azərbaycan islam inqilabı səfsətəsi



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. neçə vaxtdır ki, sosial şəbəkələrdə, facebook "maarifçilər" hərəkatı çevrələrində qorxuyla müzakirə edilən məsələdir. bu səfsətənin bu qədər müzakirə olunması, azərbaycanın oxuyan azsaylı sinfinin də rasional düşüncəyə sahib olmadığını göstərir, ümumiləşdirmə aparıram, amma çox sağlam düşüncəli fərdlərimiz də var.
    ümumiyyətlə, azərbaycanda hər hansı bir ideologiyaya bağlı olan böyük xalq kütləsi yoxdur. xalqının əksəriyyəti kəndçi olan, şəhər mühitinin mövcud olmadığı ölkələrdə xalq normal olaraq, prinsipsiz yaşayır, hadisələrə bayağı yanaşır, ancaq "dolanışıq" dərdi çəkir. azərbaycan, daha doğrusu çar rusiyası, həm sənayeləşmədən, həm də burjua inqilablarından çox kənarda qalan bir coğrafi ərazi olduğuna görə qərb mərkəzli ideologiyalarla çox gec tanış oldu. yenə deyirəm rusiya vasitəsilə. hətta 1903-1905-ci illərdən başlayan neft fəhlələri hərəkatları belə rus fəhlələr tərəfindən təşkil olunurdu. təşkilatlanma işi ruslarındır, azərbaycanlılar çox uzaqdır, təşkilatlanmanın yarandığı mühitdən bixəbərdirlər.
    bütün ideologiyalardan uzaq olan azərbaycanlıları islam inqilabı hərəkatçısı kimi görmək böyük saflıqdır. yenə də islam ideologiyasının inkişaf etdiyi mühitdən uzaq olduğuna və ya sovet ittifaqı tərəfindən təcrid olunduğuna görə belədir. hətta hal-hazırda iranda yaşayan əksər azərbaycanlı belə bu ideologiyadan sürətlə uzaqlaşır, ərdəbillilərdən başqa.
    azərbaycanda islam inqilabının baş tutmayacağının bir səbəbi isə burada dindarların marjinal qruplar olmasıdır. azərbaycanlılar yalnız xırda türk millətçisi olub, hakimiyyətdəkiləri erməni, kürd olmaqla ittiham edə bilərlər. ya da ilhamı heydərin yolundan uzaqlaşma ilə ittiham edərlər, ən çox ikrah oyandıran mənzərədir. elçibəyi də tərifləyən bir ordu var, amma elçibəyin silahdaşlarının sanki o dövrlərdə axcp-nin partiya qərargahının qapı-pəncərəsini belə söküb apardıqlarından xəbərləri yoxdur. aclıq səviyyəsinə çatanda isə yenə də bayağı bir hakimiyyət dəyişikliyi edib, "dolanışıq" üçün tələblər irəli sürərlər. hüquqi sistemlə bağlı bir tələb irəli sürə bilməzlər, çünki hüquqi şüur yoxdur, vətəndaş cəmiyyəti yoxdur, kəndçi ordusuyuq.
    xüsusən islam inqilabının olduğu ölkələr ya dövlətçilik ənənəsi olan, böyük bir millətin dominant olduğu ölkələrdir(iran, misir, pakistan), ya da həmin ölkələrə yaxın, mühitdən təsirlənmiş ölkələrdir. azərbaycan iki kateqoriyaya da aid deyil. dil məsələsi də önəmlidir, azərbaycanlıların islam propaqandasından təsirlənməsi üçün ərəb, fars dilləri vacibdir. bilmirlər. deməli islam inqilabı köklü dövlətçiliklə bağlı olan bir şeydir.
    bir digər səbəb isə artıq iran islamizminin son bir ildə sürətli passivləşməsidir, bu tamamilə iqtisadi səbəblərə bağlıdır. tətbiq edilən embarqolar qaldırıldıqdan sonra iran neftinə itirdiyi bazarları geri qaytarmaq və yeni bazarlar ələ keçirmək üçün islamı arxa plana atmalı idi. qaz və yeni neft layihələrinin başlanması üçün böyük investisyalara ehtiyacı var, ərəb ölkələri ilə artıq iqtisadi istiqamətdə müharibəyə girdiyi üçün radikal şiəlikdən uzaqlaşmalıdır. ərəb dövlətləri da qismən uzaqlaşıb. görünən odur ki, fundamental islamla bağlı olan proyektlərə artıq ehtiyac yoxdur. çünki qanunauyğunluq budur, free market ecomony mərhələsinə gəlirsənsə, ideologiya məhv olmalıdır, istəməsən belə olacaq. çünki free market economy demək, qloballaşmaq deməkdir. qloballaşmaq isə mənəviyyatsızlaşmadır, çox əladır. bu nə qədər davam edəcək, bilə bilmərik. əgər abşdakı seçkilərdə yenidən sosial-demokratlar qalib gəlsə, bu passivləşmə yenə davam edəcək. gələn il iranda baş tutacaq seçkilərdə isə böyük ehtimal, yenə də ruhani seçiləcək. bu da iranın artıq bölgədə şiə köklü islamın yayılması üçün aktiv fəaliyyətlərini dayandırmasını davam etdirəcəyinin xəbərçisidir.
    yenə çox güclü səbəblərdən biri rusiyadır. demək olar ki, eyni ölkəyik, agenturaları çox güclüdür, iranla aralarında anlaşmazlıqlar yavaş-yavaş hiss edilməyə başlayır. bir ilə hər şey aydın olacaq.
    daha bir səbəb isə, azərbaycan xalqı üçün vaxt artıq daralır. 2018-ci il səfalətin pik həddinə çatacaq "dolanışıq" dərdi ilə azar-bezar olan xalqım üçün islam, liberallıq, pox-püsür önəmli olmayacaq.
    tək arzu elədiyim, silahlı mübarizədir. sosial-iqtisadi vəziyyətin fərqində olan, özünün mübarizə formasının tam legitim olmasına və dövlətin mümkün olduqca vahid güc mərkəzi olmaqdan uzaqlaşdırılmasına inanan, zəif icra hakimiyyəti, icra üzərində güclü nəzarətə malik məhkəmə hakimiyyəti, per se government institutları uğrunda mübarizəyə hazır olan insanların apardığı bir silahlı mübarizə. bu artıq fərzdir. silahlı mübarizənin zəruriliyi və potensialları haqda ayrıca entry yazacam.
    2. Ölkənin gedişatı göstərirki nə qədər istəməsəydə 15-20 il ərzində gerçəkləşəcəy çox təəssüfki
    3. bilirsiz əslində sizlərin mülahizələri diqqətə dəyər mülahizələrdir. fərqinə varsaq ki indicə bir boşqab şorba içmişəm ,üstündən də bir black bruin enerji içkisi yanında da bir camel çəkmişəm və bu sözləri yazarkən Dmitri Shostakovich dinləyirəm burdan belə anlaya bilərsiniz ki kəmərlərinizi bağlayın sizə orta statistik azərbaycanlının azərbaycandakı islam və inqılabı haqqında aydın məlumatını oxuyacaqsınız. belə ki, azərbaycanda əvvəl zamanlardan neftin çıxdığı zamanlar da daxil olmaqla xalq tamamilə yozlaşmış təbəqədən pox parçasından ibarət idi. hətta siz mənə umbay da basa bilərsiniz ama deyərdim ki insan nədən yaranıb sualının cavabını verə bilmərəm ama azərbaycan xalqı yüz faiz nastayaşşi poxdan hazırlanıb arada nəsə keyfiyyətli mal vurulub deyə 40 ildə bir 4-5 ziyalı şəxs gəlir onların da 3-4 ü ölür qalan biri də mübarizənin başın atır gedir.indi isə yazımın davamı üçün kompyuterimi götürüb digər otağa keçəcəm bir siqaret daha yandıracağam.
    Beləliklə yazıma davam edə bilərəm. Bəli bu azərbaycan xalqının alnına yazılmış bir qanundur ki inqılab zad bizlik deyil. çoxları deyir ki ruslar olmasa belə olardı,zor olardı hərşey falan filan. Və ya bəziləri də deyir ki yox elə rusların olması əla oldu. Əslinə qalsa ruslar olmasa idi kefli isgəndər filmindəki kimilər neçə neçə maarifçini elə kefli isgəndərin halına salacaqdılar. əvvəl zamandan aranı cırıb gedib avropada oxuyub orada inqılabları görən azərilər geriyə gələndə normal xalqlardakı kimi mübarizə etmək yerinə hər şeyi sikdir etməklə qərara gəlmişdilər. birləşmək və birşey uğrunda nəyəsə nail olmaqdan uzaq azəri gənclər əvvəla qori seminaryasına gedər oradan avropaya açılanlar isə şanslı olardılar. lakin geriyə gəldikdə ya kefli isgəndər kimi olurdular ya da axırları babat milyonçu olmaqla bitirdi. dinin isə bəli hal hazırda ciddi təhlükəsi var. niyə? səbəblər çox aydındır. qatı mental dəyərlərimizin çoxusunun beşiyi dindir. lakin buna din adı verə bilmədiyimiz üçün olubdur sadəcə mental dəyərlər. lakin bunun özü də saxtaçılıqdır. axı nə mental dəyər? bu dəyərlər hamısı bir başa dinlə bağlıdır axı. indi də gördüyünüz kimi ərdoğana haqq verən qəhbə balaları törəməyiylə yanaşı nardaran temaları da yarandı. yenə deyirəm bunlar çox xırda topluluqlardır. heç əhatələşməyi bacarmayan topluluq sözünə belə layiq olmayanlardır. ilham əliyevin atası ilə bərabər səyləriylə ölkənin içinə sıçılması təkcə ilham əliyevin günahı deyil kəndçi respublikaçılar uniləri basıb şostakoviçin,həmçinin çaykovskinin şəkillərinin yığışdırılmasını yerində isə türk və azəri musiqiçi və alətlərinin asılmasını istəyən götü poxlu cəbhəçilər və müsavatçılar da günahkardırlar. inqilablar həmişə başlayanda ruslar tərəfindən başlanıb bu coğrafiyada. azərbaycanlılar isə ümumiyyətlə tək uğuru 89 cu ildə küçəyə çıxmaq idi ki eyni xalq `ala bu qədər şərəf və ləyaqət bəsdir gəlin yenə cındır bir xalq olmağa davam edek ehe` deməsi ilə müharibənin ən qızğın vaxtında xalq öz hökm iradəsini ortaya qoya bilmədi kim gəlsin kresloya göt qoysun dediyi bir vaxtda ölkə yenə sikdirdi. dini inqılab isə hal hazırda yaxşı zəmin yaradır özünə. tabularla böyüyənlər bunu daha çox hissedəcək. sonucu isə hamımızın axırına çıxmasa 2018-2019da ölkədəki iqtisadi vəziyyətin pisləşməsi sonumuzu gətirəcək. çünki şəhər,paytaxt mədəniyyəti qalmayıb insanlar kəndçidir və kənd onların ruhlarındadır. bu tip şeylərlə inqılab olmaz və olsa olsa ancaq dini bir inqılab olar çünki din elə də savad istəmir. xülyalarla bəzədilən dinin sonunda isə silahlı müqavimət də gələ bilər və bunun nəticəsinin ağrısını hamımız kefli isgəndər kimi çəkəcəyik. amma bir kiçik ehtimal isə ondan ibarətdir ki nəhayət kefli isgəndər olağı buraxıb ağlı olan oxumuş savadlı gənclər heykəllərə söyüb omurdanmaqdansa ətrafında evində çöldə bayırda propaqandalar aparmalıdır. nəticədə islam inqılabi xərçənginin və sistemin sonu bəlkə gələr ...
    4. bütün günü "sekulyarlığımız məhv olacaq üüü, siyasi islam, şəriət gələcək ühü-üüüü" deyə zırıldayan "liberallar"ın dəfələrlə oxumalı olduğu başlıqdır. iran inqilabını misal gətirən yazıqların iran tarixindən xəbərləri yoxdur. şah dövründən əvvəllərdə belə ruhani sinifinin cəmiyyətdə üst sinif kimi qəbul olunmaları haqqında xəbərləri yoxdur. azərbaycanda mollaya münasibət necədir? hacıya, din adamına münasibət necədir? cavabı yaxşı bilirik.
    bizim millətdə dinə qarşı olan kinayəli münasibətin səbəbi sovet tərbiyəsidir. ancaq son dövrlərdə ortaya çıxan köksüz islam trendi türkiyədən idxal olunub. çünki türk kanalları, ərdoğan filan tanımayana qədər bizdə hicab yox idi. amma yenə də deyirəm köksüzdür, institutlaşmış bir şey deyil islam bizim ölkədə. a kişi, ən primitiv səbəb, bu ölkədə mənə avtoriteti olan bir din xadimi deyin. bir dənə taleh varıydı, onu da iran tulasından tut fars dölünə qədər hər şey kimi tanıtdılar.
    var başqa biri? məscidlərdə 10 nəfərə moizə oxuyanlar sayılmır, meydana adam çıxara biləcək biri var? neçə adam talehin dalınca getdi? talehin yoldaşları bir qəpik də kömək etmir onun ailəsinə. qardaşını tanıyıram, maşın ustasıdır bütün günü işləyir, talehin ailəsini o dolandırır. özü də deyib mənə bunu.
    islam dininə uyğun həyat tərzi deyilən bir şey də yoxdur, ola bilməz. amma yenə də islam ideyası ilə yaşayan insanlar varsa da, bu belə ümumilikdə ölkədə yox, onun bir neçə bölgəsində mövcuddur. məsələn ölkənin əsas demoqrafik kütləsi olan yerazlar islamı sikinə də qoymur, namaz qılana gülürlər. nəslimizdən bilirəm. gürcüstanlılar məhəmməd, əli haqqında anekdotlar danışır içki məclislərində. qazaxlılar, tovuzlular həmçinin. yəni qərb bölgəmiz. naxçıvanlılar məlum məsələdir. yerdə qalır bakının kəndləri və talışlar. hal-hazırda belə azərbaycanda ən güclü ideologiya olan regionçuluq sizcə hakimiyyət dəyişikliyi ərəfəsində 2-3 talış və nardaranlının təşkil eləyəcəyi mitinqə uduzar? mümkün deyil. yeraz və naxçıvanlı tayfası belə bir şeyə imkan verər? özü də bu iki qrupun mübarizədə necə həyasız olduğunu və əzici çoxluğunu da göz önünə gətirsək. odur ki, bu siyasi islam, dini inqilab məsələsini ələ alanda hərtərəfli baxmaq lazımdır. yoxsa sosial bərabərsizlikmiş, ay nə bilim sekulyarlığı hakimiyyət pis təmsil edir, sekulyarlığı xalq əxlaqsızlıq kimi başa düşür. hansı xalq ala? talışla bakılı? xalq budur? yoxsa bizim "intellegensiya"mızın azərbaycanda varlı və kasıbın eyni təfəkkürdə olmalarından (konservativ, laqeyd, kəndçi) xəbərləri yoxdur? azərbaycanda iki təbəqə arasında uçurum var, biz görmürük? eyni ritorikadan istifadə edən millətdə hansı bərabərsizlikdən söhbət gedə bilər. çox xahiş edirəm, başqa misallar çəkin, iran misalı çox yanlışdır. tarixini oxuyun bu zibilin, o dövrdəki iran elitasını indiki naxçıvan-yeraz feodal tayfalarına tay edirsinizsə, bəsirət gözünüz bağlanıb.
    bu başlığa hər dəfə azərbaycada potensial islam inqilabının niyə səfsətə olduğunu yazacam.


sən də yaz!