barnum effekti

#elm
facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. Digər adıyla forer effekti. Elə bir effekt ki insanların astrologiya kimi mənasız sahələri * ciddiyə almasını qəşəycə izah eliyir. adını phineas taylor barnum adlanan sirk ustasından * alıb. Bertram forer məllim isə bunu təcrübədən keçirir. Nəysə mahiyyətini belə bir misalla izah edək:
    O məşhur onedio testləri var məsələn. Adam gəlir "verdiyin cevaplara göre ne kadar şizofren olduğunu tahmin ediyoruz" testinə girir, axırda da profilində paylaşır ki, "ay camaat, ehtiyatlı olun, şizofren çıxdım! * ". * yəni adam inanmaq istəyir ki, bu test ona aiddi, məhz onun haqqında bişey deyir, ona görə də bu istiqamətdə suallara cavab verir. Və bir də suallar adətən "bəzi hallarda/ hərdən" tipli olur. E adam istər istəməz seçir. Yəni bu qoroskoplar, fallar ya hamıya aid olan ya da çox qeyri- müəyyən şeylər danışmaqla insanlara başqa seçim vermir. Qısası, barnum effekti də insanların bu cür məlumatları hər vəchlə özlərinə aid etməsinə deyilir.
    2. Əslində bu hər şey də belədir. insan həmişə özünə hər şeyin "ən"ini istəyir. Başına pis bir hadisə belə gələcəksə "ən" pisi olsun ki, sonra danışanda onu vurğulaya bilsin ki, bu nadir insanların başına gəlir.


sən də yaz!