Casimir effect

dənizdə iki qayıq təsəvvür edin. bir birindən yarım metrə yaxın məsafədə dayanan iki qayıq. bir müddət sonra qayıqlar dalğaların təsirilə bir birlərinə yaxınlaşacaqlar, yaxınlaşacaqlar.. bunu niyə yazdım? casimir effektini açıqlamaq üçün. 1948 ci ildə philips araşdırma institutunda çalışan hendrik casimir adlı fizik bu fenomenin əsasını qoymuşdur. deməli içində heç bir molekul, atom olmayan vakuma, bir sözlə boşluğa bir birinə çox yaxın iki lövhə qoyaq. (aralarında sadəcə millimetr qədər məsafə olsun) ; bu lövhələrin həm arasında həm də xaricində virtual zərrəcik dediyimiz zərrəciklər mövcuddur ancaq təbii ki xaricində olanların sayı daha çoxdur. bu da lövhələrin xaricində virtual zərrəciklərin lövhələrin arasına sızmasına yol açır. beləliklı lövhələrin arasındakı boşluq, xaricdən negativ enerji çəkir. negativ enerji itələmə təbiətli olur ancaq ümumi enerji həmişə sabit olduğu üçün lövhələrin arasında pozitiv enerji yaranır. (tarazlıq üçün) ; pozitiv enerji qravitasiya qüvvəsidi və neqativ enerjinin əksinə lövhələri bir birinə çəkir, bir birlərinə yaxınlaşdırır. bir sözlə boşluqda qoyulmuş və aralarında heç bir maddə zərrəciyi olmayan iki lövhə müəyyən vaxt ərzində bir birinə yaxınlaşır. bu hadisəni fenomenin banisi olan fizik hendrik casimerin şərəfinə casimir effekti adlandırırlar.