karamazov qardaşları

Dostoyevskinin ən irihəcmli əsəridir. Əsər incildən götürülmüş bu sözlə başlayır. Torpağa düşən buğda dənəsi ölməsə yalnız qalacaq ölsə səmərəli olacaq bar verəcək. Çox maraqlı surətlər var əsərdə əsas İvan, Dmitri, Fyodor Pavloviç, Katerina və Liza qalanlar adi günlük surətlərdi demək olar. Dostoyevski vicdan əzabını çox ələ alır bu həqiqətən rus xalqına məxsus xüsusiyyətdir yoxsa yazıçının nəsə ancaq özünün qarın sancısıdır. Mən başqa xalqlarda oxuduğum əsərlərdə vicdan əzabının insan beynində bu qədər isteriyalara səbəb olduğunu görməmişəm. Bizdə məsəlçün əgər şahid yoxdursa deməli vicdan əzabı boş şeydir. Rus xalqı yəni bu qədər vicdanlıdırmı? Ancaq əsəri oxuyanda yazıçının dühasına heyran olmamaq mümkün deyil. Surətlərin iç dünyasını bu qədər açmaq surətləri bu qədər yaşamaq mən çox az yazıçıda görə bilmişəm və maraqlı surətlərin belə çox olması az görülən birşeydi. Əsər məncə daha böyük olmalıydı çünki üstündə durulacaq surətlər çox idi. Odur ki mütləq oxunmalıdır.