anthropocentrism



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Yunan mənşəli söz olub, insanmərkəzçilik deməkdir. insanı mövcudatdakı bütün varlıqlardan üstün tutaraq dünyanın mərkəzində görən fəlsəfi qavramdır ki, hər şey insana xidmət etməlidir, hər şey insan üçündür fikri ilə çıxış edir.
    sifarişi verən: fövqəl insan
    2. Sofistlərin əsas ideyasıdır:"Mövcud olan və mövcud olmayan hər şeyin ölçüsü insandır".
    4. çox uzağa getməyə gərək yoxdu, dini kitablara açıb baxmağınız bəsdir ki anlayasınız bu fəlsəfə necə qədim tarixdən başlayaraq insanlar arasında kök salıb.
    bugün bir çoxları tərəfindən insanlar tərəfindən təbiətin başına gətirilən bütün problemlərin səbəbi kimi göstərilir bu fəlsəfə. bir qisim isə təbiətin bu vəziyyətə gəlməsində bu fəlsəfənin rolunun olmadığını qeyd edirlər. səbəb olaraq da deyirlər ki, düzgün işləyən və sağlam bir ekosistem insanların həyatda qalması üçün, yaşaması üçün onsuzda lazım olan birşeydi. yəni insan özünü hərşeyin mərkəzinə qoyursa ona sağlam bir ətraf mühit lazım olacaq ki, o varoluşunu davam etdirə bilsin.
    bu fikrin əksi olaraq bir də ecocentrism var hansı ki, insanmərkəzçiliyi rədd edir və təbiətmərkəzçiliyi qəbul edir.
    (bax: ecocentrism)
    5. Bir misal;
    Orta yaşlı azərbaycan qadını ilə meşədə gəzirik. Dələlər var. Qadın dedi ki maraqlıdı görəsən dələ nə işə yarayır? Necə yəni dedim, dedi yəni vəzifəsi nədir, hər heyvanın bir işi var, qoyunu yeyirik, başqasının südü, başqasının dərisi, bəs bunlar nə edir?

    Yəni insana necə xidmət edir demək istəyirdi. Orta yaşlı mülayim və xoşniyyətli bu qadın, onu böyüdən təfəkkürə hələ də asılı qalaraq bütün varlıqların insana xidmət etmək üçün yaradıldığını düşünür. Təəccüblü deyil, zira səmavi dinlərin hamısında insanmərkəzlilik var və bir vaxtlar dünyanın yarıdan çoxu bu dinlərə inanırdı. Zamanla azalır artıq və yox olacaq.


sən də yaz!