eva morales



əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Boliviyanın keçmiş bolivarçı prezidenti (2006-2019). 2019-cu ilin noyabrın 11-dən ABŞ dəstəkli sağçı qüvvələr tərəfindən istefaya məcbur edilərək devrilən daha bir anti imperialist latın amerika rəhbəri. Salvador alyendedən fərqli olaraq silahlı çevriliş formasında devrilməsə də, aktın mahiyyətində çevriliş məqsədi olub. Sözdə demokrat qruplar bir diktatorun devrildiyini və demokratiyanın qalib gəldiyini iddia etsə də, qalib gələn neo liberalizm, imf, ifrat sağçılıq, aborigenlərə qarşı faşizm, neo kolonializm və imperializmdir. Demokratiya qalib gəlməyib, gəlməyəcək də, dünyanın maliyyə mərkəzli dövlətləri çevrə dövlətlərində demokratiyanı yox, neo liberalizmin qızıl hərflərlə yazılmış qanunlarına itaətkarcasına uyan hərbi xuntaları, faşist rejimleri dəstəkləyir. Onlar çevrə ölkələrində demokratiyanı yox, diktaturaları dəstəkləməkdə maraqlı olurlar.

    imperializm latın amerikasında sosializmə, bolivarçılığa, bir sözlə hər cür anti imperialist fikirlərə, hərəkatlara və sistemlərə tab gətirə bilmir. Bunun nəticəsidir ki, bu gün boliviyada bir çevriliş baş verdi. Çevriliş nəticəsində devrilən prezident 40% səs toplayaraq və rəqibini ancaq 10% səslə qabaqlayaraq seçkilərdə qalib gəlmişdi, daha bizimki kimi 90% səslə yox. Müxalifətin yap müstəmləkə rejiminin başı ilə bərabər tutduğu morales belə, sadəcə 40% səslə qalib gəlmişdi. Onun təkrar-təkrar prezident seçilməsi isə sadəcə neo liberalizmə xeyir etdi. Bundan sonra isə boliviyanın qazandığı bütün nailiyyətlər bir-bir neo liberalizm tərəfindən həzm edilərək məhv ediləcək. Boliviyanın moralesin ilk dəfə seçildiyi andan etibarən əldə etdiyi uğurlarını xronoloji qaydada nəzərdən keçirəndə yaşadığı çevrilişin səbəbini başa düşmək olur: ölkənin təbii qaz sənayesi milliləşdirildi, savadsızlıq azaldıldı, yoxsulluq azaldıldı, beynəlxalq səhiyyə təşkilatı tərəfindən bütün dünya üçün model deyə bəhs edildiyi, başda ölkənin kənd, rayon ərazilərinin sakinləri olmaqla yoxsul vətəndaşlar üçün əlçatmaz olan səhiyyə sistemi pulsuz hala gətirildi, ölkə imfdən tam müstəqilliyini elan etdi, ölkənin üçdə ikisini təşkil edən aborigen xalqın vəziyyəti yaxşılaşdırıldı və s. və i. Bunları saymasaq, təkbaşına sistemin anti imperializm xəttini müdafiə etməsi belə, ABŞ kimi kapitalbaşıların morales kimilərə dözə bilməməsi üçün kifayətdir.

    Qeyd etmək lazımdır; morales bir marksist deyil və deyildi, milliyətçi və anti imperialist bir ideologiya olan bolivarçılığı müdafiə edirdi. inqilab yerinə təkamülə, sistemin kapitalizmin parçalanmadan transformasiya edilə biləcəyini irəli sürən 21-ci əsr sosializminə inanırdı. Vaxtilə alyende də məhz bu yolla getmişdi, hətta möhtəşəm bir uğur olan cybersyn layihəsinə imza atmışdı, lakin taktikanın yarıtmazlığı məğlubiyyətinə zəmin hazırladı.


sən də yaz!