J. De Molei


187   0   0   0
J. De Molei 4.nəsil yazar
reytinq xalı: 500
karma xalı:-45
entry sayı:187
izləyənlər:3
sifariş sayı:0

son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| saxlanılanlar| lövhə/blog
(youtube: )


sevgi Mhc adı verilən genlər bütün ömürlərini bizi immunologi baxlmdan müəyyən etməklə keçirən proteinlər yaradırlar.bu proteinlər bizi və hüceyrələrimizi tanıdıqları üçün vücudumuza girən yad cisimləri və patogenləri də tanıyır,onların xəstəliyə yol açabiləcək mikroorqanizmlər olduğunu anlayır və biokimyəvi qorunma mexanizmasını hərəkətə geçirən siqnallar yollayırlar.orqan transferində çox önəmli rol oynayırlar və yad orqanların rədd edilməsinə bu genlər səbəb olur. insan genomunda yer alan bir çox gen kimi insandan insana fərqliliklər göstərir.misal leykoz kimi xəstəliklərin müalicəsi edilməsi üçün uyğun kəmik iliyi donoru tapılmasının çətin olması bu səbəbdəndir. Qısası,aparılan təcrübələrə görə siçanlar öz aralarında mhc genləri fərqli olan qarşı cinslərlə çiftləşirlər.bütün siçanlar özlərindən fərqli mhc geni daşıyan qarşı cinsi seçir.bu təcrübələr təbii ki, insanlar arasında,kiçik koloniyalar halında yaşayan 35.000 nəfərə yaxın insan olan Hutterci Qardaşlar adlanan toplum arasındada aparılıb.bu insanlar qatı sosyalist və kotolikdirlər və öz aralarından xaric başqa heç kimlə ailə qurmurlar.həmin bu təcrübələr bu cəmiyyət arasındada aparıldıqdan sonra görülürki qarşı cinslər bir birilərini mhc genlərinin təsiri ilə seçirlər eynilə siçanlar kimi.yəni hər bir şəxs özündən fərqli olan mhc genə sahib qarşı cinsi seçir,təbii ki, bilmədən.maraqlıdır bir immun sistemi necə bu qədər seksi ola bilər?.fərqli mhc genə sahib qarşı cinslərin bir birilərini seçməsi (təkamül baxımından) son dərəcə faydalı olduğu artıq bilinir.insanın genetik baxımdan özündən fərqli bir qarşı cinsi seçməsində fayda var.bütün insanların dna'sında mənfilər,xəstəliklər olur,amma dna qüsurunun tipi və yeri bizimkiylə eyni olan,yəni eyni xromosomun eyni nöqtəsində eyni dna qüsuru olan qarşı bir cinsi seçməzsek,gələcəkdə olacaq uşaqlar bir o qədər sağlam olar,bir valideyndən gələn dna qüsuru digər valideyndən gələn normal dna örtəcək.bəlkə buna görə iç evlilik təhlükəli və doğulan uşaqların qüsurlu olmasına səbəbdi.yaxşı, biz bəyəndiyimiz bir qarşı cinsin bizimkilərlə bənzər mhc genlərinə sahib olub olmadığını necə bilərik? təbii ki, qoxuyla.feromonlar (hər birimizin yaydığı gizli qoxular) bir partner seçiminə təsir edir.qarışıq bir genetik kod parçası vücudun qoxusuna necə dönür? .bəlkədə bunun səbəbi dərilərimizdə daşıdığımız bakteriyalardan qaynaqlanır.bakteriyalar vücud qoxusunu yaradır və dəyişdirir.qoxunun necəliyi qismən bakteriyanın növünə bağlıdır.bəzi insanların immunsistemi bəzi bakteriyaları qəbul etməsi mümkündür və hər birimizin vücud qoxusunu biraz da olsa fərqləndirir.toplum içində qsrşı cinsdən biriylə göz gözə gəlmək romantik hadisədən çox bioloji olaraq kəskin qoxu alma istedadıdır.heyvani cazibə,bəlkə də yaxın gələcəkdə (bəlkə də bu gün ) əldə etmək istədiyimiz bir qarşı cinsin dna'sı təməl alınaraq hazırlanmış sentetik bir qoxu təmin ediləcək. Bir saç lüləsi və kredit kartı ilə.
moksha patam Sanskritcə lila,bizə görə nərdivanlar və ilanlar adlandıraq,bir qədim hind oyunu.moksha patam, uşaqları hind din və fəlsəfəsinə uyğun pis və yaxşı qavramlarını öyrədən bir əxlaq dərsidir.atılan zərlə əldə oluna rəqəmlərə görə şahmat taxtasına bənzər xanalar üzərində dolaşmaq yaşamı,həyatı təmsil etdiyi kimi,karma və kama fəlsəfələri pis və pis davranışlar üzərinə dərs vermək üçün yer alır. Nərdivanlarda irəliləyiş inanc və bu kimi kamilliklərə,ilan şəhvət və hirs kimi pis karmaya səbəb olacaq vəziyyətləri işarə edir.oyunda yaxşılıq, (bax: mokşa) ya,qurtuluşa səbəb olacaq yolun,pislik yolundan daha çətin olmasını xatırlatmaq məqsədilə, ilanlar nərdivanlardan çoxdu.
commedia dell'arte Avropada təxminən iki yüz il maraq dairəsində olan,bir çox ölkənin teatrlarına təsir etmiş Commedia Dell'Arte hec bir yazili mətni olmayan,improvizə texnikasına əsaslanan 16 cı əsrin italyan xalq teatr ənənəsinin bir formasıdır.improvizasiya bu teatrın ən xarakteristik xüsusiyyətidir.yəni oyunçular eyni zamanda oynanılan oyunun müəllifdir.renessans teatr mədəniyyəti saraylarda xalqdan uzaq yerlərdə yaşanılan bir vaxtda ,açıq sahələrdə,bazar yerlərində tamaşalar göstərən commedia dell arte oyunçuları xalqı əyləndirirdi.źamanla oyunçular dəyişsədə oynanılan tipler, maraqlı geyimlər,taxılan maskaların şəkli dəyişmir.teatrda gülünc tiplər maska taxır,aşiqlər,ciddi tiplər və qadınlar maskadan istifadə etmir.oynanılan hər bir tipin özünə məxsus dəyişməz adı var.
tarantella italiyada bir rəqs növüdü.bir vaxtlar xalq arasında tarantula hörümçəyinin sancmasıyla yaranan histerik hallardan qurtulmaq və ölməməyə çalışmaq üçün bu rəqsi həyata keçiriblər.hətta tarantism adlı təriqət belə qurulub.
(youtube: )
yar qasidi iran şahı tərəfindən sevgilisi əlindən alınan Məhəmmədhüseyn Şəhriyar gecənin bir aləmi keçmiş sevgilisi Sürəyya xanımı xatırlayır və bu şeirini yazır. Sonradan evlənmiş və üç uşaq atası olmuş olsa da şair ömrünün axırına kimi Sürəyyaya olan təmiz sevgi hisslərini itirmir. Hətta bu yaşında şeirini oxuyarkən belə qəhərlənir və ağlayır...

Sən yarımın qasidisən Əyləş sənə çay demişəm
Xəyalini göndəribdir Bəs ki mən ax-vay demişəm
Ax gecələr yatmamışam Mən sənə lay-lay demişəm
Sən yatalı mən gözumə Ulduzları say demişəm
Hər kəs sənə ulduz deyə Özüm sənə ay demışəm
Səndən sonra həyatə mən Şirindisə zay demişəm
Hər gözəldən bir gül alıb Sən gözələ pay demişəm
Sənin gün tək batmağıvı Ay batana tay demişəm
indi yaya qış deyirəm Sabiq qışa yay demişəm
Gah toyunu yadə salıb Mən dəli nay nay demişəm
Sonra yenə yasə batıb Ağları hayhay demişəm
Ətək dolu dərya kimi Göz yaşıma çay demişəm
Ömrə sürən mən qara gün Ax demişəm vay demişəm

(youtube: )
azərbaycanda dindarlar Sözüm çoxdu amma qısa yazmağa çalışacıyam ki,heç olmasa bir az rahatlayıb.sovetski də sökülmək təhlükəsi olan hacı cavad məscidi haqqında.bütün uşaqlığım bu məhlələrdə keçib.demək olar ki,o hayküydə olan bir çoxunu uzaqdanda olsa tanıyıram.məscid ,sovetski bir yana bakının bu xaraba günə qalmağı insanı dəhşət əsəbləşdirir.nəisə, gələy bu söhbətə.bu insanlar haqqlı olaraq etiraz etdi,edir.amma yenədə insanların cahilliyi həmişə belə isterik hallarda daha çox üzə çıxır.misal götürək yaşlı hicablı qadının danışdıqlarını.yenə deyirəm bu vəziyyətlərdə insanların şüuraltı fikirləri,dünyaya baxışları özünü göstərir. Qadın elə sözlər danışdı ki,sanki bütün hər kəs buna və bu kimi hicablı qadınlara başı bağlı olduğu üçün borcludu.bu qadın özü kimilərdən başqa hər qadını bir növ fahişə çıxardı.təklikdə bu anaya hicabın bütün tarixini danışıb başa salan olsada yəqin ki,inanmayacaq.olsun.bu qadın ,müəyyən olan,ilhamın 10-15 damadan ibarət kiçik poxlu şahmat taxtasındakı bacarıqsız siyasətinə görə həyatını itirən şəxslərdən, iran rejiminə aşiq,xomeyniyə könül verib tutulan şəxslərdən başqa,bu gün sağ qalan və orda olan bütün kişiləri qorxaq kimi qələmə verdi.özlərinə nümunə kimi seçdikləri xanım zəhra nəinki öz dövründə hətta bu gün amerikanın göbəyində belə köçüb yaşasaydı mən inanmıram ki başqa qadın və ya kişilərə yuxardan aşağı baxıb özünü ən namuslu,əxlaqlı qadın kimi səsləndirərdi.bu mümkün deyil,çünkü hüseyn kimi övlad həmin qadının aynasıdı.həmin bu hicablı anamız qərbi,şərqi,şimalı,cənubu hər yeri şeytan,düşmən kimi bildirdi.amma başa düşmür ki gileyləndiyi avropa,qərb ölkələrində insanlar məsciddən əvvəl öz hüquqlarını qorumaq üçün insanlıq adına baş qaldırırlar.evlərinin qarşısında velosiped üçün yol olmadığına görə üsyan eliyirlər.məgər hüseyn yaşadığı həmin sistemdə insalara olan zülmü görüb vicdanına,şəxsiyyətinə susub bir kənarda ibadətlə məşğul olmağı yaraşdırmadığı üçün baş qaldırmadı?hüseyn dini babasından öyrəndiyinə görə onsuzda dini kamil biri olub,bir kənara çəkilib din adı altında olan imperatorluğa göz yuma bilərdi amma bacara bilmədi çünkü insanlığa sevgisi əxlaqı buna imkan vermədi.amma məlumdu ki,bir çox dindar qadın,kişilər bu lider şəxsiyyətli insanları olimp tanrılarına bənzədib,heç kəsin onlar kimi ola bilməyəcəyinə inanırlar.afinada olan insanlardan nə fərqimiz var ki,tarixin təkrarlardan ibarət olduğunu az eşitmişik?bu gün islamın ən böyük yaralarından biri budu.çox uzadmıram.sadəcə o qədər insan ora yığışıblar,çox gözəl.amma natamamlıqdan yaranan əzici sözlər yerinə bu yazıq yarı sınmış camaata gözəl fəsahətli sözlərlə vəhdət yaradıb ruh yüksəkliyi aşılamaq lazımdı.dindar kişilər arasından da danışan hər biri öz içində tanrılaşdırdığı dini lider şəxslərin adını çəkdi və bildirdi ki,biz onlar kimi olmasaq da,ola bilməsək də bu ibadətgahı qorumaq namus borcumuzdu.bu qardaşlar özləridə düşdükləri paradoks vəziyyətin fərqində deyillər.təbii ki.dostlar,qardaşlar, Romalılar,sovetskidə evləri dəyər dəyməzə sökdülər bir çoxunu,bəzi ailələri sürüyüb atdılar çölə, lazımı qədər adamın ağzı gözü dağıldı?o vaxt harda idiz?məlum idi ki, işlər bu yerə qədər gəlib çıxacaq.çünkü insanlığa,şəxsiyyətə,bir birinizə hörmətiniz səmimi olaraq yoxdu.əks olaraqda mövcüd hökümətin heç bir vətəndaşın şəxsiyyətinə hörməti yoxdu.sizi o anda birləşdirən romantik hisslər oyadan məscid oldu.sizə görə tanrının evi.hər kəs sonda öz içindəki tanrısının onu mükafatlandıracağı xəyalıyla kayf tuturdu.nə isə. Yenə də qazanan cahil,bacarıqsız,oğru,görməmiş,idarəçilik qabiliyyəti sıfır olan ilham oldu.niyə?çünki qəhrəmalıq edib dediki sökülməsin.amma bir müddətlik.inanın,əvvəl axır gec tez söküləcək o məscid.cahil,vicdansız ilhamın yenə şansı gətirdi.içiniz rahat olsun.həmin hicablı anaya demək istiyirəmki,ana,biz faşist deyilik,bu ölkədə hər kəsin rahat,ən azından avropaya baxıb paxıllıq hissiylə yaşamayacağı qədər rəfah və azadlıq içində yaşamağını istəyirik.rənginin heç bir önəmi yoxdu.baş qaldırmaq cəhdinizi pisləmirəm.əhsən.m.fukonun bir sözü var,təxminən belədi.harda ki,mövcüd gücə iqtidara baş qaldıran insan varsa mütləq orda olmaq lazımdı ən azından insanlığın baş qaldırma cəsarətini göstərdiyinə hörmət üçün.amma bu insanlıq adına olmalıdı.məscidlərdən,kilsələrdən,həccdən dəyərli olan insan üçün.şəxsiyyətimizə təcavüz edirlər.bunun üçün baş qaldıraq.
eşq Freydə görə eşq, libidonun sevgi obyektinə axması ilə başlayır və qucaqlayıb əldə edilən həmin obyektin daxili dünyaya köçürülməsi,qısaca buna içə almaq deyir.Libido ilə əldə edilən obyekti zehnimizdə bir hörümçəyin ovunu torları ilə tutması kimi canlandıraq.
"Yemə" deyilən fəaliyyət də içə alma mexanizmiylə işə düşür.Ve yemək üçün də əvvəl həmin obyektə yemə məsafəsinə(əldə edəbiləcək ) qədər yaxın olmaq lazımdı.Hörümçək bunu öz toru ilə edir, yırtıcı bir heyvan ani və sürətli bir qaçışla obyektlə arasındakı məsafəni kiçildir.eynilə eşqdə, aşiqin sevgilisini gözləri ilə təqibə alıb, tutması kimi .Bu fəaliyyətə instiktiv bir refleks gözüylə baxa bilərik. .Freyd də, Şopenhauer kimi eşqi çoxalma,artma instinktinə bağlamışdı.Beyində dopamin miqdarında kı artış marağın bəlli bir şeyə fokuslanmasına və
məqsədə yönlü davranışlara səbəb olur.motivasiya, mükafat, enerji
halı,yuxusuzluq,nəfəs alıb vermədə artma,iştah azalması,diqqət vəz həzz sistemləri ilə əlaqəsi olan dopaminin bu təsirləri aşiq olduğunu deyən birində də eynilə baş verir.dopamin çoxluğu ey zamanda testesteron artımına da səbəb olur.həm qadın ,həm kişidə seks arzusuna səbəb olan testesteron dopamin artımı ilə əlaqəlidirsə,eşqin dopaminə,dopaminin testesteronda artıma təkan verdiyini və buna görədə eşqin sadəcə cinsi istək olduğunu demək olar.bəlkə buna görədə sevilən biriylə seks təcrübəsi yaşadıqdan sonra,digərlərindən fərqli daha dərin və ağılda qalan həzzlər yaşadığımızı hiss edirik.Yemə fəaliyyəti isə qidalanma yəni orqanizmin güclənməsi deməkdi.Yeyilen obyekt içə alındıqdan sonra sahib olduğu kimyəvi xüsusiyyətlər bədənə qarışır.ilkəl qövmlərdə görülən kannibalizmdəki məqsəd də budu.Ölən bir şəxsi yeyərək gücünü, təcrübəsini, döyüş bacarığını, ruhunu əldə
etdiklərinə inanırlar.misal üçün bizim ölkədə daha təmtəraqla keçirilən cənazə evi yeməyini kannibalistik bir vərdişə,inanca bağlamaq olar.hüzn,təvazökarlıq içində yasa gələn hərkəs simvolik olaraq ölən şexsin bədənini yeyir.bütün bunların tamamilə mənfi bir şey olduğunu demirəm.Bu praktika sayəsində insan sosyal və romantik əlaqələr
qurur.Qaynaşma mexanizmi olmadan mədəniyyət qurmağımız da, bu gün olduğumuz kimi bir insan olmağımız da yəqin ki,mümkün olmazdı.bizdən asılı olmayaraq təəssüf ki,insan sosyal bir varlıqdı.amma məncə bununda bir ölçüsü olmalıdı.bir bulanıqlıq
yaşamayan eqo başqa bir eqo ilə asanca iç içə keçməyə, yəni onu içə almağa cazə verməz.çünkü həmin eqo öz sərhədlərini bəlli edir.yaxşı bilgim olmasada,diqqətimi çəkən Biologiyadakı hüceyrə membranı funksiyalarını misal götürürəm.Membranda kobud şəkildə desəm bir problem olduğu an necə hüceyrə içərisindəki tarazlıq pozulacaq şəkildə molekulyar keçişlər mümkün olursa ,sərhədlərini bəlli etməyən bir
ego da uyğun olmayan obyektlərin keçişinə icazə verir,bir sözlə onları içəri alır.obyekt aclığı, əksikliyi o qədər çoxdu ki, filtirləmə funksiyasına icazə vermir.Təcili ehtiyac qalib gəlir, bir anlıq rahatlama yaşanır ancaq ardından daha böyük problemlər baş verir.
sapir whorf bir fərdin, öz ana dilindən başqa bir dildə yaradılmış bəzi düşüncələri, öz ana dilində anlayamayacağını qarşıya qoyan bir hipotezdi . Buna görə bir insanın düşüncə sistemi, anadili tərəfindən qüvvətli bir təsir altındadır.
qisas hissi Qisas, intiqam arzusudu və gücsüzlük hissi ilə böyüyür. Nitşe, Kyerkoqor'un işlətdiyi Fransız dilindən ressentiment sözünün istifadə şəklini inkişaf etdirərək bu sözün subyektiv duyğulardan daha çox mənası olduğunu bildirib. Ressentiment eyni zamanda bir dəyər sistemidir və digərlərinin hərəkətlərini əxlaqi olaraq dəyərləndirilməsidi.Özünü əzilmiş və cəmiyyətdən insanlar tərəfindən yadlaşdırılmış hiss edən biri, qısqanclıq və etibarsızlıq duyğularıyla doludur amma buna baxmayaraq özünü əxlaqi cəhətdən hər bir kəsdən üstün hesab eliyir.Nitşe, xristianlığın tamamilə ressentiment'tan doğulduğunu deyir.ona görə Roma imperatorluğu içində olan gücsüz Yəhudi azlıq, oliqarxlar və hərbi sistem içində status əldə edə bilmədiklərinə görə yavaş yavaş Romalıların dəyərlər sistemini dəyişdirməyə başlayaraq acı,əzab çəkməyi kamillik və gücsüzlüyü yaxşı , dəyərli görüləcək şəkildə çevirdilər.imperatorluğu kibirli,əxlaqsız Romalılar idarə eliyir amma Tanrının krallığı təvəzökarların olacaq və bu romalılara qarşı qisas hissiylə yaşayan yahudilərin qələbəsi deməkdi. freuda görə isə ədalət arayışımızın uşaqlıqda başqa uşaqların bizim sahib olduğumuz şeylərdən daha çoxlarına sahib olduğunu görüb o an yaranan qisas hissindən gəldiyini deyir.bir uşaq başqa uşaqlardan üstün tutulmursa onda başqalarınada özündən fərqli davranılmamasını, üstün tutulmamasını istəyər.kapuçin meymunlarının üzərində aparılan təcrübə primatlardakı ədalət instinktinin varlığı kimi göstərilir.Qəfəsləri yan-yana olan iki kapuçin, bir təlimatçı tərəfindən jeton alıb bu jetonu yemək almaq üçün istifadə etməyi öyrədilir.meymunlar bir birilərinin alış verişini asan şəkildə görə bilirlər.alınan mükafat xiyardı amma kapuçinlər üzümü daha çox sevirlər.qısası,Əgər biri jetonunu verib yalnız bir xiyar dilimi alırsa və sonra da digər meymunun eyni bir jetona üzüm aldığını görürsə dəliyə dönərək oyuna davam etməyi rədd edir,xiyarları atır və hətta üzüm alan meymunu ədaləti bərpa etmək üçün cəzalandırırmış.
allah Sözün, kəlimənin çıxış nöqtəsi həmişə mübahisəli olub.Allah sözü haqqında bir çox uydurma var.bunlardan birini qurdalayaq.bəziləri deyir ki, "allah",el-ilah,al-ilah sözündən əmələ gəlib.baxaq.
Sami dillərindən bizə qədər yazı şəklində gələn ən qədim dil akkad dilidir.görürük ki, akkadcada ilah deyə bir söz yoxdu amma bundan gözəli "allallu"var.allallu sözü çoxluq mənasında deyil.çünkü akkadlarda çoxlu tanrı inancı yoxdu.üstəlik bir tanrı anlayışı belə yoxdu.yəni samilərin yüz illər sonra tanrı üçün işlədəcəyi ilah kəliməsi akkadların zamanında yoxdu.akkadlar tanrıya yox,allallu ya inanırdılar.indi ilah sözünün kökünə baxaq yəni tanrı sözünün.ilah sami dillərində elohim sözünün tək mənasında,yəni elohim tanrılar mənasındadı.akkadcada elohim deyə bir söz yoxdu. Aramicə olduğuna görə yaxın zamanlara aiddi.bu dil hz.isanında danışdığı bir dil kimi qəbul olunur.bu söz akkadcadakı "el"sözündən yaranıb,"bir"demekdi.rəqəmsal bir.belə çıxır ki, "elohim"akkadcadan aramicəyə birlər olaraq keçib.səhv anlaşılmasın,aramilər bu sözü akkadcadakı "allallu"yerinə işlətməyiblər.maraqlısı budur ki, akkadcadan "allallu "arami dilinə keçən vaxt tanış bir söz olur."aalah"...
koan Meditasiya mərkəzli Zen budizmində rasyonal düşünməklə cavab verilməsi və ya mənası mümkün olmayan,ustanın şagirdə verdiyi sual,danışdığı hekayə ,zümzümə elədiyi musiqi.usta qarşısındakı şagirdin cavabı bilib bilmədiyini onun bədən dilindən baxışlarından anlıyır.sualların cavabını yalnız hisslərlə tapmaq mümkündü.cavabı dilə gətirdiyi anda şagird sualın paradoksallığında itir.
Usta əlindəki əsanı qaldırıb soruşur :
-Bu nədi?.
-Şagirdlərdən bir neçəsi;taxtaaa.
Usta əsasını onların başına çırpıb qışqırır,bu nədii?...(bax: hill of my cock)
ataraksiya Əsasən Epikürçülük və Stoaçılıq fəlsəfə düşüncəsinin təməl anlayışı olsada,fəlsəfədə bütün sistemlərin və filosofların çatmağa çalışdığı "mütləq sakitlik" mərtəbəsini izah edən söz.Epikürə görə Sokratın axtardığı xoşbəxtlik ən üstün yaxşı digər bir deyişlə həzz'dir. insanlar bəyənilməyi axtarır və nəyisə kimisə bəyənərək,ondan xoşlanaraq xoşbəxt olurlar. Xoş olmayan hər şey pisdir. insan daima haradan gəlirsə gəlsin və nə cür olursa olsun bir anlıq həzz axtarışındadı.həzzin hər növü yaxşıdır və yaxşılıqdır.epikür ağrının yoxluğundan doğulan mütləq sakitliyi (ataraksiya )peşmançılıq hissi olmayan bir keçmişlə maddi və mənəvi sakitlik içində olan indini və qayğısız bir gələcəyi əhatə edən ağrısız bir ruh və bədən quruluşu olaraq görür.ona görə xoşbəxtlik bir növ dünyavi qayğıları sakitlik və dincliklə qəbul edib ruhi sarsıntı yaşamamaqdı.amma bunu laqeydsizlik apatiyayla səhv salmamaq lazımdır.Bir məktubunda Epikür dostuna belə yazır; ölümün bizlər üçün heç bir şey olmadığını anlamağa çalış . Gəlməsi deyil də, gözləməsi yorucu olduğu üçün ölümdən qorxan kimsə axmağın biridir. Çünki o bizə gəldiyində qarşısında əzab ,qorxu vermək üçün heç kimi tapmayacaq.Necə yeməklərin bolluğundan deyil də yaxşısından,ləzzətlisindən dadıb zövq alırıqsa,həyatın da uzunluğundan deyil gözəlliyindən zövq alırıq. Ölüm gələcək deyə acı çəkmək ən böyük axmaqlıqdır. Madam ki xoşbəxtliyi əldə edincə hər şeyi əldə edirik elə isə ilk işimiz xoşbəxtliyə çatmağın yollarını axtarmaq olmalıdır.insanın məqsədi mütləq sükun halında yaşamaqdı. Ataraksiya halındakı adam Epikürist fəlsəfəyə görə "insanların arasında bir tanrı" kimi olur.Bənzər şəkildə Stoa fəlsəfəsində də Bütün ehtiras və istəklərini məğlub etmiş olan, həyat qarşısında olduğu kimi ölüm qarşısında da sükun vəziyyətdə qalmağı bilən insan bu mərtəbəyə çatmış qəbul edilir.Ataraksiya anlayışı Ekzistensialist filosof Haydeqqer'də gelassenheit olaraq,hinduizmdə nirvana, təsəvvüfdə (sufizm) isə fənafillah yəni yoxluğun sirrinə çatmaq, ölmədən əvvəl ölmək olaraq qarşımıza çıxır. Taocu fəlsəfədə ataraksiya ilə eyni mənada Wu Wei anlayışı var. Wu Wei hərəkətsizlik və təmənnasızlıq halıdır.
Bu hal bir növ bütün dünyanın qarışıqlığına səs küyünə qarışmadan bir dağın zirvəsindən insanları və həyatı seyr etməkdi.bəlkədə insanları sevməməkdi,hərdən ara bir yuxarıdan aşağı onlarla daşşaq keçməkdi.ruminin xamuş olub tüstülər arasında yazmağı kimi..
the bicameral mind theory Təxminən ilyada yazıldığı zamanlara qədər insan beyinnin iki hissəsi sözün tam mənasıyla bölünmüşdü.qorxu və stres olduğu vaxt sol beyin ,sağ beyindən gələn halisunasiya və səslərlə sakitləşdirilirdi,bu səsin tanrı,kral və ya atalarının ruhu tərəfindən gəldiyinə inanan insan ,o dəqiqə rahatlayıb itaət etməyə başlayırdı.bu gün şizofren deyə xəstə adlandırılan insanlarda demək olar ki, eyni halı yaşayır.belə başa düşmək olar ki, tanrılar anlayışı qədim insanların xəyalı yox,sinir sistemlərinin və yəqinki daha çox sağ beynin məhsuludur.qədim tarixin insanlarına tanrılar,ilham pəriləri nələrsə danışır,sağ beyindən gələn səslər,onlara şeir və dastanlar fısıldayırdı.bunu demək olar bütün keçmiş yazılarda görmək olar.misal hansısa bir əntiq yunan şairi yazılarında zevs'in ona bu il dionisus xətrinə məhsulların daha bol olacağına söz verdiyini iddia eliyir.və ya hera'nın. Bu kimi yazılarda qədim tanrıların qısqanclıqları,zəiflikləri,acgöz,hirsləriylə insanlara nə qədər çox bənzədiyini görürük çünkü bunlar insanların fərqində olmadığı beyin səsləri idi.təxminən odisseya'nın yazıldığı illərə gəldikdə isə bir şeylər dəyişməyə,qısası insanın fərqindəliyi və şüuru artmağa başlayır.
ən əhəmiyətli orqan Hansısa bir orqanı xüsusi vurğulamaq mənasızdı.amma işləvinə görə daha çox ön planda olan məncə Bağırsaqlardı.bağırsaqda olan neyronlar beyində yerləşən neyronlardan daha çoxdu.əgər təkamül deyirsizsə,bağırsqların beyindən çox neyronlarının olduğuna görə beyinə daha çox təsir etməyini nəzərə alıb,bağırsaq mikroblarını və yediyimiz qidaları düşünsək,arxasını siz düşünün.
ondines curse Dəniz tanrısı neptun'nun qızı ondine cəngavərə yəni bir ölümlüyə aşiq olaraq ölümsüzlükdən imtina edib onunla evlənir.ancaq bir müddət sonra cəngavər özünü buraxıb hər yerdə tanrı qızını sikdiyini və gündə bir fahişəylə yatıb tanrının qızına xəyanət etdiyini ,baz oğlan olmağından nəinki həyat yoldaşının hətta qayınatası tanrının belə xəbərinin olmadığını danışır.təbii tanrılar və tanrıçalar arasında peysər kimi çıxan neptun buna dözə bilməyib yekə daşşaq olduğunu sübut edir.qızının gecələr tək yatıb dildo'yla boşalmağa çalışıb stres atmağını və yaxçı tanrılar arasında peysər çıxmağına dözə bilməyib lənətləyir bizim bu cəngavəri.yetim cəngavər düşünmədən nəfəs ala bilməz hətta ürəyi belə atmaz bu lənətə tutulduğuna görə.bir anlıq dalğınlıq ölümü gətirəcək.başqa bir sözlə bizim bu tilpaş cəngavərin yuxuya getməyi ölümü deməkdi.sözsüz ki, cəngavər uzun müddət yuxusuz qala bilmir və yatıb ölür.
Tibbdə bu xəstəliyə (ondine's curse) ondine'nin lənəti deyilir.normalda nəfəs alıb verməyimiz istəkli və ya istəksiz nəzarət altındadı.Istəkli tənəffüsə serebral korteks (beyin qabığı) tərəfindən nəzarət edilir.Istək xarici tənəffüs isə medulladaki tənəffüs mərkəzi ilə əlaqəlidi.Ondine xəstəliyi alt beyin sapında, medullada meydana gələn bir iflicin nəticəsində ortaya çıxır. nəfəs alma mərkəzi burada yer alır. bildiyiniz kimi biz ya şüurlu olaraq nəfəs alırıq ya da şüursuz,nəfəs almağı düşünmədən edirik.bu xəstəlik zamanı isə həm avtomatik olaraq beyin sapı tərəfindən həyata keçirilən həm də şüurlu olaraq idarə edilə bilən nəfəs alma funksiyası yalnız fərqində olaraq şüurla həyata keçirilməlidi.əks halda insan yuxuya getdiyi anda şüuru bağlanacaq, nəfəs ala bilməyəcək və nəticədə ya öləcək ya da nəfəs nəfəsə oyanacaq.
rone Fransız elektronik musiqiçi.

(youtube: )
scaphism Bir vaxtlar farslarda ağır cinayətlər törədənlərə qarşı cəza olaraq istifadə edilən işgəncə növü.cəzalandırılan şəxs əvvəlcə dəniz və ya göl üzərindəki qayığa kürək üstə yatırılıb bağlanırdı.eyni hündürlükdə başqa bir qayıq onun üzərinə qoyulur və qurbanın yalnız başı,qolları,qıçları çöldə qalmaqla üzərinə bağlanılırdı.ishala səbəb olduğu üçün qurbana südlə baldan hazırlanmış bir qarışıq yedizdirilirdi.çöldə qalan bölgələri isə bala bulanır və birbaşa günəş şüasının altında qalırdı.bal və nəcisin varlığı qısa müddətdə ətrafdakı bütün həşəratları ora toplayırdı.həşəratlar balı yedikcə dəriyə və əzələyə keçir,qurbanın nəcis olan hissələrinə isə sürfələrini qoyurdu.təbii ,gəmiricilərdə bu üfunətə toplaşaraq bədən üzvlərini gəmirməyə başlayırlar.süd və bal qurbanın qida ehtiyaclarını ödədiyi üçün asanlıqla ölmürdü.
cəmaləddin əfqani iranda şahlıq rejiminə qarşı olan babilik isyanının dəvamçısı olaraq şah nəsirəddin qaçara qarşı bu isyanlara başçılıq edib,xalqda ayaqlanma yaratmışdır.şah ilk vaxtlar onu öz istəyi ilə çağırtdırıb yaxın dost tutsada,onun reform və dövləti idarə etmə şəkli məsləhətlərindən,xalqın ona qarşı böyük hörmətindən çəkinərək vəzirinində şeytanlığı ilə həbs və ya ölkədən uzaqlaşdırmaq qərarına gəlir.həyatının təhlükədə olduğunu bilən cəmaləddin əfqanı ibadət yerlərinə zorla girib şiddət göstilməyəcəyini bildiyi üçün iranda yerləşən şah əbdüləzim türbəsinə sığınır və bir neçe ay orada yaşayır.şah nasirəddin bundan təngə gəlib bütün adətləri pozaraq əsgərlərinə türbəyə girməyi əmr edir.cəmaləddin irandan qovulur.
Londona yerləşən əfqani iran rejiminə qarşı kampanyalarını dəvam elətdirir.iranda tütün monopoliyasını əlində tutan bir şirkətin ingilislərə verilməsi üzərinə etiraz edərək Dövrün böyük şiə müctəhidlərindən birinə məktub yazaraq tütün çəkmənin haram olduğuna dair fətva alır. Bu fətvaya uyan xalqın etirazları üzərinə tütün monopoliyası ingilislərdən geri alınır.
Amin maluf'un səmərqənd adlı ləzzətli kitabında cəmaləddin əfqanı haqqında geniş tarixi məlumatlar var.
demonofobiya Bir növ din dəliliyidir.fransız ruh həkimi dr.charcot tərəfindən histerik bir xəstəlik olaraq açıqlanıb.
ousia Aristotelin terminologiyasında varlığın özü mənasına gəlir.latıncaya essentia kimi çebrilib.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20