game of thrones

bu dizi haqqında çox danışmağı sevmirəm , bu dəfə də danışmayacam , yazacam çünki. bu dizini ilk yayımlandığı sezondan etibarən izləyirəm. izləmə səbəbim də , (gbax: cnbc)də reklamlar zamanı , taxtda oturmuş (gbax: sean bean) idi . məlumunuz (gbax: boromir)lə hamımızın könlündə iron throne qurmuşdu. çəkimlərə , oyunçu seçimlərinə əlbəttə söz ola bilməz xüsusəndə bizim kimi 3. dünya ölkəsi vətəndaşları baxımından. ancaq (gbax: george r. r. martin)in hekayəsi başdan aşağı copy+pastedir. az-çox (gbax: john ronald reuel tolkien)vərəqləyən biri kimi deyə bilərəm ki, ya (gbax: tolkien) babadan oğurlayıb , yada tarixdəki müxtəlif olgu , kavram və məkanları dəyişdirib ortaya bir şey çıxarıb. yüksək marketing sayəsində də heç birimiz sorğulamaq niyyətində olmamışıq. məşhur (gbax: valar morghulis) tolkiendan , yəni (gbax: lord of the rings)dən oğurlanmadır . valar tolkienin yaratdığı mifalogiyada quenya dilində güclü olanlar , güclülər mənasına gəlir , morghulun isə (gbax: sindarin)dilində sehr , cadu , ölüm kimi mənaları var. diqqət edin (gbax: minas ithil) tutulduqdan sonra adı (gbax: minas morghul) olaraq dəyişdirilir angmar kralı (gbax: nazghul) tərəfindən. mənalar tam olaraq üst - üstə düşməsə də , bir - birinə çox bənzəyir. ölülərin , cadunun şəhəri və bütün kişilər ( dolayısıyla kişilər güclü olduğu üçün valar sözü tam yerinə düşür ) ölməlidir. bu tolkiendan alıntı olduğuna inandığım üçün qısa bir örnəkdir. mənim əsas toxunmaq istədiyim tarixi olguların və məkanların uyğunlaşdırılmasıdır. ilk öncə məkanlara toxunmaq istəyirəm. (gbax: westeros) bildiyimiz kimi qərbdə yerləşir və ad olaraq da qərb mənasını verir. xəritə olaraq britaniyaya bənzəyir və martin bunu böyüdərək bütün qərb yarımkürəsinə aid edir. westeros həyatı (gbax: anqlo - sakson) çağından başlayıb təxmini 15. yüzillik avropasının təsəvvürünü yaradır. bu inkişaf westerosun müxtəlif bölgələrində özünü fərqli cür göstərir. ancaq təxmini hersoqluqlar dövrü avropası özünü daha qabarıq göstərir . çünki müxtəlif westeros bölgələri avtonom olsa da , onlar mərkəzi bir krala tabedirlər. bu da müqəddəs roma imperiyası dövrünü xatırladır yarımmüstəqil hersoqluq , qraflıqlar və onların hersoq , qraf və elektorları və burada meritokratiya özünü göstərir , cəngavərliyə , qəhrəmanlığa dayalı bir düzəndən söhbət gedir. westerosdakı geyimlər , cəngavərlik ünvanının verilməsi , eynilə katolik inancındakı kimi boşanmanın qadağan edilməsi , evlilik xarici uşaqların ( kişi vəya qadın fərq etmir) legitim sayılmaması , bu bastardların legitim sayılmasının sadəcə papa vəya onun yetkili kardinalı tərəfindən verilməsi , əsərdə isə bastardların legitimləşdirilməsi sadəcə kralın fərmanı ilə ola bilər. coğrafi bölgələr və bu bölgələrin sayğın ailələri , xalqları azımsanmayacaq dərəcədəki uyğunluqları ilə tarixdə özünü göstərir. şimaldan cənuba doğru sıra ilə (gbax: the wall) - (gbax: hadrian səddi) (gbax: starklar) - mən bunların (gbax: şotlandiyalı)lar olduğu düşüncəsindəyəm. tipləri , yaşadıqları. bölgə , honour dediyimiz anlayışa çox möhkəm bağlılıqları , polad əyilməz , sınar məntiqi ilə yaşamaları (gbax: eddard stark) - (gbax: william wallace) (gbax: lannisterlər) - tam ingilis prototipi. gerblərindəki aslan da bunu təsdiqləyir. sarışın tipləri , geniş maliyyə imkanları , diplomatik bacarıqları , buqələmun kimi vəziyyətə görə rəng dəyişdirmələri ilə klassik anqlo - sakson tipini xatırladırlar. bölgələrində yerləşən (gbax: lannisport) isə önəmli bir liman şəhəridir və mənə liverpoolu xatırladır. hər nə qədər lannister - stark. qarşıdurması (gbax: gül müharibələri) ilə eyniləşdirilsə də , mən bunu şotland - ingilis qarşıdurmasına daha çox oxşadıram (gbax: riverrun) - çay torpaqları yəni , benilüks ölkələri (gbax: greyjoylar) - irland və viking qarışımı bir məhsuldur. adalarda yaşamaqları onların irland yönünü , yüksək dənizçilik qabiliyyətləri isə viking yönlərini ortaya çıxarır. (gbax: dorne) - bunu əminliklə deyə bilərəm ki , dorne əndəlus yəni , endülüsdür. həm westerosun cənubunda yerləşməsi , həm də (gbax: dorne)nnun iqlimi , insanlarının dəri rəngi , geyimləri , günlük yaşamları. bunu iddia etməyə imkan verir (gbax: aegon the conqueror) isə (gbax: william the conqueror)un prototipidir. başqa bir yerdən gəlib , başqa bir yeri işğal etmələri, azsaylı ordu ilə bunu bacarmaları və s. (gbax: the narrow sea) - la-manş boğazı keçək (gbax: essos)a adından da bəlli olduğu kimi east - şərq sözünün çaxmasıdır. bir xəyal edin essosdakı həyatı. iqlimini , insanlarını , köləlik düzənini . sizcə də orta əsrlərin şərq dünyası təsəvvürü yaratmırmı insanda ? bu qismi uzatmayacam çox . qısaca özətləyim (gbax: free cities) - yunan və italyan şəhər dövlətlərindən əsinlənilib. xüsusən , italyan. çünki bura coğrafi olaraq westerosa yaxındır və bu geyimdə , məişətdə özünü göstərir. (gbax: braavos) un girişindəki heykəl isə birəbir (gbax: rodos)dakı (gbax: helios) heykəlidir (gbax: iron bank)-italyan şəhərlərinin orta əsrlərdəki sələmçiliklərindən əsinlənilib . burada florensiya xüsusi nəzərə çarpır. bir üsttəki iddiamı təsdiqləyər nitəlikdədir. (gbax: faceless men) -(gbax: xaşxaşilər) ola bilərlər . birincilər qaya kimi sağlam bir qalada , ikincilər isə buna çox bənzəyən (gbax: ələmut qalası)na sığınmışdılar (gbax: slaver's bay ) - (gbax: aralıq dənizi)nin ön asiya. sahillərini xatırladır. adından da bəlli olduğu kimi köləlik burada tüğyan edir. xatırlayaq qədim ön asiyanın quldar dövlətlərini. burada yerləşən (gbax: meereen) , (gbax: astapor) və (gbax: yunkai) isə (gbax: finikiya)nın (gbax: biblos) , (gbax: tyre ) və ya (gbax: sur) , (gbax: tir) , (gbax: sidon) şəhərləridir. (gbax: dothrakis) - (gbax: turco - mongol) qarışımı kimi gəlsə də , daha çox monqollara oxşayır. bunların əsilzadəlik bildirən titullarına diqqət edin . khal - khan - xan. (gbax: vaes dothrak) girişindəki şahə qalxmış iki at heykəli ilə qədim (gbax: qaraqorumu) xatırladır mənə (gbax: dothraki. sea) isə avrasiyanın geniş stepləridir. tarix boyu bu steplerdə müxtəlif köçəri xalqlar meydan sulamışdır. p. s. yadıma düşdükcə əlavələr edəcəm. (gbax: george rr martin) daha yaxşı " fictional world " qura bilərdi məncə edit : targaryenlərin öz aralarında evlilik məsələsini , soyun pozulmaması üçün bunu etmələrini george martin qədim misirdən götürüb