39 yazar 30 başlıq və 104 entry
yenilə | gündəm | top


recep ivedik 5 15 yalnızlığın ən çox anlaşıldığı anlar nürnberq qanunları van den budenmayer həsəd aparılası qadınlar 6 məktəbin sadistik inşa mövzuları 2 jagdkommando bıçağı the godfather jagdkommando googlism 2 sözlük yazarlarının dinləməkdən bezmədiyi mahnılar pis günlərdə insana güc verən sözlər 4 uşaqlıqda heyvanlara verilən işgəncələr 8 da/də-ni ayırmayan insan 2 sinəsi tüklü şair 4 lexi belle insan haqları vilayət hacıyev nihat doğan qatır 2 parov stelar təkcə mənmi edirəm deyə düşünülən şeylər 2 elçin imanov you are my sunshine lope de veqa tofiq bayram yusif həsənbəy martin luther king göksel tinder xizək 2 skiing siqaret 3 ən bəyənilən inci sözlük entryləri 2 the wall nikolay vavilov sherlock 4 zülfüqar əhmədzadə nəriman süleymanov oslo, 31. august geliyoo.com aclıq 2 monica belluci 2 ilham əliyev sözlük yazarı olsa seçəcəyi nick 3 nanni moretti tualetdə siqaret çəkmək 2 coca-colanın neftdən baha olması 3 2050dən sözlük başlıqları 4 akif islamzadə 2 nida vətəndaş hərəkatı 2 qız tutmağın yolları 3 mean.io glam rock ən yaxşı film soundtrackları 2 pedant qanqrena məşədi əzizbəyov sipər reyd anton denikin əli vəliyev carpe diem 2 eristika mehman hüseynov sumqayıtın muxtar respublika olub amerikaya birləşməsi yazarların prezident olacağı təqdirdə edəcəyi islahatlar 2 səid faiq abasıyanıq binyamin netanyahu








determinizm



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. Felsefeden dilimize tercüme olunuqda "sebebçilik" telimi olaraq adlandırılan felsefi cereyan sebeb-netice elaqelerinde her şeyin bir sebebi olduğunu ve hansısa bir sebebin konkret bir neticeni yaratması,eyni sebeblerin eyni mühitde eyni bir netice vereceyini müdafie eden telimdir.
    2. "tarixde ne olubsa, ele olması gerektiyi ve başka cür olmayacağı üçün olmuşdur"
    (bax: karl marks)

    bütün hadiselerin bir sebebi olduğunu müdafie eden felsefi axım.
    5. qısaca; dondurulmuş bir zaman dilimində materiyadaki, təbiətdəki bütün cisimlərin, atomların, atom altı zərrəciklərin mövqeylərini və onlara təsir edən qüvvələri hesablaya bilsəydik onların keçmişdəki mövqeylərini və gələcəkdə necə olacaqlarını hesablaya bilərdik. yəni keçmiş və gələcəyi görə bilərdik deyir determinizm. bu fikirlər dinlərdəki qədər, tale, alın yazısı kimi möhvumlarla qarışdırıla bilər, ama qətiyyən qarışdırılmamalıdır. ortada bir səbəb-nəticə əlaqəsi var və deterministlər bu səbəb-nəticənin big bang'dən bu yana başladığını deyirlər. böyük partlamadan sonra zərrəciklər hərəkətə, yayılmağa başlayıb və bir-birinin hərəkətlərinə bağlantılı olaraq irəliləyiblər. bu fikirlərin ən güclü müdafiəçisi pierre simon de laplace olub və bu hərəkətləri hesablaya bilən laplace şeytanı deyə bir virtual yaratıqdan bəhs edib. bəhs etdiyimiz bütün zərrəciklərin mövqeylərini, sürətlərini və onlara təsir edən qüvvələri hesablayan virtual bir yaratıq.

    determinizmə qarşı ən böyük fikir isə Werner Heisenbergin ortaya attığı Müəyyənsizlik prinsipi olub. heisenberg, laplacenin bəhs etdiyi bu hərəkətlərin və mövqeylərin hesablana bilməsinin mümkünsüzlüyünü isbat etmiş və bu səbəblər 1920ci illərdə nobel almışdır.

    (bax: Müəyyənsizlik prinsipi)
    (bax: laplace şeytanı)
    6. Kainat və ya kainatdakı hadisələrin ya da bir elmi disiplinin sahəsinə daxil olan bütün əşya və hadisələrdən əvvəl bəlli olan, onla­rın elə olmalarını məcbur hala gətirən xüsusi qanun və ya güclərin təsiriylə meydana gəldikləri­ni iləri sürən termin. qısacası, hər hadisənin maddi və ya mənəvi bir sıra səbəbləri nəticəsində qəbul edilən fəlsəfi görüşdür.
    7. həyatın təməl fəlsəfəsidir. determenizm ölçülə bilərlik və ya hər şeyi bilmə istəyi üzərindən istənilən fəlsəfədir, yəni şəhər həyatı ilə misal göstərə bilərik. məsələn, həftəsonu maaş, ikinci gün paltar, üçüncü gün kitab alacam. bu arzuların dəqiqliyi məni rahatladır və mən determenistik bir həyat yaşayıram şəhərdə. əgər mənim zehnim yeniliyə açıqdırsa və Var olanla bir başa kontaktdayamsa hər an yenilənmə gedir və bu determenizmin içinə edir.
    fəlsəfi və ya düşüncə tarixindəki arxa planı isə teizmdən deizmə keçiş əsnasında içinə düşülən fəlsəfi cərəyandır. çox maraqlı sərhəd xətləri var, hansı ki Abbasi dönəmində də güclü şəkildə istifadə olunub.
    8. çoxlarının yanlış bildiyi kimi yalnız səbəbiyyət əlaqələrindən deyil,eləcə də qeyri səbəbiyyət əlaqələrini özündə birləşdirən təlim. latıncadan dilimizə tərcümədə ayırd etmək,ayırmaq kimi mənalara gəlir. determinizmi səbəbiyyət əlaqələri ilə eyniləşdirmək olmaz. determinizmə hadisələr arasında münasibətlər öyrənilir.bu səbəbsiz və ya qeyri səbsiz baş verə bilir.
    (bax: indeterminizm)
    (bax: nomoloji determinizm )