da də


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. həm yerlik hal şəkilçisi həm də bağlayıcıdır.yerlik hal şəkilçisi vəzifəsində içlənəndə yəni nəyinsə yerini bildirəndə sözə bitişik yazılır(yolda,kənddə,dağda).amma bağlayıcı olanda yəni həmçinin mənasında işlənəndə ayrı yazılır məsələn almaniya da fransa da ieöyə aiddir.
    2. ömrümüzü günümüzü qayırıblar, imkan vermirlər rahat nəsə oxuyaq, fobiya yaranıb artıq ki, bu dəqiqə yenə da də`ləri bitişik yazacaqlar.
    bitişik yazacaqlar demişkən, sağ olsunlar bitişik yazanlara şükr edirik artıq, bitişik olmalı yerlərdə ayrı yazanlar sayəsində.
    hə bir də bitişik olmalı yerdə ayrı, ayrı yazılmalı olan yerdə isə bitişik yazanlar var, onlar haqqında nəsə demək istəmirəm.
    sözlükdə də az deyil səhv yazanlar.
    3. dünən qrammatika kitabı tapıb oxumuşam ancaq yenə başa düşmədim da də söhbətini. ya da məsələn bu vergül qoymağı. bir cümlə yazmaq üçün hər dəfə on-on beş dəqiqə vaxt sərf edirəm ki necə yazsam düz çıxacaq. *
    4. yer və hərəkət bildirən sözlərdə bitişik yazırsan. digərlərində ayrı yazırsan.
    5. Bunu səhv salmaq dil bilgisizliyilə yanaşı, diqqət pozuqluğunun da əlaməti ola bilər. Şəxsən mən bir neçə dəfə özümdə səhv tapmışam və mənə yəqin olub diqqətsizlik sonucu bu baş verə bilir. Qınamamaq lazımdı
    6. Qrammatikamızın qlobal problemlərindən biri də «da», «də» ədatları və bağlayıcılarının "-da", "-də" yerlik hal şəkilçilərindən fərqləndirilməməsi, bitişik yazılmasıdır.

    Əslində, məsələ çox sadədir:
    1. Ədatlar və bağlayıcılar ayrı, şəkilçilər bitişik yazılır.
    2. Söz Kimdə? Nədə? Harada? sualına cavab verirsə, deməli, -da, -də şəkilçidir və bitişik yazılır.
    3. iştirak mənasını verən da, də bağlayıcıları və da, də ədatları isə ayrı yazılır.
    Məsələn:

    Şəkilçi kimi:

    Məndə çoxlu otaq bitkisi var. (kimdə?)
    Sizdə bu barədə məlumat var? (kimdə?)
    Bergen şəhəri Norveçdə yerləşir. (harada?)
    Kitabda bu barədə heç nə deyilməyib. (nədə?)

    Bağlayıcı kimi:

    Mən də ora gedəcəm. ( həmçinin mən, həm də mən)
    Bəs sən də gələcəksən?
    Norveç də Skandinaviya ölkəsidir?
    Artıq qaranlıq gec düşür, havalar da isinir.

    Ədat kimi:

    Belə də vicdansızlıq olar?
    Gəl çıx da!

    Cümlədə həm bağlayıcı, həm də yerlik hal şəkilçisi:

    Məndə də o kitabdan var.
    Sizdə də işıq yoxdur?
    Norveçdə də hava soyuqdur.

    Bağlayıcı, ədat və yerlik hal şəkilçiləri birlikdə:

    Məndə də o kitabdan var da!
    Norveçdə də hava soyuqdur da!
    Mən də elə onu deyəcəkdim də!

    *


sən də yaz!