can yücel


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink
1 2 »

    1. 1926, istanbul doğumlu türk şair. daha çox şeirlərində kobud, argo sözlərdən istifadə edən şair kimi yadda qalıb. Ankara və Cambridge`də latın və yunan dillərini oxuyub. müxtəlif vaxtlarda səfirliklərdə, tv kanallarında tərcüməçi işləyib. əskərliyini koreyada çəkib.
    bir çoxları şairi sol yönümlü sayır. buna səbəb də, 1971`də Che Guevaramaodan tərcümə etdiyi yazılara görə 15 il həbs cəzası almasıdır yəqin ki. ancaq 1974də əhv çıxıb və azad olunub.
    özündən sağçı və ya solçu olduğunu soruşanda isə belə bir cavab verib:
    - səhər oyananda, şeyiniz əgər sağ tərəfə sallanırsa deməli sağçısınız. yox əgər sol tərəfə sallanırsa, deməli solçusunuz.
    + bəs sizinki hansı tərəfdədi?
    - irəlidə, daima irəlidə. *

    bir də belə bir gözəl dialoqu olub, yadımda qalan:
    - qadından şair olar mı sizcə?
    + niyə olmur ki? biz şeiri şeyimizlə mi yazırıq? *

    həmçinin facebook türk səhifələrinin, şeirlərini paylaşa-paylaşa gözümüzü mazol etdiyi şairdir. ancaq ki, yalnız göz mazol olur. problem şeirlərində deyil yəni, səhifələrdədi.

    və ən sevdiyim şeiri:

    hayatta ben en çok babamı sevdim (1998)

    Hayatta ben en çok babamı sevdim.
    Karaçalılar gibi yardan bitme bir çocuk
    Çarpı bacaklarıyla – ha düştü, ha düşecek –
    Nasıl koşarsa ardından bir devin,
    O çapkın babamı ben öyle sevdim.

    Bilmezdi ki oturduğumuz semti,
    Geldi mi de gidici – hep, hepp acele işi! –
    Çağın en güzel gözlü maarif müfettişi.
    Atlastan bakardım nereye gitti,
    Öyle öyle ezber ettim gurbeti.

    Sevinçten uçardım hasta oldum mu,
    40’ı geçerse ateş, çağ’rırlar istanbul’a,
    Bi helallaşmak ister elbet, diğ’mi, oğluyla!
    Tifoyken başardım bu aşk oy’nunu,
    Ohh dedim, göğsüne gömdüm burnumu.

    En son teftişine çıkana değin
    Koştururken ardından o uçmaktaki devin,
    Daha başka tür aşklar, geniş sevdalar için
    Açıldı nefesim, fikrim, canevim.
    Hayatta ben en çok babamı sevdim.

    və yada düşən bir dialoq daha:
    - niyə ananıza şeir yazmamısınız?
    + anama şeir yazacaq qədər şair deyiləm.
    2. və də;

    Bir Eşi Olmalı insanın!
    Bakarken yüreğinin kabardığı,
    Gözlerinden gözlerine yüreğinin aktığı…
    Aşık olduğu bir eşi olmalı!

    Sabah gözlerini açtığında, yanında olduğunu görüp,
    Şükürler etmeli Yaradana.
    Koklamalı saçlarını uyuyan eşine şefkatle bakıp,
    Usulca dokunmalı yüzüne.

    Bir eşi olmalı insanın!
    Varlığını hissedebilmek için.
    Parmakları titremeli, incitirim korkusuyla.
    Sürekli çağlayan bir pınar olmalı gönlü..
    Kramplar girmeli midesine,
    Onsuzluk aklına geldikçe!

    Bir eşi olmalı insanın!
    Rüzgar O’nun kokusunu getirmeli,
    Yağmur O’nun sesini.
    Elleri yanmalı ellerini tutabilmek için.
    Akşam O’nu görecek diye, pırpır etmeli yüreği.
    Kelebekler gibi olmalı insanın kalbi.
    Ayakları birbirine dolaşmalı heyecandan, eve dönerken eşi.
    Beklemek asırlar gibi uzun gelmeli.
    Gelişi ile sonsuz bir nur dolmalı içine.

    Bir eşi olmalı insanın!
    Yüzüne baktığında, konuşmadan anlamalı derdini,
    Tasasını, öfkesini, sevincini, coşkusunu..
    Güven duymalı, her şeyiyle.
    Başını göğsüne koyup huzurla uyuyabilmeli,
    Tüm düşüncelerinden arınmış olarak.
    Babası, abisi, arkadaşı, dostu, sırdaşı, anası, çocuğu olmalı..
    Şımarabilmeli yanında.
    Kıskanılmalı zaman zaman da..

    Bir eşi olmalı insanın!
    Sabah yolcularken işine, içi acımalı,
    Daha yollarken özlemeye başlamalı.
    Seni şimdiden özledim!

    Bir eşi olmalı insanın!
    Akşam dönüşünü beklemeli sabırsızlıkla.
    Gözleri yollarda kalmalı
    Ve kapıyı çalmadan açmalı..
    Aşkla karşılamalı,
    Hasretle sarılmalı boynuna,
    Özlemle koklayıp öpmeli,
    Yıllarca uzak kalmışçasına!

    Bir eşi olmalı insanın!
    Her günü bir başka güzel olmalı yaşamın,
    Bir başka özel, bir başka soluklanmalı her anında.
    Verdiği hiçbir şeyin yeterli olmadığını düşünüp, kahrolmalı,
    Daha fazla ne yapabilirim diye düşünmeli.

    Bir eşi olmalı insanın!
    Cennetten köşe almışçasına
    Sevdiği, sakındığı, bakmaya kıyamadığı..
    Her bir hücresinden aşkın fışkırdığı,
    Çölde okyanusu yaşadığı bir eşi olmalı insanın!

    Ben seni ölene dek seveceğim boş laf !
    Ben seni sevdikçe ölmeyeceğim.
    3. halime tercumandım

    sözümona insandım
    hamsiydim buğulandım
    koynumdaki hatunu
    havva anamız sandım
    beyazıt kulesiydim
    hem kumkapıdaki yangın
    arap itfaiyeciynen
    kendi derdime yandım
    pir sultandım abdaldım
    düz rakıya dadandım
    çekip çekip kafayı
    anacığımı andım
    banazdaydı bazlamam
    ve radyodaki reklam
    yaşamı yandaş sayıp
    bana bir ekmek bandım
    arşa vardı feryadım
    firazda kör kadıydım
    kararsızlıktan cayıp
    katlime karar aldım
    gül benizli isyanım
    eksi çıktıkça kanım
    arta durdu bicanım
    ben ölsem ölsem bile
    dipdiri o sol yanım
    4. Bir programda biri zeng edib Can Yücele deyirki,''Bəs sizin bir kitabınız var,amma şair sayılırsız.''...Can Yücel də deyirki,''Məhəmməd peyğəmbərin də bir kitabı var, o da peyğəmbər sayılır''
    5.
    --sitat--

    sabah 9, akşam 18
    sonra başka mecburiyetler
    sıkışıp kaldık.
    sırf yeme, içme, barınmanın bedeli
    bu kadar ağır olmamalı.

    hayatta kalabilmek için bir ömür veriyoruz.
    bir ömür karşılığı, bir ömür yani.
    ne saçma...

    --sitat--
    6. bir dəfə can yücel haqqında belə bir şey oxumuşdum. deməli, can yücelin əskisi həmişə tüstülü olub. 80-ci illərdə bir məclisdə süleyman dəmirəli təhqir etdiyi üçün məhkəməyə verilir. amma səhhəti həbsdə yatmağa uyğun olmur. səs kasetlərində deyib-demədiyi dəqiq aydın olmur, amma can yücelin söyüşcül olduğunu bilən media “can yücel dəmirələ dəyyus dedi” şəklində tirajladığı üçün iş böyüyür. məhkəmə başlayır. hamı danışır, söz can yücelə verilir. can yücel müdafiə əvəzinə bu lətifəni danışır : 'bir məhlədə yetim, kimsəsiz bir qızcığazı namazı-niyazı yerində bir pirani qoca himayəsinə götürür. qız rahatlığa çıxandan sonra
    baqqalın köməkçisi ile cükküldəşməyə başlayır, bir gün də hay düşür ki, qız hamilədir. qonşular
    qızın üstünə düşür : kimdəndi bu uşaq? qız qorxusundan onu himayəsinə götürən qocanı nişan verir. imanlı qoca bu iftiradan sonra yeyib-içməkdən kəsilir, evdən çölə çıxmır. dərddən ürəyi partlayıb ölür. o biri dünyada allah qocanı yanına çağırtdırır.qoca kədərli və əndişəli halda allahın hüzuruna çıxır.'urəyini sıxma,' - deyir allah, 'mən səni yaxşı başa düşürəm. mənim də
    adımı (bgax: məryəm) adında bir faniylə çıxardıblar, neçə əsrdir namusumu təmizləyə bilmirəm.'
    7. allen ginsberg şeiri.deməli, babalar 90cı ildə kumkapıda görüşüblər, bir-birlərinə şeir yazıblar.ginsbergin can yücelə yazdığı şeiri can yücel aşağıdakı kimi tərcümə edib:

    Aynalar insan değil
    Aynalar insan
    Hem de ikisi
    Hem insan hem ayna
    ister Manhattan’ın doğu yakasında
    ister boğaz şehrinin Kumkapı’sında
    Herkes yalanları söyler
    Doğruları söyleyerek
    Yeni rakı masasındaki sarhoş ağızlar bile


    19.06.90
    8. bir dəfə bir proqramda Can Yücel ilə mhpli bir eks-deputat mübahisə edirmiş.Mhpli deputat Nazim Hikmet haqqında nəsə xzoş olmayan bir söz deyir.Deyir ki,Nazım Hikmetin anası Yahya Kemal ilə münasibətdə olduğu üçün Nazım Hikmet solçu olub. Qeyd edim ki,Yehya Kemal sağ görüşlü bir şair idi. Nazım Hikmet haqqında bunu deyən adama Can yücel "BƏS SƏNiN ANAVI KiM sikdi ki,sən sağçı oldun ???" deyir.
    9. Gök gürültüsünden korkup,
    Yamacıma sokulan sevgilime,
    Sarıl bana, sarıl sarıl, öp öp öp beni dedim.
    Baksana Allah yıldırımlarla resmimizi çekiyor. (can yücel)
    10. her şey sende gizli şeirini özgüvensizliyin dibinə vuranda oxumaq lazımdır. insanı həyata geri qaytarır.
1 2 »


sən də yaz!