bugün wiki təsadüfi son
sözaltı sözlük
məsləhət postlar mesaj Profil
maladaptive daydreaming | azərbaycan türkcəsinin tarixi qrammatikasında şəxs əvəzliklərinin fonetik dəyişiklikləri | havamal | serotonin | fransız xarici legionu
son gündəm:

son wikilənənlər:

+2766

psixiki "xəstəlik"dir. tibbdə mental disorder (psixiki pozuntu deyək) deyil, bilinən bir müalicəsi yoxdur, sadəcə bəzi mütəxəssislərin fikrincə pozuntu sayılır.
maladaptive daydreaming-gün ərzində çox tez-tez, intensiv şəkildə xəyal qurmaqdır və bu xəyal qurma prosesi normal həyat prosesinə mane olacaq səviyyədədir. hətta qarşıdakı şəxslə dialoq zamanı onun dediyi hansısa söz xəstənin fikrini yayındıra və onu yenidən xəyal dünyasına apara bilər. "xəstə" öz obrazlarını yaradır, ssenarilər yazır, onların vasitəsilə başqa bir "həyat yaşayır". bilinən qədərilə (və ya bildiyim qədərilə), xəyal quran şəxs reallıqla xəyalı ayırd edə bilir, lakin xəyal qurmaqdan əl çəkə bilmir, hər fürsətdə xəyal dünyasına qayıdır. xəyal qurma prosesi çox bölünərsə və ya xəyallar arasında uzun fasilə yaranarsa, şəxsdə anormal (əsəbi) hallar baş verə bilər. fikirləri daima xəyallarında olduğundan, müəyyən üz mimikalarının tez-tez təkrarlandığını müşahidə edə bilərsiniz.
həkim tərəfindən diaqnoz qoyulmasının bir yolu yoxdur, bilinən bir müalicəsi də yoxdur. amma deyilənə görə ocd (başqa adları ilə, okb və ya sarışan hallar) kimi xəstəliklərdə istifadə edilən dərmanların xeyri ola bilər (o dərmanların heç ocd-yə xeyri yoxdu, qaldı ki belə).
mən də bir vaxtlar bu haldan əziyyət çəkmişəm, məncə. normal olmadığını dərk edirəm, amma "getsin o günlər, gəlməsin" deyə də bilmirəm. niyəsə özümü xoşbəxt hiss edirdim. daha doğrusu, hiss etdiklərimdə hər hansı bədbəxtlik görmürəm. sadəcə, hər fürsətdə xəyal qurma istəyi bir az əsəb pozan bir şey idi. axşamlar 2 saat tez yatırdım ki, xəyal qurmağa vaxtım olsun. və ya hamamda çox qalırdım, məktəbdəki tənəffüsdən də istifadə edirdim, hamıdan aralanıb xəyal qururdum. bəzən dərslərə qulaq asa bilmirdim. fikrimin dağılacağını bildiyim üçün əvvəlcədən çox diqqətlə özümü dərsə verməyə çalışırdım. işə yarayırdı, çünki dərsin özünə də xəyal kimi yanaşırdım, fokuslana bilirdim. yəqin ki ətrafımın həmişə qaynar olması səbəbindən mənə çox əziyyət verməyib və tədricən yox olub. obrazlarımın bəzilərinin adını unutmuşam, amma ssenarilərdəki ana xətt yadımdadır hələ də -*

+8211

əvəzliklər - türk dillərinin orxon-yenisey inkişafı dövründə artıq sabitləşmiş bir nitq hissəsi.
Əlavə olaraq qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə işlənilən əvəzliklərin bir qismi olduğu kimi (siz, biz, bu nə, sən, kim), bir qismi müəyyən fonetik dəyişmələrlə qalır (ol---o, kanı-xanı-hanı), bəziləri isə ümumiyyətlə, arxaikləşərək sıradan çıxmışdır. (məsələn, öz mənasına gələn kəntü sözü)

Əvəzliyin növlərindən biri olan, ismin yerində işlənən, kim və nə suallarına cavab verən, mənsubiyyət və şəxs-xəbərlik kateqoriyasının yaranmasına səbəb olan şəxs əvəzlikləri yazılı abidələrimizdə də yer almışdır:
1. Birinci şəxsin təki – mən əvəzliyi.
Pratürkdəki arxetipi ilkin mərhələdə ba/be olmuşdur. Sonrakı mərhələdə ban/ben olmuşdur. Qədim türk və Azərbaycan yazılı abidələrində mən/bən şəklindədir. Daha dəqiq desək:
– orxon-yenisey abidələrində 28 dəfə mən, 48 dəfə bən;
– mahmud k. "divan"ında 105 dəfə mən, 3 dəfə bən
– D. Q kitabında 403 dəfə mən, 54 dəfə bən şəklində işlənmə müəyyənləşdirilmişdir ki, bu da mən versiyasının daha geniş şəkildə istifadəsini göstərir. Mənin üstün mövqeyi ədəbi dilimizdə 18-ci əsrə qədər müşahidə olunur.
2. Birinci şəxsin cəmi biz əvəzliyi.
Arxetipi "bi" hesab olunur. "z" isə cəmlik bildirən elementdir. Bi+z= biz. (biz, siz)
Ardıcıllığı belə göstərə bilərik: mən/bən/min +z= miz/biz.
Qısaca mən və bən versiyalarının paralel işlədiyinə və "s" və "z" səslərinin də istifadəsini görmüş oluruq.

+12891

Vikinq zamanından qalma, müdriklik və həyatla bağlı qədim skandinaviya şeirləri 165 bənddən ibarətdir. 10'u tərcümə etdim. İrəliləyən günlərdə bir çoxunu tərcümə edəcəm.

1.
Bilinməyən bir qapıda duran adam
Onu keçmədən öncə ehtiyyatlı olmalıdır
O tərəfə və buna bir nəzər salsın:
Kim bilə bilir bu zalın arxasında səni necə bir düşmənin gözlədiyini?

2.
Salamlar olsun o ev yiyəsinə
Qonaq gəldi
Hansı oturacaqda oturacaqdır O?
Səfeh o kimsədir ki, bilinməyən qapılarda
öz yavər şansına güvənir

3.
Dizləri o dondurucu soyuqda donmuş olan
Bir yeni gələnin atəşə ehtiyacı vardır
Dağları dərələri aşmış birisinin isə
ətə və yeni bir paltara ehtiyacı vardır

4.
Ehtiyacı olana yeməyindən öncə su verin
Xoş deyimli bir xoşgəlişlə ve əl dəsmalı ilə qarşılayın onu
Başından keçənləri anlatması üçün isə
Səssizliklə və anlayışla qarşılayın onu

5.
Səyahətə gedən birisinə ağıl lazımdır
Axmağın isə evdə qalmağı lazımdır
Cahil olan bir bilməmiş ilə
Kamil olan bir bilmiş bir arada olduğunda
Cahil olana çox gülərlər

6.
insan çox bilmişliyi ilə qürur duymamalıdır
Çox danışmaqdan qaçınmalıdır
Evinə gələn sakit bir kamil adam nadirən səhv edər
Bilgəlik insanın ən yaxın dostudur

7.
Bir qonaq getdiyi evdə nəzakətli
Oturduğu masada isə sakit olmalıdır
Qulaqları diqqətli olmalı
Gözlərini isə 4 açmalı
Beləliklə özünü qoruya bilər

8.
Uğurlu o kimsədir ki həyatında
Müdriklik və hikmətli sözlərlə təriflənib
pis məsləhətlər isə ancaq pis qəlbli birisi tərəfindən deyilir

9.
Lütfkar kəs o kəsdir ki həyatında
Müdrik sözlərlə lütf edilib
Bədbəxt sözlər isə ancaq
Fani və bədbəxt insanlardan gəlir

10.
Hisslərdən daha yaxşı olan bir əşyanı
Bir səyyah daşıyamaz
Öz evindən uzaqda olan bir zənginliyi isə
Bir yoxsul daşıyamaz

+12119

bütünlüklə vücuddakı ifrazının sadəcə 2%i beyində işləyən maddədir. toplam serotonin miqdarının 80% i isə bağırsağın fəaliyyətini nizamlamaq üçün bağırsağın selikli qişasındakı enterokromafin hüceyrələrində yerləşmişdir.
beyindəki ifrazının 2% olmağına baxmayaraq adamın bütün gəlmişini-keçmişini, varını-yoxunu məhv etmək gücünə malikdi. azca azalması qarışıq əhval-ruhiyyə, depressiya, həyəcan pozuntusu, yuxu pozuntusu və s. kimi mundar- mundar vəziyyətlərə salır adamı. müasit deyimnən: göt olursan.
bunun* serotoninin həm də iştah pozğunluğu, qusma, miqren kimi hallara da əli var.

beyindən əlavə serotonin endokrin sistem, ürək və əzələ sisteminin funksiyalarına təsir edir.
əvvəl onu deyim ki, bunu italyan alim vittorio erspamer 1935ci ildə araşdırıb, tapıb.
serotonin elə birşeydi ki, azlığı da problemdi çoxluğu da. azalanda insan hər nə qədər aqressiv, neqativ, problematik olursa, çoxluğunda da bir o qədər qəribə, anlaşılmaz bir məxluqa çevrilir.
(bax: euphoria)


aparılan araşdırmalara görə kişilərin beyni qadınlara nisbətən 50% artıq serotonin ifraz edir. qadınlarda da menstruasiya, menepauza, doğum kimi dövrlərdə serotonin başgicəllənməsi yaşayır. boşuna deməyiblər o ərəfədə qadından uzaq dur -*

başqa maraqlı fakt odur ki, autizmli uşaqlarda serotonin heddinden artıq ifraz olunur amma onların beyni bu artıq maddəni həm sintezləyə bilmir həm də doğru yerdə işlənməsinə şərait yarada bilmir.

serotonini artırmaq üçün min dənə yollar var amma dərmanlardan uzaq durmağı məsləhət görürəm. yeganə edə biləcəyiniz şey b6 vitamini qəbuludu. ət, süt, yumurta və s. yaxşıca, bol-bol qidalanın. hə, bir də bunu link alıb boynunuzdan asın düzələjəh -*

belədəki, heçnəyi vecinizə almayın. veciniz haranızdadı day onu da özünüz müəyyənləşdirin.
(baxma: herşeyi devletten beklememek lazım)

+ 7 əjdaha! maraqlı 24.12.2013-23:55, sistem robotu

+12119 oxunma #85783 facebook twitter

+15570

Fransanın muzdlu birliyi. Sadəcə fransa xarici ölkələrdən şəxslər seçilir.

Fransa kralı Louis Philippe ölkədəki vətəndaşların azalmasına qarşın 1831-ci ildə yaratdığı bir legion. Fransızca "Légion étrangère". Legionda xidmət edən şəxslər legioner adlanır. 2021 statistikalarına görə 140 fərqli ölkədən insanlar müraciət edib. Əsasən avropa ölkələri, başda almaniya olmaqla Latin Amerika və asiya ölkələrindən də müraciətlər çoxdur. Fransız dilini bilməyinizə ehtiyyac yoxdur, sadəcə olaraq testlərdən keçməyiniz kifayətdir. Birlik içərisində fransızca öyrədilir. Ancaq bir xarici dil bilməyiniz şərtidir. Qəbul olmaq üçün psixoloji, fiziki və bir neçə sınaqdan keçirilirsiz. Qəbul aldıqdan sonra 5 illik müqavilə imzalayırsız və 3 ildən sonra (dəqiq deyil) fransız vətəndaşlığına haqq qazanırsınız. Başqa ölkələrdə ki məhbusları adlarını kimlikləri dəyişdirmək şərtilə qəbul edirlər. Evli olub olmamağınız fərq etmir çünki qəbul oldunuzsa sizi bir subay olaraq qeyd edirlər. Fransanın dünya üzərində əsasəndə afrikada bir neçə hərbi hissələri olduğundan xidmət etməyə bu tərz yerlərə göndərirlər, eyni zamanda nato ölkəsi olduğundan iraq və əfqanistan kimi yerlərə də legionerləri göndərirlər. 1831-ci ildə yaradıldığından bir çox böyük döyüşlərdə, demək olar fransanın iştirak etdiyi bütün döyüşlərdə öz varlıqlarını göstəriblər. indiyə kimi 36 mindən çox legioner ölüb.
Az bir maaş verilməsinə baxmayaraq insanlar buraya müraciət edirlər.
Xarici legion, bu həyatdan ümidini üzmüş, bu həyatda ikinci bir şans axtaran, bu həyatda özünə bir ailə axtaran insanlar üçün cəzb edici görünür.


Yaşıl beretlə legionerlər




Döyüş formasında legioner


Parad formasında legionerlər


2007-ci ildə Əfqanıstanda bir legioner


Legionerlərlə bağlı hazırlanmış sənədli film
(youtube: )

bugün bəyənilənlər:

+2766

avatar psixiki "xəstəlik"dir. tibbdə mental disorder (psixiki pozuntu deyək) deyil, bilinən bir müalicəsi yoxdur, sadəcə bəzi mütəxəssislərin fikrincə pozuntu sayılır.
maladaptive daydreaming-gün ərzində çox tez-tez, intensiv şəkildə xəyal qurmaqdır və bu xəyal qurma prosesi normal həyat prosesinə mane olacaq səviyyədədir. hətta qarşıdakı şəxslə dialoq zamanı onun dediyi hansısa söz xəstənin fikrini yayındıra və onu yenidən xəyal dünyasına apara bilər. "xəstə" öz obrazlarını yaradır, ssenarilər yazır, onların vasitəsilə başqa bir "həyat yaşayır". bilinən qədərilə (və ya bildiyim qədərilə), xəyal quran şəxs reallıqla xəyalı ayırd edə bilir, lakin xəyal qurmaqdan əl çəkə bilmir, hər fürsətdə xəyal dünyasına qayıdır. xəyal qurma prosesi çox bölünərsə və ya xəyallar arasında uzun fasilə yaranarsa, şəxsdə anormal (əsəbi) hallar baş verə bilər. fikirləri daima xəyallarında olduğundan, müəyyən üz mimikalarının tez-tez təkrarlandığını müşahidə edə bilərsiniz.
həkim tərəfindən diaqnoz qoyulmasının bir yolu yoxdur, bilinən bir müalicəsi də yoxdur. amma deyilənə görə ocd (başqa adları ilə, okb və ya sarışan hallar) kimi xəstəliklərdə istifadə edilən dərmanların xeyri ola bilər (o dərmanların heç ocd-yə xeyri yoxdu, qaldı ki belə).
mən də bir vaxtlar bu haldan əziyyət çəkmişəm, məncə. normal olmadığını dərk edirəm, amma "getsin o günlər, gəlməsin" deyə də bilmirəm. niyəsə özümü xoşbəxt hiss edirdim. daha doğrusu, hiss etdiklərimdə hər hansı bədbəxtlik görmürəm. sadəcə, hər fürsətdə xəyal qurma istəyi bir az əsəb pozan bir şey idi. axşamlar 2 saat tez yatırdım ki, xəyal qurmağa vaxtım olsun. və ya hamamda çox qalırdım, məktəbdəki tənəffüsdən də istifadə edirdim, hamıdan aralanıb xəyal qururdum. bəzən dərslərə qulaq asa bilmirdim. fikrimin dağılacağını bildiyim üçün əvvəlcədən çox diqqətlə özümü dərsə verməyə çalışırdım. işə yarayırdı, çünki dərsin özünə də xəyal kimi yanaşırdım, fokuslana bilirdim. yəqin ki ətrafımın həmişə qaynar olması səbəbindən mənə çox əziyyət verməyib və tədricən yox olub. obrazlarımın bəzilərinin adını unutmuşam, amma ssenarilərdəki ana xətt yadımdadır hələ də -*

+8211

avatar əvəzliklər - türk dillərinin orxon-yenisey inkişafı dövründə artıq sabitləşmiş bir nitq hissəsi.
Əlavə olaraq qeyd edək ki, müasir dövrümüzdə işlənilən əvəzliklərin bir qismi olduğu kimi (siz, biz, bu nə, sən, kim), bir qismi müəyyən fonetik dəyişmələrlə qalır (ol---o, kanı-xanı-hanı), bəziləri isə ümumiyyətlə, arxaikləşərək sıradan çıxmışdır. (məsələn, öz mənasına gələn kəntü sözü)

Əvəzliyin növlərindən biri olan, ismin yerində işlənən, kim və nə suallarına cavab verən, mənsubiyyət və şəxs-xəbərlik kateqoriyasının yaranmasına səbəb olan şəxs əvəzlikləri yazılı abidələrimizdə də yer almışdır:
1. Birinci şəxsin təki – mən əvəzliyi.
Pratürkdəki arxetipi ilkin mərhələdə ba/be olmuşdur. Sonrakı mərhələdə ban/ben olmuşdur. Qədim türk və Azərbaycan yazılı abidələrində mən/bən şəklindədir. Daha dəqiq desək:
– orxon-yenisey abidələrində 28 dəfə mən, 48 dəfə bən;
– mahmud k. "divan"ında 105 dəfə mən, 3 dəfə bən
– D. Q kitabında 403 dəfə mən, 54 dəfə bən şəklində işlənmə müəyyənləşdirilmişdir ki, bu da mən versiyasının daha geniş şəkildə istifadəsini göstərir. Mənin üstün mövqeyi ədəbi dilimizdə 18-ci əsrə qədər müşahidə olunur.
2. Birinci şəxsin cəmi biz əvəzliyi.
Arxetipi "bi" hesab olunur. "z" isə cəmlik bildirən elementdir. Bi+z= biz. (biz, siz)
Ardıcıllığı belə göstərə bilərik: mən/bən/min +z= miz/biz.
Qısaca mən və bən versiyalarının paralel işlədiyinə və "s" və "z" səslərinin də istifadəsini görmüş oluruq.

+12891

avatar Vikinq zamanından qalma, müdriklik və həyatla bağlı qədim skandinaviya şeirləri 165 bənddən ibarətdir. 10'u tərcümə etdim. İrəliləyən günlərdə bir çoxunu tərcümə edəcəm.

1.
Bilinməyən bir qapıda duran adam
Onu keçmədən öncə ehtiyyatlı olmalıdır
O tərəfə və buna bir nəzər salsın:
Kim bilə bilir bu zalın arxasında səni necə bir düşmənin gözlədiyini?

2.
Salamlar olsun o ev yiyəsinə
Qonaq gəldi
Hansı oturacaqda oturacaqdır O?
Səfeh o kimsədir ki, bilinməyən qapılarda
öz yavər şansına güvənir

3.
Dizləri o dondurucu soyuqda donmuş olan
Bir yeni gələnin atəşə ehtiyacı vardır
Dağları dərələri aşmış birisinin isə
ətə və yeni bir paltara ehtiyacı vardır

4.
Ehtiyacı olana yeməyindən öncə su verin
Xoş deyimli bir xoşgəlişlə ve əl dəsmalı ilə qarşılayın onu
Başından keçənləri anlatması üçün isə
Səssizliklə və anlayışla qarşılayın onu

5.
Səyahətə gedən birisinə ağıl lazımdır
Axmağın isə evdə qalmağı lazımdır
Cahil olan bir bilməmiş ilə
Kamil olan bir bilmiş bir arada olduğunda
Cahil olana çox gülərlər

6.
insan çox bilmişliyi ilə qürur duymamalıdır
Çox danışmaqdan qaçınmalıdır
Evinə gələn sakit bir kamil adam nadirən səhv edər
Bilgəlik insanın ən yaxın dostudur

7.
Bir qonaq getdiyi evdə nəzakətli
Oturduğu masada isə sakit olmalıdır
Qulaqları diqqətli olmalı
Gözlərini isə 4 açmalı
Beləliklə özünü qoruya bilər

8.
Uğurlu o kimsədir ki həyatında
Müdriklik və hikmətli sözlərlə təriflənib
pis məsləhətlər isə ancaq pis qəlbli birisi tərəfindən deyilir

9.
Lütfkar kəs o kəsdir ki həyatında
Müdrik sözlərlə lütf edilib
Bədbəxt sözlər isə ancaq
Fani və bədbəxt insanlardan gəlir

10.
Hisslərdən daha yaxşı olan bir əşyanı
Bir səyyah daşıyamaz
Öz evindən uzaqda olan bir zənginliyi isə
Bir yoxsul daşıyamaz

+12119

avatar bütünlüklə vücuddakı ifrazının sadəcə 2%i beyində işləyən maddədir. toplam serotonin miqdarının 80% i isə bağırsağın fəaliyyətini nizamlamaq üçün bağırsağın selikli qişasındakı enterokromafin hüceyrələrində yerləşmişdir.
beyindəki ifrazının 2% olmağına baxmayaraq adamın bütün gəlmişini-keçmişini, varını-yoxunu məhv etmək gücünə malikdi. azca azalması qarışıq əhval-ruhiyyə, depressiya, həyəcan pozuntusu, yuxu pozuntusu və s. kimi mundar- mundar vəziyyətlərə salır adamı. müasit deyimnən: göt olursan.
bunun* serotoninin həm də iştah pozğunluğu, qusma, miqren kimi hallara da əli var.

beyindən əlavə serotonin endokrin sistem, ürək və əzələ sisteminin funksiyalarına təsir edir.
əvvəl onu deyim ki, bunu italyan alim vittorio erspamer 1935ci ildə araşdırıb, tapıb.
serotonin elə birşeydi ki, azlığı da problemdi çoxluğu da. azalanda insan hər nə qədər aqressiv, neqativ, problematik olursa, çoxluğunda da bir o qədər qəribə, anlaşılmaz bir məxluqa çevrilir.
(bax: euphoria)


aparılan araşdırmalara görə kişilərin beyni qadınlara nisbətən 50% artıq serotonin ifraz edir. qadınlarda da menstruasiya, menepauza, doğum kimi dövrlərdə serotonin başgicəllənməsi yaşayır. boşuna deməyiblər o ərəfədə qadından uzaq dur -*

başqa maraqlı fakt odur ki, autizmli uşaqlarda serotonin heddinden artıq ifraz olunur amma onların beyni bu artıq maddəni həm sintezləyə bilmir həm də doğru yerdə işlənməsinə şərait yarada bilmir.

serotonini artırmaq üçün min dənə yollar var amma dərmanlardan uzaq durmağı məsləhət görürəm. yeganə edə biləcəyiniz şey b6 vitamini qəbuludu. ət, süt, yumurta və s. yaxşıca, bol-bol qidalanın. hə, bir də bunu link alıb boynunuzdan asın düzələjəh -*

belədəki, heçnəyi vecinizə almayın. veciniz haranızdadı day onu da özünüz müəyyənləşdirin.
(baxma: herşeyi devletten beklememek lazım)

+15570

avatar Fransanın muzdlu birliyi. Sadəcə fransa xarici ölkələrdən şəxslər seçilir.

Fransa kralı Louis Philippe ölkədəki vətəndaşların azalmasına qarşın 1831-ci ildə yaratdığı bir legion. Fransızca "Légion étrangère". Legionda xidmət edən şəxslər legioner adlanır. 2021 statistikalarına görə 140 fərqli ölkədən insanlar müraciət edib. Əsasən avropa ölkələri, başda almaniya olmaqla Latin Amerika və asiya ölkələrindən də müraciətlər çoxdur. Fransız dilini bilməyinizə ehtiyyac yoxdur, sadəcə olaraq testlərdən keçməyiniz kifayətdir. Birlik içərisində fransızca öyrədilir. Ancaq bir xarici dil bilməyiniz şərtidir. Qəbul olmaq üçün psixoloji, fiziki və bir neçə sınaqdan keçirilirsiz. Qəbul aldıqdan sonra 5 illik müqavilə imzalayırsız və 3 ildən sonra (dəqiq deyil) fransız vətəndaşlığına haqq qazanırsınız. Başqa ölkələrdə ki məhbusları adlarını kimlikləri dəyişdirmək şərtilə qəbul edirlər. Evli olub olmamağınız fərq etmir çünki qəbul oldunuzsa sizi bir subay olaraq qeyd edirlər. Fransanın dünya üzərində əsasəndə afrikada bir neçə hərbi hissələri olduğundan xidmət etməyə bu tərz yerlərə göndərirlər, eyni zamanda nato ölkəsi olduğundan iraq və əfqanistan kimi yerlərə də legionerləri göndərirlər. 1831-ci ildə yaradıldığından bir çox böyük döyüşlərdə, demək olar fransanın iştirak etdiyi bütün döyüşlərdə öz varlıqlarını göstəriblər. indiyə kimi 36 mindən çox legioner ölüb.
Az bir maaş verilməsinə baxmayaraq insanlar buraya müraciət edirlər.
Xarici legion, bu həyatdan ümidini üzmüş, bu həyatda ikinci bir şans axtaran, bu həyatda özünə bir ailə axtaran insanlar üçün cəzb edici görünür.


Yaşıl beretlə legionerlər




Döyüş formasında legioner


Parad formasında legionerlər


2007-ci ildə Əfqanıstanda bir legioner


Legionerlərlə bağlı hazırlanmış sənədli film
(youtube: )

+13512

avatar (bax: monoqamiya)
tək partnyorluluğu sevən insan. 7 milyrdlıq dünyada gözü sadəcə bir insanı görən insan.
heyvanlar arasında monoqamiya çox nadirdir. insanlar isə insan körpəsinin baxıma möhtac olması səbəbilə monoqam istiqamətdə təkamül ediblər. təkamülümüzün gələcəyində bunun dəyişəcəyini düşünürəm. evlilik qavramının yox olacağını və ya nadir olacağını.
monoqam olub olmama genlərdən gəlir. hər insanda bir cürdür, kimisi tək partnyorlu olmağı sevə bilər kimisi isə birdən çox partnyoru istəyə bilər. səbəbi dediyim kimi jər insanın kimyasının fərqli olmasıdır. məsələn *dopamin*alleli uzun olan insanlar çox vaxt monoqam olurlar. evlilik, ailə, uşaq tərəfdarı. dopamin alleli qısa olanlar isə qeyri monoqam və ya polyqam olurlar. bu tiplər riskləri sevirlər, çox vaxt alkoqol və başqa narkotik maddələrin aludəçisi olurlar.
burdan anlaşılacağı üzrə "içmir çəkmir, əli üzü düzgün oğlan" deyə tərif edilən oğlanlar həqiqətən də evliliyə, tək partnyorla yaşamağa münasibdirlər.
hə bir də vasopressin hormonu var, az olduğu qadınlar daha çox xəyanət edirlər və ya qeyri monoqam olurlar.
məsələn bir qızın(oğlanın) monoqam olub olmadığını, dopamin ellelonin uzunluğunu, vasopressininin miqdarını xarici görünüşdən, hərəkətlərdən də anlamaq olur. ama o sirrlərimi paylaşmayacam sizlə, nəyə paylaşıram blət. babnikliyin meslek sırrları.

+11908

avatar bu sifarişi verən: mariya kürüsü
Yer kürəsinin qütblərindən başlayaraq, ekvatora doğru təxminən 70 000 km yüksəkliyə (kosmosa çıxmış vəziyyətdə) uzanan bir növ qalxan. Hansı ki bizi günəşdən və kosmosdan gələn radiasiyalı şüalardan qoruyur.

Birlikdə yer kürəsinin maqnitosfer adlı sahəsini əmələ gətirirlər. Ki, biz bunun sayəsində maqnitlərin iş prinsipinə əsaslanaraq ən sadə cihazlardan olan kompasdan istifadə edirik.

Bu qurşaqların fəzada əmələ gətirdiyi müstəvilərdə günəş küləkləri, alfa zərrəciklər, proton və neytronlar tutularaq saxlanılır.

nasanın bəzi qaynaqlarına görə, bu maqnit qurşaqları bəzi hallarda yerin orbitinə göndərilmiş süni peykləri sıradan çıxarır, uzun müddət bu qurşaqlarda hərəkət edən kosmik gəmilərdəki kosmonavtların ölümünə belə səbəb ola bilir.

Hər bir raketin yerin orbitinə çıxması zamanı bu qurşaqlardan keçdikcə təxminən 0.007 saniyə qədər radiodalğalarda(nasa mərkəzləri və raket arasındakı əlaqə) bükülmə baş verir, yəni başqa dillə desək 0.007 san ərzində əlaqə qopur, və ya biz yaşlanarkən kosmonavtlar bizdən 0.007 san qabağa düşür.

1958-ci ildə amerikada yerləşən iowa universitetinin professoru james van allen tərəfindən kəşf edilmişdir və adını da professorun adından almaqdadır.

Gəldik hər kəsi maraqlandıran o suala. qütb işıqlarının bu qurşaqlarla nə əlaqəsi var?

Qütb işıqları haqqında hamımız bilirik necə görünür hardan görünür haçan görünür və s.
Günəşin səthində baş verən füzyon reaksiyaları nəticəsində günəşdən ayrılan böyük miqdarda radioaktiv günəş küləkləri yerin van allen qurşaqlarına yaxınlaşdıqda, van allen qurşaqlarının xarici halqaları ortadan qırılır. Əvəzində isə yerin digər tərəfində(arxa hissədə) birləşir və həmin günəş küləkləri yerin qütblərinə doğru nyutonun qanunları çərçivəsində (təsir əks təsirə bərabərdir) hərəkət edir. Və beləcə biz qütb işıqlarını görürük. Yəni bizim gördüyümüz əslində günəşdən gələn radioaktiv dalğalardır.

Ümumi tərif vermək gərəkərsə:
Yerin ətrafında günəşdən və kosmosdan gələn radioaktiv və zərərli şüaların qarşısını alan maqnetik xassələrə malik bir müdafiə sistemi.

+14572

avatar 1962-ci ildə françois truffaut rejissorluğu ilə çəkilmiş fransız yeni dalğası filmi. Baş rollarda jeanne moreau, *oskar werner* və *henri serre* oynayır.

Filmin senarisi sevgi və dostluq üçbuçağı üzərində qurulub. I dünya müharibəsindən biraz əvvəl Avstryalı yazıçı jules və fransız jim dost olub birgə mütailə edirlər, xoş vaxt keçirirlər. Jules daha introvert və sakit təbiətlidir. Catherine adlı qadınla tanış olub hər ikisi qıza aşiq olurlar, amma catherine jules ilə evlənir. Daha sonra müharibə başlayır və hadisələrin axarı formalaşır.

--spoiler--

Senari nə qədər fərqli olsa da, boşluqlar çox idi. həm senari, həm də vizuallıq cəhətdən film çox gözləntilərimin altında qaldı. Filmlə bağ qura bilmədim sanki. Müharibəyə qədərki hissə normal, qalanı isə mıyusedici idi mənə görə. Düzdür, melanxoliya, çarəsizlik, sensual və digər məqamlar yaxşı işlənmişdi. Amma nəsə çatmadığı hiss olunurdu.

Jeanne simpatiya duyduğum aktrisa olsa ďa, catherine obrazı həqiqətən qıcıqlandırdı məni. Normalda bütün personajlarla empatoya qura bilirəm, amma bu dəfə tam bacarmadım. Narsistlik, bipolyar, ya sadəcə ərköyünlük? Bəlkə də, hamısı var idi o obrazda.

Jules isə tam əksinə, hər şeyi qavrayıb reallığı qəbullanmış obraz təəsüratı yaratdı məndə. Sonda idə ən çox o əzab çəkir. "Bizi yaxşı izlə, jules"...

Jimin qərarsızlığı, dost ya sevgi seçimi arasında qalmağı da çarəsizliyi gözəl təsvir edib.

Filmdə mənə ən çox toxunan şey jules və jimin qarşı cəhbələrdə olarkən bir-birlərini öldürmək qorxuları idi. Düşünsənizə, atdığınız güllə qarşı cəbhədə savaşan ən yaxın dostunuzu öldürə bilər.

--spoiler--

Bir də bu mahnı oxuma səhnəsini çox bəyənmişdim.
(youtube: )


sifarişi verən: haillucifer

+7565

avatar beyində temporal lobların içində yerləşən limbik sistemin bir hissəsidir. qorxu, hirs, fobiyalar kimi hisslərin saxlanıldığı yerdir. təhlükə zamanı həyəcan siqnalı verən və o təhlükədən qaçmağa təkan verən yerdir. uşaqlarda amiqdala boş olduğu üçün, heç bir qorxu təcrübəsi yaşanmadığı və bu qorxuların amiqdalada saxlanmadığı üçün təhlükəyə girmə ehtimalları var. elektriki əlləmə, balkonun kənarında oynamaq, istini barmaqlamaq kimi. lakin bir müddət sonra təcrübələr amiqdalaya "save" olunur və növbəti dəfə qorxu siqnalı verilir. eşqə düşən insanlarda amiqdala bölgəsinin təsiri/funskianallığı azalır. bunun nəticəsi olaraq da, məşuqlar normal şərtlərdə bir başqası üçün etməyəcəkləri riskləri, eşqə düşdüqləri zaman amiqdalanın təsiri azaldığı üçün edirlər. həyatlarını təhlikəyə ata bilirlər. fərhad şirin üçün çətinliklərlə üzləşir və s.
(baxma: eşq/-127818)

+10889

terence mckennanın bir fərziyyəsidir. fərziyyəyə görə ilk insanlar, homo erectuslar təsadüfən psixodelik təsirləri olan sehirli göbələkləri yeməyə başladıqdan sonra psilocybin maddəsinin köməyi ilə inkişaf ediblər və homo sapienslərə transformasiya ediblər. indiki insanlara doğru təkamülləri sürətlənib. şüurları inkişaf edib. görmə qabiliyyətləri artıb. dil inkişaf edib. fərziyyənin elmi dayanaqları olmasa da olduqca maraqlıdır.

+ 25 əjdaha! 1 maraqlı 02.05.2016-05:56, timidus

+10889 oxunma #212409 facebook twitter

+7065

avatar "Kungsgatan’da yazar Fogelström ilə qarşılaşdım. Svensk Filmindustri üçün ssenari yazırdı. yəni əvvəldən bir-birimizi yaxşı tanıyırdıq. həmin ərəfələr ondan nə yazdığını soruşdum. işlərini itirmiş iki insan haqqında yazdığını dedi. mən də “doğrudanmı? qulağa film kimi gəlir” dedim."
Ingmar Bergman "summer with monika"nın ortaya çıxış hekayəsini belə izah edir.

--spoiler--

film, paytaxda işçi sinifi bir ailənin 17 yaşındakı böyük qızı Monikanın hekayəsi ətrafında ilərliyir. valideynləriylə eyni dam altında yaşamağa və işlədiyi yerdə uğradığı təcavüzlərə dözməyən Monika, özü kimi eyni məhəllədə işləyən harry ilə tanış olur. bir-birilərinə aşiq olmaqları heç uzun çəkməyən cütlük harrynin gəmisinə minib, nifrət etdikləri həyatlarından, monikanın çox sevdiyi amerikan sevgi filmlərindəki yuxu aləminə doğru yola çıxırlar.


--spoiler--

"summer with monika"nın çəkimləri 1952-ci ilin avqust ayında Stockholm və ətrafındakı kiçik adalarda reallaşdırıldı. Bergman, ilk film rejissorluq təcrübəsinin üstündən 6 il keçməsinə baxmayaraq, cəmi 11 film çəkmişdi. 34 yaşında olan rejissor, iki dəfə boşanıb, üçüncü dəfə evlənib və 6 uşaq sahibi olan gənc adam idi. gəncliyində ata ocağından qaçdığı kimi, evliliklərindən də qaçarkən geriyə belə baxmayan rejissorun arxada ödəməsi lazım olan aliment borcları yığılıb qalmışdı. teatrdan, ssenarilərdən və rejissorluqdan qazandıqları bunu ödəməyə çatmayan Bergman, 1951-ci ildə "Bris sabun markası" üçün 12 seriyadan ibarət reklam çəkdi. bu ərəfədə 20 yaşında olan gənç aktrisa Harriet Andersson isə 15 yaşından bəri irili-xırdalı rollarda yer alırdı.

bergman, ilk filmi " Kris"dən etibarən rəhbər olaraq müəyyən qəliblərə sahib idi. bu ilk dövr filmlərində, yazmağa başlamasına səbəb olan August Strindberg və rejissorluqda müəllimi olaraq qəbul etdiyi Victor Sjöström’ün təsirlərini hiss etdirdi. kameradan istifadə edilməyində isə əksərən amerikan filmlərində gördüyü kadrları istifadə edərdi. lakin " summer with monika" filmi ilə bergman özünə xas tərz yaratdı.

əksər mənbələrdə Ingmar Bergman’ın ilk şahəsəri olaraq görülən "summer with monika" eyni zamanda filmoqrafiyasının ilk dövrünü də sona çatdıran film olur. bu nöqtədə filmin ruhunda saxladığı var olan nizamdan qopma, bergmanın əvvəlki filmlərində izindən ayrılmadığı qəliplərindən qopmasıyla örtünür. bu yeni dövr ilə keçmiş dövrün bir-birindən ayrımını filmin əksər səhnələrində görə bilərik. Məsələn; ilk səhnədə Monika ilə Harry’nin bütün həyəcanlarıyla ilk söhbətlərini etdikləri kafedə qarşı tərəfdə oturan bir qrup yaşlı adam görürük.

filmin bir nöqtəsindən sonra bütün bu yaşlılar, qaydalar, tabular, sərhədlər- yəni gənc monika və harrynin qarşı çıxdığı hər şey, yaşadıqları şəhər həyatı ilə uyğun gəlir. gəmiləriylə stockholm sahilindən uzaqlaşdıqca ailələrini, işlərini və məsuliyyətlərini geridə buraxırlar. yuxu kimi başlayan və yaz boyunca davam edən bu ada yaşantısında qarşılaşacaqları çətinliklər təcrübəsiz cütlüyümüzün xarakterlərinin dərinləşməsinə gətirib çıxarır. Monika’nın hamiləliyinin və yazın sona çatmasının çətinləşdirdiyi şərtlər, məcburi geri dönüşə səbəb olur. şəhərə geri dönən Monika və Harrynin yaz macəralarının onları necə dəyişdirdiyini onlarla ilk tanışlığımız olan məhəllədə şahid olduğumuz üçün çox dəqiq görə bilirik.

filmdən sonra edilən analizlərdə ən çox dilə gətirilən narahatlıq isə tam bu nöqtədə baş verir. film ilk baxışda monika ilə harrynin sevgi hekayəsini çəkmiş kimi görünsə də, Bergman bununla çox da maraqlanmadığını filmin adıyla açıq-aşkar göstərir. film, monika ilə keçən bir yazın hekayəsini göstərir. Bu vəziyyətdə filmi izləyən hər birimiz əslində Harry'nin olduğu mövqedəyik. Onun Monikanı izlədiyi kimi biz də monikayla bir yazı izləyirik.

filmin " kinoda dördümcü divarı yıxan ilk film" adına layiq görülməsinə səbəb olan məşhur səhnəni görməzdən gəlib, monikanı pis qadın kimi təqdim etmək yumşaq desək asana qaçmaq olur. sona yaxınlaşarkən qarşımıza çıxan sözü gedən səhnədə monikanı filmin əvvəlində harry ilə tanış olduğu kafedə görürük. evdən, körpəsiylə maraqlanmaq əvəzinə çöldə pul xərcləyib əylənməyi seçərək çıxan bir monika görürük. bu monika; o yazı yaşayan, yuxularının arxasından gedən, müvəffəqiyyətsiz olan və bir uşaq doğan qadındır.

summer with monika 1953-cü ilin fevralında isveçdə nümayiş edildi. 1955-ci ildə isə abş şirkəti tərəfindən, Anderssonun qısaldaraq çılpaqlıq ehtiva edən səhnələrinin ön plana çıxarıldığı 62 dəqiqəsi nümayiş edildi. filmin orjinal adına da sadiq qalmayaraq " Monika, the Story of a Bad Girl" olaraq dəyişdirildi. göstərildiyi ölkələrdə onsuzda haqqında çox danışılırdı, üstünə bir də erotik film damğası əlavə olundu.

bu arada filmin çəkimlərində Andersson ilə Bergman arasında sevgi münasibəti başlamışdı. bergman filmin çəkimlərindən sonra üçüncü dəfə boşandı. amma "summer with monika"nın bütün dünyada gətirdiyi şöhrət sayəsində daha aliment üçün yeni reklam filmləri çəkmək məcburiyyətində qalmayacaqdı. çünki hər kəsin gözü isveçdəki gənc rejissor Bergmanın üzərində idi. belə ki iki il sonra çəkdiyi "Smiles of a Summer Night" filmi kann film festivalından mükafatla dönəcəkdi. ən əsası "Cahiers du Cinéma " komandası tərəfindən xüsusi maraq görən bergman filmləri, kino tarixinin ən böyük hadisələrindən- fransız " yeni dalğasına da əl vermiş oldu.

axımın qabaqcıllarından olan François Truffaut çəkdiyi ilk filmi "400 blows"da monikadan təsirləndiyi ərgən ruhunu filmin mövzusu olaraq təyin etdi. bununla kifayətlənməyib filmin içində monikanın çiyinləri link açıq bir fotonun istifadə edilməsiylə bergmanın filminə açıq-açıq təşəkkür edirdi. beləliklə bergman monikanı sıradan gənçlik filmi xarakteri olmaqdan çıxarıb kinoda qiyamın simvolu halına gətirdi. çiyinləri açıq və dimdik.



» Son Entrylər «




#tsparticles { position: absolute; width: 100%; /* height: 100%; */ z-index: -1; }