bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
Yoxlama mesaj

yenilə | gündəm


başlıq aç + 🎞 lenta
son ▾
sözaltı player yazarların xəyalları 2 hypergamy   anthropic   gecəyə bir mahnı paylaş   sözaltı günlük   dövlət orqanları arasındakı konfliktlər   nisbilik nəzəriyyəsi | elm   twin paradox | elm   sözaltı sözlük 2 uşaq ağlı ilə inanılanlar 3 dərdlərin nisbiliyi 2 hypergamy və manatlıq şoferləri   azərbaycanda qadın olmaq   depressiyada dinlənəcək musiqilər   yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər   nvda   jensen huang   zamanla geridə qaldığı üçün darıxılan şeylər   sözaltı player  
digər ▾
sözaltı jurnal 6 rome‑berlin‑tokyo oxu   optogenetika   zachary levi  
hamısı ▾
yazarların xəyalları 2 hypergamy   sözaltı jurnal 6 anthropic   gecəyə bir mahnı paylaş   sözaltı günlük   dövlət orqanları arasındakı konfliktlər   rome‑berlin‑tokyo oxu   optogenetika   zachary levi   autodefensas unidas de colombia   nisbilik nəzəriyyəsi | elm   twin paradox | elm   sözaltı sözlük 2 uşaq ağlı ilə inanılanlar 3 dərdlərin nisbiliyi 2 hypergamy və manatlıq şoferləri   azərbaycanda qadın olmaq   sözaltı wiki 2 solomon adalarının bayrağı   ikinci sort   depressiyada dinlənəcək musiqilər   yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər   nvda   jensen huang   postfordizm   inersial   əli transmilli   zamanla geridə qaldığı üçün darıxılan şeylər   sözaltı player  
sabitlənən ▾
son baş verənlər37sözaltı jurnal246sözaltı intellekt13sözaltı yeniliklərsözaltı divan35sözaltı sifarişsözaltı xəbərsözaltı futbol219laboratoriya
populyar ▾
yazarların xəyalları 4 həvəsin qırılmaması 4 sözaltı sözlük 3 uşaq ağlı ilə inanılanlar 3 tanrıya veriləcək tək sual 3
arxiv ▾
kompüterdəki qısayollar   yazarların almancada ən sevdiyi sözlər 5 yazarların ən sevdiyi maşın 6 rome‑berlin‑tokyo oxu solomon adalarının bayrağı hoxne xəzinəsi gents müqaviləsi formula one çempionluq rekordları








SÖZALTI

2 gün əvvəl lithub.com Hamlet, Müstəqillik Bəyannaməsi və Bethovenin Beşincisini yazmaq üçün istifadə olunan məşqi Bu, Magna Carta, Hamlet, Samuel Pepys’in Günlüğünü, Robinson Crusoe, Gulliverin Səyahətləri, Candide, Müstəqillik Bəyannaməsini, Qadınların
3 gün əvvəl technologyreview.com İnandırcılıq AI yaradılmasında onu əhatə etmək, deyil, onun qarşısını almaq Bu il Oktyabr ayında, OpenAI açıqlamışdır ki, iki AI agentindən biri özünü nəzarət edən sistemləri söndürmüşdür. Birinin xəbərdarlıq siqnall
8 gün əvvəl phys.org Roma dövrünə aid 'böcək ziyafəti' Kembric yaxınlığında bayquşların işi olduğu, sümük təhlili Təxminən 1800 il əvvəl, əsasən kurbağalardan olan 9000-dən çox sümük Kembriz yaxınlığında Demir Çağı / Roma çukurunda bitdi. Arxeoloqlar ilk
8 gün əvvəl phys.org Nəzərə alınmayan çəmənlik qalıqları təhlükə altında olan Carnaby kakaduları üçün 'addım daşl Murdoch Universitetinin yeni araşdırması Carnaby'nin kokteyllərinin çox təmizlənmiş mənzərələrdə yaşamaq üçün yerli bitki örtüyünün kiçik, p
8 gün əvvəl womenshealthmag.com Üz Qaldırması Hazır Deyil? Problem Deyil: “Aralıq” Müalicə Dövrünə Xoş Gəldiniz Əməliyyat yox, az istismara məruz qalmaq, daha möhkəm, daha yüksək görünüş.
8 gün əvvəl menshealth.com Peptid İnqilabı Saç Baxım Rutininizə Daxildir Mövcud məhsullarda olan güclü birləşmələr saçları gücləndirməyə, dəriyi hidrat etməyə və hətta qırışları aradan qaldırmağa kömək edir. Onlar
8 gün əvvəl azernews.az Azərbaycanın pərakəndə ticarət dövriyyəsi yanvar-oktyabr aylarında 57,5 milyard manata, yəni Azərbaycanda pərakəndə ticarət dövriyyəsi 2026-cı ilin yanvar-oktyabr aylarında 57,5234 milyard manat təşkil edib.
8 gün əvvəl euronews.com İsrailin Knessetinin xaricindəki nümayişçilər ərəb qanunvericilərə qarşı çıxır, yeni seçkilə İzrail parlamentinin qarşısında toplanan nümayişçilər yeni seçkilərin keçirilməsini və Knessetdə ərəb qanunvericilərinin iştirakına və rolun
🎮 yüklənir…
lithub.com Siz yemeyirsiz? Nigeriya mədəniyyətində yemək sevgi kimi Fərqli mədəniyyətlər “Sənə əhəmiyyət verirəm” demək üçün fərqli yollardan istifadə edir. Nigeriyada biz sizin atlasobscura.com Maine ştatının Bar Harbor şəhərindəki Thunder Hole noemamag.com Çinin Gen-Redaktə Ölüm Halları Onun Biotexnologiya Sənayesini Nə Göstərir What China’s Gene-Editing Deaths Reveal About Its Biotech Industry postu NOEMA saytında ilk dəfə yayımlandı. sciencenews.org Beyinin qoruyucu bariyeri də dərmanı bloklayır. Bu mühəndis bunun üçün bir yol istəyir Rebecca Pinals, demensiya olan insanların beyninə nəciblərin necə çatdığını öyrənmək üçün bir çip üzərində bey atlasobscura.com Cincinnati, Ohio‑də Milli Yeraltı Dəmir Yolu Azadlıq Mərkəzi Millətlərarası Qaçqınlar Azadlıq Mərkəzi, Ohayo çayının sahilində, Sinqaporda yerləşir və bu, ABŞ-nin erkən ta atlasobscura.com Kratečko, Xorvatiyada Čigoč Stork Kəndi lithub.com Biz Ağacların Özəyik bigthink.com NASA-nın növbəti bayraqdar gəmisi ən böyük suala cavab axtarır: „Təkik?“ İnsanlığın həmişə düşündüyü, lakin uyğun elmi irəliləyişlər gələnə qədər çətinliklə cavab verə bildiyi bir neç openculture.com Kraftwerk’in “Autobahn” (1979) mahnısı üçün psixodelik animasiyalı video Ha, hə, “Autobahn.” Qapı qapandığı andan və işə salındığı andan, proq-rokçular və yeni dalğanın öncüləri bir s lithub.com Müqəddəs Musiqiçilərin platin səviyyəsinə yüksəldiyi illər Bəlkə də ilk dəfə evangeliya musiqisinin gücü və təsirini anladığım zaman, mən ən çox altı yaşımda idi. Bir sə
📚 wikihamısı →
basel zəlzələsi 1356✍ sözaltı wiki1356-cı ilin oktyabr ayının 18-də, basel şəhərində saat 22:00-də güclü zəlzələ baş verdi; bu, orta avropanın tarixində ən böyük seysmik hadisə sayılır. 19:00-20:00 arasınturnham green tarixi✍ sözaltı wiki1642-ci ildə turnham green yaxınlığında baş verən turnham green döyüşü, ingilis vətəndaş müharibəsinin gedişatını dəyişdirdi. bu gün turnham green, chiswick high road üzəpedra branca adası✍ sözaltı wikipedra branca adasının adı portuqal dilindən tərcümədə ağ qaya mənasını verir və bu ada üzərindəki quano çöküntülərinin ağ rəngindən qaynaqlanır. sinqapurun ən şərq nöqtəsmelvil fuller✍ sözaltı wikimelvil ueston fuller 1888-ci ildən vəfat etdiyi 1910-cu ilədək amerika birləşmiş ştatlarının səkkizinci ali məhkəmə sədri vəzifəsini icra edib. men ştatının avqusta şəhərroman gettosunun 1943-ci hücumu✍ sözaltı wiki16 oktyabr 1943-cü ildə romanın ghettoya edilən hücumda gestapo 1 259 nəfəri tutdu - 363 kişi, 689 qadın və 207 uşaq. bu şəxslərin 1 023-ü yəhudi kimi tanındı və auschwithirano maru gəmisi✍ sözaltı wikihirano maru gəmisi cəmi on il ərzində yaponiya ilə ingiltərə arasında körpü rolunu oynadıqdan sonra kelt dənizinin dərinliklərində yoxa çıxdı. mitsubishi gəmiqayırma zavosözaltı player✍ zeussözaltı music player - pulsuz spotify alternativi. istənilən musiqini tapıb saxlayıb dinləmək mümkün olan, zövqə uyğun algoritmlə işləyən musiqi player. mobile background
sistem robotları
Bu gün keçmişdə 20.11

bəyənilənlər və arxivdən:

sözaltı sözlük | sözaltı bəyənilən

205

avatar aəəəəə sööözllüüüükkkkk. nə yatmısan eee. peçat tema var. mühazirə faylını oxuyurdum bir də gördüüm nəəəə?????


sözlükdən istifadə eddiblər. müəllim, o boyda alim, məlumat üçün sözlükdən istifadə edib. çox xoşbəxtəm
müəllim (‌bax: termodinamikanın ikinci qanunu) bu entryni öz mühazirə faylına qoyub

istifadə edilmiş ədəbiyyat siyahısında söz6nın adı belə çəkilmiyib

585

avatar biz 1999-cu ildə əhmədlidə obşiteldə qalırdıq, qabağında çinar ağacları var idi. onların altında bir bomj rus arvad yatırdı həmişə, ona görə çinarə deyirdim, əsl adını bilmirdim. çox qəşəng də bir qızı var idi, diləndirirdi. elə qəşəng idi lap dəhşət də. sonra biz köçməyə az qalmış öyrəndik ki, anası axşam şaxtada donub ölüb. kəndə gedəndə o qədər dedim katyanı da aparaq özümüznən, aparmadılar. dedilər başqasının uşağıdı. polislər harasa apardılar sonra. nə vaxt yadıma düşsə bir balaca əsəb və heyf hissi yaradır məndə.
(bax: valideynlərə nifrət yaradan səbəblər)
SEÇMƏAnita Brukner 52 yaşında həyatını necə yenidən başladıBrookner 52 yaşında idi (lakin o, tezliklə on il daha gənc olacaqdı). Onun bir romanı var idi. Onun bir agenti var idi. …

550

avatar link müharibənin həqiqətləri budur baxın cənablar. niyə başa düşmür axı petləyə bərabər beyinə sahib azərbaycan xalqı? istanbulda taksimdə əlinə pankart alıb `güplə getsin komandir!` deyə bağıranlar utanmadı mı heç? tüpürüm elə müharibəyə ki onu ilham edəcək. hətta tüpürüm o müharibəyə ki uğruna 70 nəfər öləcək. hə indi o şəhərdə müharibə tələb edib bozqurd tutan düşüy yığınına deyin ki getsin indi lələ-təpə də kabab çəksin uğurumuzdu axı bizim.başa düşün ilham məllim sizə torpaq zad almayacaq

14358

avatar iranlı rejissor. dünyada abbas kiarostamidən sonra ən çox tanınan fars rejissor. həm sənədli, həm bədii, həm də qısametrajlı filmlər müəllifidi. hekayələri, romanları da var. adam rejissordan daha çox aktivistdi. yeniyetməliyindən bəri şah rejiminə, hazırki rejimə qarşı çıxır. təkcə iranda yox, tacikistanda, əfqanıstanda da insan haqlarını müdafiəyə qalxır.

özündən başqa ailəsinin bütün üzvləri də rejissordur:
ata - mohsen makhmalbaf
ana - marziyeh meshkiny
oğul - maysam makhmalbaf
böyük qız - samira makhmalbaf
kiçik qız - hana makhmalbaf

bu günə qədər 27 roman və hekayə kitabı yazıb, 18 bədii, 3 sənədli və 4 qısa film çəkib. bunların hamısını 6 ölkədə - iranda, türkiyədə, tacikistanda, əfqanıstanda, pakistanda və hindistanda çəkib. filmlərinin əsasında insan və onun iztirabları durur.

bəzi filmləri ölkəsində qadağan olunub, sonra qadağa götürülüb, bəziləri isə hələ də qadağandır.

ən məşhur filmlərindən:
the president - 2014
the gardener - 2012
scream of the ants - 2006
sex & philosophy - 2005
kandahar - 2001
silence - 1997
a moment of innocence - 1995
gabbeh - 1995
salam cinema - 1994
actor - 1992
once upon a time, cinema - 1991
the nights of zayandeh-rood - 1990
time of love - 1990
marriage of the blessed - 1988
the cyclist - 1987
the peddler - 1986
boycott - 1985
fleeing from evil to god - 1984
two blind eyes - 1983
repentance - 1982

720

avatar

2023-cü ilin yanvar ayında azərbaycan ordusu ləçin koridorunu bağlayaraq artsaxın qalan torpaq hissələrini ələ keçirdi. bu hadisə, 1991-2023 illəri arasında özünü müstəqil dövlət kimi elan edən, beynəlxalq aləmdə azərbaycan torpağı kimi tanınan, lakin stepanakert şəhərini mərkəz alaraq nəzarət edən artsaxın son mövcudluğunu bitirdi. republic of artsakh, rəsmi adı ilə republic of nagorno-karabakh, cənubi kavqazda sovet dövründən qalan nagorno-karabakh avtonom oblastının bir hissəsini idarə etmişdi.
2020-ci il nagorno-karabakh müharibəsindən sonra artsaxın ermənilər üçün yeganə quru keçidi beş kilometr enində ləçin koridoru idi və bu zona russiya sülhməslik qüvvələrinin nəzarətində saxlanılırdı. bu koridorun mövcudluğu, ermənistanla birbaşa sərhəddə olmayan artsaxın ticarət, təchizat və insan axını üçün həyati əhəmiyyət daşıyırdı. maraqlı fakt olaraq, koridorun uzunluğu yalnız 5 km olmasına baxmayaraq, onun strateji rolu bütün münaqişənin gedişatını müəyyən edirdi. 2023-cü ilin iyun ayında artsaxın bütün əhalisi məcburi köçkünə çevrildi.
SÖZ6 JURNALHələ də AI apokalipsisini gecikdirmək üçün vaxt var

597

avatar

1642-ci ildə turnham green yaxınlığında baş verən turnham green döyüşü, ingilis vətəndaş müharibəsinin gedişatını dəyişdirdi. bu gün turnham green, chiswick high road üzərində yerləşən ictimai parkdır və ətrafındakı məhəllə ilə qorunma zonasını təşkil edir; tarixi baxımdan o, chiswick ərazisindəki dörd orta əsr kəndindən biri olub, digərləri old chiswick, little sutton və strand-on-the-green kimi tanınır.
parkin şərq tərəfində 1843-cü ildə george gilbert scott tərəfindən neo-gothic üslubda inşa edilmiş christ church dayanır, şərq küncündə isə müharibə abidəsi yerləşir; cənubda köhnə chiswick town hall mövcuddur. burada yerli icma tədbirləri, gəzən əyləncə parkı, kilsə tədbirləri və xeyriyyə masa satışları keçirilir. ən yaxın london underground stansiyası district xəttindəki chiswick park, turnham green tube stansiyası isə chiswick common üzərində, 1642-ci ildə baş verən döyüşün dəqiq məkanıdır. kəndin adı ilk dəfə 1235-ci ildə ‘turneham’, 1369-cu ildə ‘turnhamgrene’ kimi qeyd olunmuşdur; 13-noyabr 1642-ci ildə parlamentçilər kralın london yönümlü irəliləyişini dayandırmışdır; 1680-ci ildə philip herbert, 7-ci pembroke earli, bir baxıcıyı öldürmüşdür.

87

avatar autodefensas unidas de colombia (audc) kolombiyanın şimal‑şərq bölgələrində 1990‑ci illərin əvvəllərində yaranmış bir paramilitar təşkilatdır. qrup, yerli torpaq sahibləri və kənd təsərrüfatı sahələrini qorumaq məqsədilə özünü 'özünə müdafiə' kimi təqdim edirdi, lakin tezliklə narkotik ticarəti və siyasi təzyiqlərlə əlaqələndirildi. audc 2004‑də kolombiya hökumətinin demobilizasiya proqramı çərçivəsində rəsmi olaraq silahını təslim etdi və qrupun bir çox üzvü məhkəmə prosesindən keçdi.

7143

avatar Filmi izlədikdən sonra sizdə yaranacaq bəzi istəklər:
-italya'ya getmək.
-müasir düşüncəli bir ailəyə sahib olmaq
-oliver kimi bir yunan tanırısı ilə yaz eşqi yaşamaq.
-italyada gecə vaxtı küçədə tanımadığın insanlarla rəqs etmək
-və italya küçələrində sevdiyin insanı divara söykəyib öpmək
(bax: ölmədən əvvəl izlənməsi gərəkən filmlər)
SEÇMƏHamlet, Müstəqillik Bəyannaməsi və Bethovenin Beşincisini yazmaq üçün istifadə olunan məşqi necə hazBu, Magna Carta, Hamlet, Samuel Pepys’in Günlüğünü, Robinson Crusoe, Gulliverin Səyahətləri, Candide, Müstəqillik Bəyann…

+4157

aytuğ akdoğanın ağlayaraq oxuması sayəsində kəşf etdiyim, oruç aruobanın qızı filiz'ə yazdığı məktub.

Oruç aruoba'nın uğursuz intihar cəhdindən əvvəl yazmış olduğu bu məktubun adı qızının adının tərsdən yazılışıdır.

Məktub intiharı düşünən, dünyanın faniliyindən və insanların ikiüzlülüyündən bezmiş olan atanın kiçik qızına böyüdüyü və əlinə keçəndə burada yazılanları başa düşəcəyi yaşda olan zamanlarda onu bu dünyada heç kəs anlamazkən yalnızca qızının anlaması və içini qızına anlatması məqsədilə yazılmışdır.


--spoiler--

Sevgili Kızım,
zorlukla yazıyorum. Elim rahatsız, titriyor.
Onun için, yazım çarpık-çurpuk oluyor. Bu
küçük defteri de kendim yaptım; sayfaları keserken o da biraz eğri-büğrü oldu. Kusura bakma.

Yazdıklarımı şimdi okurken, beni iyice anlayabilecek konumda olacaksın- yıllar geçecek, büyüyeceksin.

Anımsıyorsundur: Senin için, “Benim kızım
insan olacak” demiştim. Sen, benim bu sözümü o anda beynine kazımış, ama yüzüme de hayretle bakmıştın- o hayretini anımsıyorsun, değil mi?

Sen, buluşabildiğimiz ender günlerden birinde, bana gelmiştin. Yaz başıydı; ben bahçede oturmuş rakı içiyordum; sen de-galiba mutluluktan- koşuşturup duruyordun. Sana, yarı-şakayla, “Haydi bakalım — bana erik getir” demiştim. Koşup gitmiştin: Bahçede bir erik ağacı olduğunu biliyordun. Epey sonra -hatta, biraz
daha gecikseydin, kalkıp sana bakmağa gidecektim- alı-al, moru-mor, kan-ter içinde geri gelmiştin: elinde bir külah: Manavdan, harçlığının son kuruşuna kadar vererek aldığın erikler...
Ağaçta erik yoktu; ama Baban senden erik istemişti... -Ne yapabilirdin ki...
Yapman gerektiği için yapabileceğini yapmıştın- işte seni insan yapan da bu.

Aslında yalın birşeydi bu senin için: Öyle büyük sözcükler falan gerektirmeyecek, hatta, hiçbirşey söylemeyi gerektirmeyecek kadar yalın birşey:
-Baban senden erik istemişti- o kadar...

Bu dünya pek fazla şey vermedi bana- hoş,
ben de ona pek birşey vermedim ya...
Ama başlangıçta öyle değildi. Gençliğimde ben de coşkuyla, tutkuyla atılmıştım hayata;
Annen’i sevmiş, işimde de başanlı olmak istemiştim. Sonra, biliyorsun, işimi de Annen’i de kaybettim- herşeyimi... -Peki nasıl oldu da bu hâle düştüm...

‘Coşku’, ‘tutku’ dedim; bu duygularla, şunu isteyerek giriştim hayata: Tanınmak.
İnsanların, hele, yakınlarımın, beni tanıması,
yaptıklarımı görmeleri, ne yaptığımı anlamaları.
-Bak, sevmesi, saymaları demiyorum; amacım
da, birçoklarının yaptığı gibi, kendisini şöyle-şöyle göstermek, şu-şu gibi görünmek, haketmediği bir sevgi bulmak, layık olmadığı bir saygı görmek, değildi. Beni ben olarak tanısınlar, bilsinler istiyordum. Gençtim, dopdoluydum; büyük işlere girişmek, gücümü sınamak, başarıya ulaşmak istiyordum. Bunları yaparken de, nasıl bir kişi olduğum ortaya çıksın, gözüksün istiyordum- işte, etrafımdakiler de bu kişiyi, bu “ben”i görsünler, kişiliğimi anlasınlar istedim. Sahici olmak; sahiden anlaşılmak, tanınmaktı, istediğim.

Ama beni tanımalarını en çok istediğim kişiler, beni en çok yanlış anlayan kişiler oldular.
Bak, sakın sen de yanlış anlama: Sızlanıyor
değilim, hiçbirşeyden yakınmıyorum. Davacı değilim dünyadan. Bunları yalnız senin için; şimdi, sana, yazıyorum, başka kimseye söyleyecek sözüm yok.

İşte, hep buydu olan: Annen beni gerçekten
sevdi, biliyorum; ama neydi bu ‘sevgi’- onun
yalnızca daha önceden edinmiş olduğu bakış biçimlerine verdiği addı. Beni, hep, ya yanlış anladı, ya da hiç anlamadı. Beni hiçbirzaman sahiden ben olarak göremedi ki- o zaman kimdi Annen’in ‘sevdiği’?... Bende ben olmayan birini -hatta birşeyleri- 'sevdi’; sonra, beklediklerini bulamadıkça, duyguları -o sevgi’si- nefrete dönüşmeğe başladığı zaman da, ne yazık ki, gene, ben değildim nefret ettiği kişi... Beni tanıyarak,
bilerek, görerek; sahiden ben olan benden nefret etseydi, inan, sevinirdim buna.
Öyle olmadı..

Toplum da öyle: Benden hep önceden konmuş
kalıpların içine girmemi istediler. Benden, ben olarak, belirli bir görevi üstlenmemi isteselerdi, sorun olmazdı- benim istediğim de zaten buydu. Ama, benim o görevin kendisi durumuna girmemi istediler. Benim bambaşka bir kişi olmamı bile değil; sanki kişiliksiz birşey olmamı-
Sanki cansız, düşüncesiz birşey, bir alet, bir makina...
Dünya benden ben olmamı istemedi.
Beni ben olarak tanımadı.
Ben de sırtımı döndüm işte, bu dünyaya..
gerisini biliyorsun; şimdi, artık, öğrenmiş olacaksın..


--spoiler--

+ 11 əjdaha! maraqlı 12.05.2021-16:02, savi

+4157 oxunma #327431 facebook twitter

31413

avatar Beynin qanla təchiz olunmasının dayanması, elektrik aktivliyinin dayanması ilə baş verən, geri dönüşü mümkün olmayan tibbi vəziyyət. Əgər bir insanda beyin ölümü gerçəkləşibsə onun həyata qayıtma ehtimalı sıfıra bərabərdir. Yəni bu halın "beyin ölümü" adlandırılması xəstənin hələ ölməməsi demək deyil. Beyin ölümü gerçəkləşmiş bir xəstə həm rəsmi olaraq, həm də tibbi olaraq ölmüşdür.
Əvvəlcə beyin ölümü ilə tez-tez qarışdırılan hallara nəzər salaq. Təbii ki, tibb sahəsi ilə əlaqəsi olmayanlar normal olaraq çaşqınlıq yaşayır. Amma müasir tibb elmi beyin ölümünü çox dəqiqliklə bənzər hallardan ayırd edə bilir.
Beyin ölümü ilə qarışdırılan hallardan biri koma halıdır. Beynimizi 2 hissəyə bölsək, üst hissə - böyük beyin yarımkürələri, xüsusilə yarımkürələrin korteksi (qabığı) zədə almışsa (zədə dedikdə kəllə-beyin travmaları, qan dövranı pozuntuları və s. nəzərdə tutulur) xəstə koma halına düşə bilər. Komadakı xəstənin şüuru qapalıdır. Hərəkət etməz, danışmaz, koqnitiv funksiyaların demək olar ki, hamısı itmişdir. Amma beynimizin alt hissəsində beyin kötüyü (brain stem) deyilən, daxili orqanlarımızın işini tənzimləyən, bədəndə qeyri-iradi baş verən dəyişiklilərə nəzarət edən bir hissə də var. Komadakı xəstədə birinci hissə olan böyük beyin yarımkürələri öz işini görməz. Amma beyin kötüyü öz funksiyasını tam və ya qismən yerinə yetirməyə davam edər. Xəstə koma halında nə qədər qalsa da həm beyin kötüyünün iştirakı ilə, həm də tibbi vasitələrin dəstəyi ilə xəstə nəfəs alıb-verər, ürəyi döyünər. Beyində hələ də müəyyən qədər elektrik aktivliyi və qan təchizatı vardır. Komanın vəziyyətindən asılı olaraq xəstə komadan həyata qayıda , vegetativ vəziyyətə keçə və ya beyin ölümü yaşaya bilər. Amma beyin ölümündə adını çəkdiyim beynin 2 hissəsinin də fəaliyyəti dayanmışdır. Beynə artıq qan getməz. Bu o deməkdir ki, kəllə qutusunda yerləşən beynin nə qədər hissəsi varsa hamısı ölmüşdür. Bircə onurğa beynində qismən aktivlik görülə bilər, amma onurğa beyin də baş beyin olmadan heç bir işə yaramaz. Xəstənin beyin ölümü gerçəkləşdikdən sonra müəyyən saat və ya tibbi dəstəklə bir neçə gün orqanları yaşayar. Amma aparatlardan ayırdıqdan çox qısa müddətdə orqanlar da ölər. Çünki orqanların işini idarə edəcək "müdir" artıq yoxdur. Beyin ölümü gerçəkləşmiş xəstənin orqanları başqa xəstələrə köçürülə bilər. Təbii ki, xəstə yaxınlarının razılığı və orqanların sağlam olub-olmamasından asılı olaraq qərarlar dəyişə bilər. Əlavə olaraq, həkimlər beyin ölümü diaqnozu qoymaq üçün müəyyən müddət gözləyir, bu müddətdə testlər aparılır, MRT, elektroensefaloqram (eeq) kimi vasitələrdən istifadə edirlər.
Beyin ölümü ilə, həmçinin koma ilə qarışdırılan bir tibbi vəziyyət də vegetativ vəziyyətdir. Türkiyədə "bitkisel hayat" olaraq adlandırılan bu hal beyin ölümündən çox komaya bənzərdir. Komada olduğu kimi şüur qapalıdır. Amma vegetativ vəziyyətdə olan insanlar bəzən gözlərini aça, qismən hərəkət edə bilərlər. Şüur qapalıdır deyə bu hərəkətlər şüursuz, qeyri-iradi olaraq baş verir. Bu xəstələrin həyata dönməsi çətindir, amma mümkünsüz deyil. Ona görə də həkimlər komada və vegetativ vəziyyətdə olanların yaşaması üçün əllərindən gələni edirlər (etməlidirlər). Ümumiləşdirsək, beyin ölümü keçirmiş şəxs artıq ölüdür, amma komadakı və ya vegetativ vəziyyətdəki şəxs isə xəstədir, hələ də yaşamaq ehtimalları vardır.
sifarişi verən: Kafkanın playboy jurnalları





Gizli gövhər az baxılıb · çox bəyənilib

kateqoriyalar