20-ci əsr azərbaycan burjuaziyası



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. hər ölkədə burjuaziya fərqli səbəblər və tarixi proseslər nəticəsində yaranıb. türkiyədə burjuaziyanın yaranması tarixi absolyut monarxiyadan konstitusiyalı monarxiyaya keçid ilə bağlıdır. osmanlıda 1876-cı ildə qəbul edilən konstitusiyaya əsasən padşahın rolu azaldılır və parlament, məclis yaranır. 1-ci məşrutiyət adlanan bu dönəm türk aydınlanmasının yaranışı olaraq tarixə həkk olunub*. atatürkün də içində olduğu gənc türklər çoxlarının zənnetdiyinin əksinə bu prosesi baltalıyır. nəysə keçək özümüzə.
    azərbaycan burjuaziyası köklərini maariflənmənin başlamasından alır. 19-cu əsr azərbaycanında siyasətdə rusların və farsların, cəmiyyətdə isə dinin hökmranlığı gənc və təhsilli azərbaycanlıları əsəbiləşdirir. fərqli-fərqli mətbu orqanlarda özlərini göstərən bu azərbaycanlılar türkləşmə, islamlaşma * və avropalaşma-firəngləşməni qəbul edirlər. ilk dəfə bunu kəşkül qəzetində əli bəy hüseynzadə qeyd edir. sekulyarizmi mənimsəmiş bu insanlar yavaş-yavaş öz mübarizələrini təşkilatlanmış və rəsmiləşdirilmiş şəkildə aparmağa başlayırlar. partiyalar qururlar, toplantılar keçirirlər və s. 20-ci əsrdə buna paralel şəkildə azərbaycan solçuları da çar imperiyasına qarşı təşkilatlanmağa başlayırlar. azərbaycan burjuaziyasının sosiologiyasına gəldikdə isə araşdırdığım qədəri ilə onların əsasən agnostik/deist olduğunu, fransız mədəniyyətini mənimsədiyini deyə bilərəm. hətta səhv etmirəmsə nəsib bəy yusifbəyli link * ayşə adlı qızını fransada təhsilə yollayıb alisi adı ilə orda yaşadırmış. azərbaycan burjuaziyasının ən önəmli isimlərinə gəldikdə isə, bunlar fətəli xan xoyski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, mustafa ağa vəkilov, nəsib bəy yusifbəyli və başqaları idi. 1918-ci ildə qurulan cumhuriyyət 20-ci əsr azərbaycan burjuaziyanın tam qələbəsi olaraq qəbul edilə bilər.
    p.s. belə əcdadlarım olduğu üçün qürur duyuram


sən də yaz!