ssenarinin heç bir faizlik hissəsini əhatə etmir. Sadəcə səthi olaraq üzərindən keçdik. Lakin bununla doymayıb, daha çox öyrənmək lazımdır. Amma onu da deyim ki, əgər bir insanda ssenari yazmaq istəyi, həvəsi, bacarığı varsa, nəinki bu entry, heç kitabların, filmlərin, kursların, ümumiyyətlə, buradakıların heç biri lazım deyil ona. Sizdə o “şey” varsa, böyük bir informasiyaya, təcrübəyə sahib olmadan da yaza bilərsiniz. Biri var idi*. Yazar idi. daha doğrusu, yazar olmaq istəyirdi. Amma demək olar ki, heç nə yazmırdı. Soruşanda ki, “niyə yazmırsan, nə vaxt başlayacaqsan ciddi şəkildə yazmağa?”. O da deyirdi ki: “birdənə kitab qalıb, klassiklərdən, onu da oxuyum başlıyıram”. indi ondan xəbərim yoxdur. Amma, əminəm ki, oxumadığı bir kitab hələ də qalır. Və ondan da əminəm ki, heçnə yazmayıb. Belə pis çıxmasın, heçnə də yaza bilməyəcək. Çünki, elə bilir ki, ədəbi bir şeylər yazmaq üçün mütləq tolstoy, balzak, dostoyevskini bitirməlidi. Lakin, belə axmaqlıq qəbul olunmazdı. Çünki, biz nə vaxtsa bir şeylər yaratmağa, yazmağa, çəkməyə başlamalıyıq. Və bunu edərkən də fikirləşmirəm ki, biz hər şeyi oxuyub, izləmiş bir olacayıq. Həmişə görmədiyimiz, eşitmədiyimiz, fərqinə varmadığımız şeylər olacaq. Ona görə də yazmaq istəyirsinizsə, elə indi yazın. Bəstələmək istəyirsinizsə, elə indi bəstələyin. Bir şey çəkmək istəyirsinizsə*, elə indi çəkin. Çünki, sonra gec olacaq.

    Qeyd: bəzi yerləri yazarkən, öktem başolun "senaryo kitabı"nın köməyi oldu. belə, razılaşmadığınız, doğru olmayan bir şey, ya da vermək istədiyiniz hər hansı bir məsləhət varsa, mesaj qutusu böyük məmnuniyyətlə açıqdır, buyurun.
    6. Qaydalarını öyrənmək üçün ssenari oxumaq (google-a kino adı və script yaz) və celtx kimi ssenari proqramlarında hekayə yazaraq təcrübə qazanmaq lazımdı.celtx-də bir az yazandan sonra artıq hekayənin hansı hissələrini (xarakter , təsvir , dialoq) necə yazacağıvı , qısaltmaların mənasını , kameranın necə çəkəciyini yazmağı öyrənmiş olacaqsan
    7. Xarakteri inandırıcı və realistik etməyin yolları
    hədəf verməklə , motivasiya verməklə , hekayədə rol/məqsəd verməklə , qorxu verməklə , qüsur verməklə , keçmiş verməklə , bügun üçün hekayə verməklə , zidd xarakteristiklər verməklə , maraq dairəsi verməklə , qəribə davranış verməklə , sevgi verməklə , məğlubiyyət verməklə , iztirab verməklə , perspektiv verməklə