sosial fobiya



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. əvvəla onu deyim ki, bir vaxtlar elə bilirdim məndə sosial fobiya var. çünki toylara gedəndə* heçvaxt yemək yeyə bilmirdim ki, indi də belədir, lakin, 2 ilə yaxındır toya zada getmirəm. başladım özümü sorğu- sual eləməyə ki, balam mən nöş yemək zad yemirəm. adam da toydan evə qayıdanda soyuducuda eşələnər? camaat toy var deyə səhər yeməyini də yemir ki, mədəsi "tam kvamında" olsun. güplədikcə güpləsin ey nəyi var, bütün gecəni. elə biraz sorğu-sual eləyəndən sonra özümü, başa düşdüm ki, yox qardaş, fobiyadan deyil. israfçılığın həddi-hüdudu yoxdu toylarda və salatın 27-ci növünün süfrəyə qoyulmağı sevindirmir, tədirginlik, gərginlik yaradır yeməklərin keyfiyyəti haqqında. istər-istəməz belə şeylər iştahanı küsdürür. hə bir də, toy salonundan gələn iylər də ayrı mövzudur. hə iki də, gələnlərin "bismillah" demədən süfrəyə oturan kimi qolların çırmalayıb yeməyə girişməkləri də ayrı mövzudur.
    gələk sosial fobiyaya. hansıki məndə yoxdur.* *
    yaxşı niyə sevindiyimi də deyim sonra keçim mətləbə*. çox zibil şeydi qardaş. vaxtında tərpənməsən sel məhəllənin zir-zibilin yığıb həyətə gətirən kimi, dalıyca nə mundar psixiki xəstəliklər var hamısın gətirə bilir. elə biri panik atak.
    sosial fobiya bir və ya bir neçə sosial vəziyyətlərdən qaçınmaqdır. məsələn biriynən tanış olmaq, kiminsə fikrinə qarşı çıxmaq, çoxluq olan yerdə yemək yemək*, ümumi tualetlərdən istifadə etmək*, çoxluğun qarşısında nitq söyləmək, party-yə getmək və s.
    sosial fobiyası olanlarda qızarmaq, tərləmək, titrəmək kimi zadlar müşahidə olunur. bu da özlərini daha pis hiss eləməklərinə gətirib çıxardır. kənardan görən birinin bunu ələ salacağından ya da gülünc görünəcəyindən qorxur. bu qorxu da yavaş-yavaş həmin adamı iş fəaliyyətindən uzaqlaşdırır. çünki qaçınmalar öz ətrafında divarlar hörməyin başlanğıcıdır. divarlar hörüldükcə onlarla arasındakı məsafə azalır və get-gedə boğulacaq həddə çatır. bu ya müalicəni tətikləyər ya da manic depression-u.
    qadınlarda kişilərdən daha çox müşahidə olunur. hər 8 nəfərdən birində görülür, bla bla blaa..
    ən çox maraqlandıran suallardan biri səbəbidir ki, o da hələ ki, məlum deyil*.
    bir çox sosial fobiyası olan adamların əqrabalarında da aşırı utancaq, sosial fobik adamlar var. özünə inam əksikliyi adamın beləcənə evini yıxır. amma sıkı durun! müalicəsi var. 10-12 seans cognitive behavioral therapy, bir-iki özünə inamı artıran egzersislər vəssalam. yavaş-yavaş adam olacaqsan. hə, bu aşamaya, sən de mərhələyə gəlmək üçün götdən əlavə pul da lazımdı. göt niyə lazımdı? ona görə ki, terapiyaya başlayanda istədin-istəmədin ümidsizlik olur. öyrəşmisən axı uğursuzluğa, looserliyə, ona görə də elə bilirsən ki, bu da kömək eləməyəcək. amma məsələ belə deyil. axıracan gedib uğura hoppana bilərsən.
    terapi-merapi hərrəyəcək zadda deyilsənsə onda otuzdur özüvü qabağunda başda həyat dərsi keçməyə. bir-iki dənə sual ver özüvə, cavablandır. ala bir fikirləş də bə nöş bu vəziyyətdəsən.
    hansısa məmiş durub sənə güləcək səhv eləsən? onda hırıldamağı öyrən.
    danışanda kəkələdün? birdə kəkələ mırtdaş sonra söhbətə davam elə.
    camaatın içində yemək yeyəndə ağzından tökülər, hamı görər? elə başla ağzından tökə-tökə yeməyə gör bir necə reaksiya verəcəklər?
    tamam, tamam danışmaq asanddı düzdü. amma inan mənə o "kənardakı" üçün də asanddı. elə orda gördü orda da qalır. sənin özüvü öldürməyivə dəymir. düşündüyün kimi gecə yuxusunda sənin pərt olduğun anı görmür, təkrar-təkrar kimi görsə danışmır, bütün gün beynində o görüntüləri fırlatmır. bütün bunları düşünərək həyatını korlayan sən özünsən.

    (bax: allah başqa dərd verməsin)
    2. internet əsrinin əsas problemi. məsələn facebookda kimlərləsə danışırsan, o şərh yazır bu şərh yazır, divardan divara uçursan, sonra şəhərə çıxırsan ki, bu nədi ala, həmin adamlar səni görür amma salam belə vermirlər. Xəstədirlər çünkü, utanma, çəkinmə hamısı sosial fobiyadır.
    3. normal münasibətinin olduğu, hətta sevdiyin insanları küçədə görəndə görməzlikdən gəlməyə çalışmaqdır.
    4. dost-tanışla masa arxasında oturanda sәnin alçaq sәslә etdiyin zarafatı dostunun eşidib, yüksәk sәslә deyib bütün masanı güldürmәsinә vә hәmin kruqda zarafatcıl oğlan kimi tanınmasına sәbәb olan şeydir.
    5.
    (youtube: )
    6. 5-6 ildir əziyyət çəkdiyim lənətə gəlmiş psixoloji xəstəlik. Bu xəstəlik elə zibil bir şeydi ki, heç onun varlığından belə xəbərin olmur. Belə bir misal deyim: bir gün avtobusda gedirəm, ən arxada oturmuşam qabaqda 2 dənə qadın söhbət edirdi. Mənim enəcəyim dayanacağa çatanda mən necə enəcəyimi bilmədim, yəni qorxdum qadınlara deməyə ki, çəkilin düşürəm. Daha sonra qadınlar düşdü və mən evə piyada qayıtmağa məcbur oldum. Yəni sosyal fobiya məhz belə bir şeydir. Həyatımda heç dostum olmadı, universiteti güc bəla oxuyuram (çünki dərslərdə iştirak etməyə çəkinirəm) yəqin ki, bitirəndən sonra da yaxşı bir işim olmayacaq. Ən adi bir misal daha metroda bir insan mənə baxanda belə mən həyəcanlanıram. Xarici görünüşümü bəyənmirəm, ictimai yerlərdə utanıram və daha nələ nələr.. siz siz olun bu xəstəliyə tutulmayın.
    7. Çox cındır xəstəlikdi, bu xəstəliyə tutulmamağımı barəsində xəbərdarlıq edənlərə borcluyam. Nə yaxşı ki onlar var və biz sayələrində təhlükənin fərqinə varırıq. Te allam.. -*
    8. Mağazada satıcı sizə atanda dönüb heç nə deyə bilməməkdi
    9. bir müddətdən sonra özünüzü yavaş- yavaş da olsa qəbul etmə prossesi başlayır. həmişə sizə çətin gələn,ama özünüzü etməyə məcbur hissetdiyiniz cəmiyyətə çıxmağa artıq ehtiyac duymursuz,çünki onların bir hissəsi ola bilməyəcəksiniz reallığını dərk edirsiniz. heç vaxt 10 metr qarşınızda gedən oglan qədər özünə inamlı addım atmayacaq ,dayanacaqda oturan kişi qədər ətrafı vecinə almayan biri ola bilməyəcəyinizi anlayırsınız. Ətrafda hamı sizə baxır,və ya bunun belə olduğuna inanırsınız. Əslində ikisinin arasənda fərq yoxdur,çünki reallığın nə olduğundan asılı olmayaraq hər insanın öz reallığı var və hərdən bunun səhv olduğunu bilsəniz belə beyninizi yeyən bu fikirdən qurtula bilmirsiniz. bu hemin o fikirdirki sizə rahat addım atmağa,qollarınızı sərbəst buraxmağa,danışmağa imkan vermir. Əvvəllər,bunları etmək üçün özümü məcbur edirdimsə də son vaxtlar alınmadığının,edilənlərin ancaq özümü aldatmaq olduğunun fərqindəyəm. Ünsiyyət prossesindəki saxta jestler,mimikalar,cümlələr artıq məni iyrəndirir,və etmeyə məcbur hiss etdiyim bu şeylər nələrisə yoluna qoymaq yerinə olduğum insana nifrət oyadır.

    bu teatrı ömrünüzün axırına kimi,hər gün davam etdirməli olduğunuz fikri sizi daha da dibə aparır.


sən də yaz!