sözaltı 7. addım
arxivdən

dilimizdəki arqo sözlərin etimologiyası

@jimmymcnulty  ·  2015  ·  5,558 baxış
axmaq - ərəbcədən dilimizə keçmişdir. xmq kökündən törəyib , təxmini ağlı başında olmayan mənasına gəlir am - am daşşaq - qədim türkcədə , indiki türkiyə türkcəsində işlənən dış sözündən formalaşıb. bu söz də daşmaq felindındir. məlum orqan insan bədənində qabarıq olduğu üçün , yəni daşdığı üçün belə adlanıb. sondakı aq isə - ıq şəkilçisidir. dəyyus - ərəbcədən alınmadır. hərfi mənası arvadını satan vəya arvadı tarafından aldadılan kişidir fahişə -ərəbcədən alınmadır. azğın , utanmaz , həddini aşan mənasındadır. gic - bu sözün etimologiyası heç cür anlaşılmır. qədim türkcədə bir kıçı- vəya kiçi- feli var ama bu da qaşımaq mənasına gəlir. qıcıqlanmaq feli yuxarıda bəhsi keçən fellərlə əlaqəlidir . ama gic sözü ilə bir əlaqə qurmaq olmur. gicgah sözünə görə farsca olduğu qənaətinə gəlsəm də , gicəllənmək feli məni türkcə olduğu qənaətinə gətirir. sonda , müdhiş filoloqlarımız tərəfindən etimologiyası aydınlaşdırılmalıdır. göt - qədim türkcədə yüksək mənasına gəlir , bu da qədim türkcədə kö - qalxmaq felindən formalaşıb. götürmək feli ilə arasındakı bağı qurun. türkcənin müxtəlif dövrlərindı və müxtəlif ləhcələrində arxa , heyvan arxası , kürək mənalarında işlənib. qancıq - soqd dilindən alınmadır. gənc qız mənasına gəlir soqd dilində. farscadakı kəniz sözü ilə eynidir. qəhbə - ərəbcədən alınmadır. fahişə sözündən alınmadır . hərfi mənaları da eyni mənaya gəlir qurumsaq - farscadan alınmadır. türkcədə ilk olaraq cağataycada görülüb . namussuz , şərəfsiz sözləri ilə eyni mənaya gəlir. lezbiyen - lesbos adasının adından alınmadır. çünki tarixin bilinən ilk homoseksual qadını çairə sappho bu adada yaşamışdır. bağlantını qurmaq elə də çətin deyil osturaq - qədim türkcədə osur felindən formalaşıb. yellənmək mənasındadır. çoxumuzun nənəsi uşaq olanda qaz buraxanda edəndə yelletdin deyərdi. deməli , ilk mənası hələ də dilimizdə yaşayır. peysər - farsca başın arxa tərəfi mənasına gəlir . sik - türkcə , bəzi ləhcələrimizdə hələ də işəmək felinə siymək deyilir. sik də siymə işinə yarayan orqanıdır. türkcənin müxtəlif dövrlərində söz sonundakı y-k dəyişmələri normaldır. yadıma düşdükcə əlavələr etməyə çalışacam lezbiyen arqo söz deyil , sadəcə etimologiyası bilinsin deyə yazdım
buradan hara?
dilimizdəki arqo sözlərin etimologiyası eyni başlıqda  ·  @bazinga  ·  2015 xələclər eyni yazardan  ·  @jimmymcnulty  ·  2015 feliks dzerjinski başqa bir il  ·  @wayne  ·  2023
təzədən başla  ↺
izin: şizofreniya erwin schrödinger nəriman nərimanov nəriman nərimanov azərbaycan dilinə ermənicədən keçən sözlər yakobinçilər diktaturası